CIBIL score: પહેલી વાર લોન લેનારાઓ માટે CIBIL સ્કોર ફરજિયાત નથી, સરકારે નિયમો કર્યા સ્પષ્ટ
ભારતમાં સામાન્ય માન્યતા છે કે જો કોઈ વ્યક્તિનો CIBIL સ્કોર ન હોય અથવા તે ઓછો હોય, તો તેને બેંકમાંથી લોન મળવી અશક્ય છે. પરંતુ સરકારની તાજેતરની સ્પષ્ટતા આ ધારણાને બદલી રહી છે.
Minimum CIBIL score for loan: નાણા મંત્રાલયે તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે બેંકો માટે લોન મંજૂર કરવા માટે ન્યૂનતમ CIBIL સ્કોર ફરજિયાત નથી. નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના નિર્દેશો અનુસાર, બેંકો ફક્ત ઓછા અથવા શૂન્ય ક્રેડિટ સ્કોરના આધારે અરજીઓ નકારી શકે નહીં. આ નિયમ ખાસ કરીને એવા લોકો માટે રાહતરૂપ છે જેમણે ક્યારેય લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ લીધું નથી.
નાણા મંત્રાલયે લોકસભામાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે પ્રથમ વખત લોન લેનારાઓ માટે લઘુત્તમ CIBIL સ્કોર ફરજિયાત નથી. RBI ના નિર્દેશો મુજબ, બેંકો માત્ર શૂન્ય અથવા ઓછા ક્રેડિટ સ્કોરને કારણે અરજીને નકારી શકતી નથી. તેના બદલે, બેંકોએ અરજદારના ચુકવણી રેકોર્ડ, ભૂતકાળની જવાબદારીઓ અને લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા જેવા અન્ય પરિબળો પર ધ્યાન આપવું પડશે. સરકારે જણાવ્યું કે RBI એ લોન અરજી માટે કોઈ લઘુત્તમ ક્રેડિટ સ્કોર નક્કી કર્યો નથી, અને બેંકો માટે ક્રેડિટ રિપોર્ટ એક સહાયક ઇનપુટ છે, અંતિમ આધાર નથી.
સરકારી સ્પષ્ટતા અને RBI ના નિર્દેશો
લોકસભામાં નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે RBI દ્વારા 6 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ જારી કરાયેલા માસ્ટર ડાયરેક્શનમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે પ્રથમ વખત લોન લેનારાઓની અરજી માત્ર એટલા માટે નકારી ન જોઈએ કે તેમનો કોઈ ક્રેડિટ ઇતિહાસ નથી. આ નિર્ણયનો હેતુ એ છે કે નવા ગ્રાહકોને પણ બેંકિંગ પ્રણાલીમાં સમાવવામાં આવે અને નાણાકીય સેવાઓનો લાભ મળી શકે.
બેંકો માટે 'ડ્યુ ડિલિજન્સ' ફરજિયાત
જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે બેંકો કોઈપણ પ્રકારની તપાસ વગર લોન આપશે. નાણા મંત્રાલયે બેંકોને સલાહ આપી છે કે તેઓ લોન લેનારાની પૃષ્ઠભૂમિની યોગ્ય તપાસ કરે. આ તપાસમાં નીચેના પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે:
અરજદારનો ભૂતકાળનો ચુકવણી રેકોર્ડ.
અગાઉની જવાબદારીઓ અને તેમાં ચુકવણીમાં વિલંબ.
સેટલ થયેલી અથવા પુનર્ગઠિત લોન.
રાઈટ-ઓફ થયેલા ખાતા.
આ માહિતી ક્રેડિટ રિપોર્ટમાંથી મેળવી શકાય છે, પરંતુ લોન મંજૂરીનો અંતિમ નિર્ણય ફક્ત આના પર આધારિત હોવો જોઈએ નહીં.
CIBIL સ્કોરનું મહત્વ
CIBIL સ્કોર એ 300 થી 900 વચ્ચેનો એક ત્રણ-અંકનો નંબર છે, જે વ્યક્તિની 'ક્રેડિટ યોગ્યતા' દર્શાવે છે. આ સ્કોર ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (ઇન્ડિયા) લિમિટેડ (CIBIL) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. એક સારો CIBIL સ્કોર બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે કે કોઈ વ્યક્તિ લોન ચૂકવવામાં કેટલી વિશ્વસનીય છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે RBI એ કોઈ લઘુત્તમ સ્કોર નક્કી કર્યો નથી, અને બેંકો તેમની પોતાની નીતિઓ, લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા અને અન્ય પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેશે.
રિપોર્ટ મેળવવાની ફી પર નિયંત્રણ
મંત્રીએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપનીઓ કોઈ વ્યક્તિ પાસેથી તેના ક્રેડિટ રિપોર્ટ માટે મહત્તમ ₹100 વસૂલ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, RBI ના નિયમો અનુસાર, દરેક ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપનીએ વર્ષમાં એક વખત તમામ વ્યક્તિઓને ઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં સંપૂર્ણ ક્રેડિટ રિપોર્ટ મફતમાં આપવો જરૂરી છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
