2030 સુધીમાં આ ક્ષેત્રમાં લગભગ 1 લાખ કુશળ વ્યાવસાયિકોની માંગ ઉભી થવાની સંભાવના છે, જે યુવાનો માટે એક મોટી તક છે.
ભારતના ડેટા સેન્ટર સેક્ટરમાં તેજી: 2030 સુધીમાં 1 લાખ એન્જિનિયરિંગ નોકરીઓનું સર્જન થશે
data center jobs: ડેટા સેન્ટર અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઝડપી વિકાસ ભારતને ડિજિટલ હબ બનાવવાની સાથે યુવાનો માટે રોજગારીની વિશાળ તકો ઉભી કરી રહ્યો છે.

- ભારતીય ડેટા સેન્ટર ઉદ્યોગ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧ લાખ નવી નોકરીઓ.
- ક્ષમતા ૬.૫ GW થશે, $૧૨૬ બિલિયનથી વધુ રોકાણ આવ્યું.
- સ્કિલ ગેપ મોટા વિકાસને અવરોધશે, AI જ્ઞાન જરૂરી.
data center jobs: ભારતમાં ડિજિટલ ક્રાંતિ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે, અને તેની સાથે ડેટા સેન્ટર ઉદ્યોગમાં પણ જબરદસ્ત તેજી જોવા મળી રહી છે. તાજેતરમાં આવેલા એક અહેવાલ મુજબ, ભારતનું આ ઝડપથી વિકસતું ડેટા સેન્ટર સેક્ટર દેશમાં સૌથી વધુ રોજગારી આપનારું ક્ષેત્ર બની રહ્યું છે. આગામી વર્ષ 2030 સુધીમાં આ ક્ષેત્રમાં લગભગ 1 લાખ કુશળ (સ્કિલ્ડ) વ્યાવસાયિકોની માંગ ઉભી થવાની પૂરી સંભાવના છે, જે ભારતના યુવાનો માટે એક ખુબ મોટા અને સારા સમાચાર છે.
નવી દિલ્હીથી મંગળવારે જાહેર થયેલા આ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, NLB સર્વિસીસ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટા મુજબ, ભારતની હાલની સ્થાપિત ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા જે અત્યારે 1.5 GW છે, તે આ દાયકાના અંત સુધીમાં વધીને લગભગ 6.5 GW થવાનો અંદાજ છે. એટલું જ નહીં, આ સેક્ટરના માર્કેટનું કદ પણ $22 બિલિયનને પાર કરી જવાની ધારણા છે.
આ ક્ષેત્રમાં અત્યાર સુધીમાં $126 બિલિયનથી વધુના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ (ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કમિટમેન્ટ્સ) આવી ચૂકી છે. આ આંકડો તેને દેશના સૌથી ઝડપથી વિકસતા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેગમેન્ટમાંનું એક બનાવે છે. જોકે, ઇન્ડસ્ટ્રીના એક્સપર્ટ્સ એક ચેતવણી પણ આપે છે. તેમના મતે, જો શિક્ષણ જગત, ઉદ્યોગો અને નીતિ નિર્માતાઓ (સરકાર) સાથે મળીને ભવિષ્યની જરૂરિયાતો મુજબનું વર્કફોર્સ તૈયાર નહીં કરે, તો આ સ્કિલ ગેપ (કૌશલ્યનો અભાવ) ક્ષેત્રના આટલા મોટા વિકાસના સપનાને જોખમમાં પણ મૂકી શકે છે.
NLB સર્વિસીસના CEO સચિન અલુગે આ અંગે વાત કરતા કહ્યું હતું કે, દેશમાં ડેટા સેન્ટર અને AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું આ વિસ્તરણ માત્ર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પૂરતું સીમિત નથી. આ આપણા દેશના યુવા કાર્યબળ માટે રાષ્ટ્ર નિર્માણની એક બહુ મોટી તક છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે, "જેમ જેમ આપણો દેશ ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન તરફ ગતિ વધારી રહ્યો છે, તેમ તેમ આ ક્ષેત્રમાં AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ક્લાઉડ ઓપરેશન્સ, ઓટોમેશન, પાવર સિસ્ટમ્સ અને મહત્વપૂર્ણ સુવિધાઓના મેનેજમેન્ટમાં કુશળતા ધરાવતા નવા પ્રોફેશનલ્સની માંગ સતત વધી રહી છે."
આ પણ વાંચોઃ નોકરી જતી રહી છે? ટેન્શન ના લો, સરકાર આપશે બેરોજગારી ભથ્થું, જાણો કોને મળશે લાભ
અલુગે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, "આ વાત માત્ર નોકરીઓની ખાલી જગ્યાઓ ભરવા પૂરતી નથી, પરંતુ આવનારા દાયકાઓ સુધી ભારતના ડિજિટલ અર્થતંત્રને મજબૂતી આપી શકે તેવું સક્ષમ કાર્યબળ તૈયાર કરવા વિશેની છે." ડિજિટલ મોરચે વાત કરીએ તો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો સ્વીકાર એટલી ઝડપથી થઈ રહ્યો છે કે તેના કારણે AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ, ક્લાઉડ ઓપરેશન્સ, પ્લેટફોર્મ એન્જિનિયરિંગ, ડેવઓપ્સ (DevOps), MLOps અને ડેટા સેન્ટર ઓટોમેશનમાં નિષ્ણાત લોકોની માંગમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારતની કુલ ડેટા સેન્ટર ક્ષમતામાંથી લગભગ 30 ટકા જેટલો હિસ્સો તો માત્ર AI વર્કલોડનો હોવાનો અંદાજ છે. તેથી, ઇન્ડસ્ટ્રીમાં નવા આવતા એન્જિનિયરો માટે 'AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિટરેસી' (AI અંગેનું જ્ઞાન) હોવી હવે અત્યંત જરૂરી બની ગઈ છે.
આ તો થઈ ડિજિટલ બાબતોની વાત, પણ તેની સાથે સાથે ભૌતિક (ફિઝિકલ) ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે પણ જોરદાર ડિમાન્ડ છે. AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઓપરેશન્સ એન્જિનિયર્સ, લિક્વિડ કૂલિંગ એન્જિનિયર્સ, એનર્જી ઑપ્ટિમાઇઝેશન સ્પેશિયાલિસ્ટ્સ, ક્રિટિકલ ફેસિલિટી એન્જિનિયર્સ અને પાવર સિસ્ટમ્સ એક્સપર્ટ્સ જેવા ખાસ પ્રોફેશનલ્સની માંગ પણ ખૂબ વધી રહી છે. આગામી પેઢીના AI-સક્ષમ ડેટા સેન્ટર્સમાં એડવાન્સ કૂલિંગ સિસ્ટમ, એનર્જી મેનેજમેન્ટ અને ક્રિટિકલ માળખાગત ક્ષમતાઓની ખાસ જરૂરિયાત ઉભી થવાની હોવાથી આ બધી ભૂમિકાઓ આવનારા સમયમાં વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ માઇક્રોસોફ્ટ ફરી છટણી: ટેક જાયન્ટે રાતોરાત 4,800 કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી કાઢ્યા, જાણો કેમ?
Frequently Asked Questions
ભારતમાં ડેટા સેન્ટર સેક્ટરમાં આગામી સમયમાં કેટલી નોકરીઓની તકો ઉભી થશે?
ભારતની ડેટા સેન્ટર ક્ષમતામાં કેટલો વધારો થવાનો અંદાજ છે?
હાલની 1.5 GW ક્ષમતા આ દાયકાના અંત સુધીમાં વધીને લગભગ 6.5 GW થવાનો અંદાજ છે. આ ક્ષેત્રનું માર્કેટ કદ $22 બિલિયનને પાર કરી જશે.
ડેટા સેન્ટર સેક્ટરના વિકાસમાં કયા પડકારો છે?
શિક્ષણ, ઉદ્યોગો અને નીતિ નિર્માતાઓના સહયોગ વિના, કુશળતાનો અભાવ (સ્કિલ ગેપ) આ ક્ષેત્રના મોટા વિકાસને જોખમમાં મૂકી શકે છે. ભવિષ્યની જરૂરિયાતો માટે વર્કફોર્સ તૈયાર કરવો અનિવાર્ય છે.
ડેટા સેન્ટર સેક્ટરમાં AI સંબંધિત કઈ કુશળતાની માંગ વધી રહી છે?
AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ, ક્લાઉડ ઓપરેશન્સ, પ્લેટફોર્મ એન્જિનિયરિંગ અને ડેટા સેન્ટર ઓટોમેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં નિષ્ણાતોની માંગ વધી છે. નવા એન્જિનિયરો માટે 'AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિટરેસી' અત્યંત જરૂરી છે.






















