Bank Locker Rule: લોકરમાંથી ઘરેણાં ગાયબ થાય તો Bank ની જવાબદારી કેટલી? જાણો શું કહે છે RBIના નિયમો
Bank Locker Rule: તાજેતરમાં દિલ્હીના કીર્તિ નગર વિસ્તારમાં પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) ની શાખામાં એક મહિલાના લોકરમાંથી સોનું ગાયબ થવાનો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે.

Bank Locker Rule: તાજેતરમાં દિલ્હીના કીર્તિ નગર વિસ્તારમાં પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) ની શાખામાં એક મહિલાના લોકરમાંથી સોનું ગાયબ થવાનો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. આ ઘટનાએ બેંક લોકરની સુરક્ષા અને બેંકની જવાબદારી પર અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે. સામાન્ય રીતે લોકો ઘરે કીમતી સામાન રાખવો અસુરક્ષિત માનીને બેંક લોકર લેતા હોય છે, પરંતુ જો ત્યાંથી પણ સામાન ગાયબ થઈ જાય તો શું કરવું? આ માટે RBI ના લેટેસ્ટ નિયમો જાણવા ખૂબ જ જરૂરી છે.
લોકરમાંથી ઘરેણાં ગાયબ થાય તો બેંકની જવાબદારી કેટલી?
RBI ની માર્ગદર્શિકા મુજબ, બેંક હવે ગ્રાહકને થયેલા નુકસાનની જવાબદારીમાંથી છટકી શકશે નહીં. બેંકોએ એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે લોકર એગ્રીમેન્ટમાં કોઈ એવી અયોગ્ય શરતો નથી કે જે ગ્રાહકોના હિત વિરુદ્ધ હોય. જો બેંકની બેદરકારીને કારણે લોકરમાં રાખેલા સામાનનું નુકસાન થાય અથવા ચોરી થાય, તો બેંક વળતર ચૂકવવા પાત્ર રહેશે. જોકે, ભૂકંપ કે પૂર જેવી કુદરતી આફતોના કિસ્સામાં બેંકની કોઈ જવાબદારી હોતી નથી અને તેમાં નુકસાન ગ્રાહકે પોતે ભોગવવું પડે છે.
નુકસાનનું વળતર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
બેંક લોકરની એક ખાસ વાત એ છે કે બેંકને ખબર હોતી નથી કે લોકરની અંદર ગ્રાહકે કેટલી જ્વેલરી કે કયા દસ્તાવેજો રાખ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં વળતર માટે RBI એ એક ચોક્કસ ફોર્મ્યુલા બનાવી છે. નિયમ મુજબ, ચોરી કે બેદરકારીના કિસ્સામાં બેંકની મહત્તમ જવાબદારી લોકરના વાર્ષિક ભાડાના 100 ગણી સુધીની જ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારા લોકરનું વાર્ષિક ભાડું 5,000 રૂપિયા છે, તો નુકસાન ભલે ગમે તેટલું મોટું હોય, બેંક તમને વધુમાં વધુ 5 લાખ રૂપિયાનું જ વળતર આપશે.
બેંક લોકરમાં શું રાખી શકાય અને શું નહીં?
લોકર લેતી વખતે કરારમાં સ્પષ્ટતા હોય છે કે ગ્રાહક તેમાં માત્ર ઘરેણાં, જરૂરી દસ્તાવેજો અને કાયદેસરનો સામાન જ રાખી શકે છે. લોકરમાં હથિયારો, રોકડ રકમ, વિદેશી ચલણ, દવાઓ કે કોઈપણ જોખમી સામાન રાખવાની મનાઈ છે. લોકર ઓપરેટ કરવાનો અધિકાર માત્ર લોકર ધારકનો જ હોય છે. જો લોકર ધારકનું મૃત્યુ થાય, તો સંપૂર્ણ વેરિફિકેશન બાદ નોમિનીને તે એક્સેસ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવે છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે લોકરના ભાડાના 100 ગણાથી વધુ કિંમતનો સામાન લોકરમાં રાખતી વખતે સાવચેત રહેવું જોઈએ.























