ગુજરાતમાં વિધાનસભામાં UCC બિલ રજૂ: લગ્ન પછી 1 વર્ષ સુધી નહીં મળે છૂટાછેડા, જાણો કોને મળી મોટી મુક્તિ

લિવ-ઈનમાં રહેવા માટે 1 મહિનામાં રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત, નિયમ તોડવા પર 5 વર્ષ સુધીની જેલ; આદિવાસી સમાજ (ST) ને આ કાયદામાંથી બાકાત રખાયો.

gujarat uniform civil code bill live in relationship registration mandatory marriage divorce rules

Source : ai

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• ગુજરાત વિધાનસભામાં સમાન નાગરિક સંહિતા વિધેયક રજૂ કરાયું.
• લિવ-ઈન સંબંધો માટે ફરજિયાત રજીસ્ટ્રેશન, નિયમોનો ભંગ કરનારને સજા.
• લગ્નના એક વર્ષ સુધી છૂટાછેડા નહીં, વારસામાં સમાન હિસ્સો મળશે.
• અનુસૂચિત આદિજાતિ (ST) સમાજને UCC કાયદામાંથી બાકાત રખાયો.

ગુજરાતના રાજકારણ અને સામાજિક વ્યવસ્થા માટે આજના ખૂબ જ મોટા અને મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ગુજરાત વિધાનસભામાં આજે 209 પાનાનું સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC - Uniform Civil Code) વિધેયક ટેબલ પર રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ બિલમાં લગ્ન, છૂટાછેડા, લિવ-ઈન રિલેશનશિપ અને મિલકતના વારસાને લઈને ઘણા કડક અને સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. જો આ બિલ કાયદો બનશે, તો લિવ-ઈનમાં રહેતા યુગલોએ ફરજિયાત રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે, અને લગ્નના 1 વર્ષ સુધી કોઈપણ યુગલ છૂટાછેડાની અરજી નહીં કરી શકે. સૌથી મોટી અને રાહતની વાત એ છે કે અનુસૂચિત આદિજાતિ (ST) ને આ કાયદામાંથી સંપૂર્ણપણે બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. ચાલો જાણીએ આ બિલની મુખ્ય જોગવાઈઓ વિશે.

લિવ-ઈન રિલેશનશિપ માટે આવી ગયા છે કડક નિયમો

આ નવા UCC બિલમાં લિવ-ઈન રિલેશનશિપને લઈને ખૂબ જ કડક કાયદાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે. હવેથી લિવ-ઈનમાં રહેતા યુગલો માટે રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું એકદમ ફરજિયાત બની જશે. યુગલે લિવ-ઈનમાં રહેવાનું શરૂ કર્યાની તારીખથી 1 મહિનાની અંદર જ તેની નોંધણી કરાવવી પડશે. જો કોઈ યુગલ 1 મહિનાથી વધુ સમય સુધી રજિસ્ટ્રેશન વગર લિવ-ઈનમાં રહેશે, તો કોર્ટ તેમને 3 મહિનાની જેલની સજા અને 10 હજાર રૂપિયાનો દંડ ફટકારી શકે છે. આ ઉપરાંત, જો કોઈ વ્યક્તિ લિવ-ઈનમાં રહેવા બાબતે ખોટી વિગતો આપશે કે પછી છેતરપિંડીથી કોઈની સંમતિ મેળવશે, તો તેને 5 વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે. ટૂંકમાં, લિવ-ઈનના નિયમોનો ભંગ કરવા પર 3 માસથી લઈને 5 વર્ષ સુધીની સજાની સ્પષ્ટ જોગવાઈ છે.

લગ્ન અને છૂટાછેડાને લગતી મહત્વની શરતો

લગ્ન અને છૂટાછેડા માટે પણ સ્થિતિ એકદમ સ્પષ્ટ કરી દેવામાં આવી છે. UCC લાગુ થતાં જ લગ્ન અને છૂટાછેડાની કાયદેસરની નોંધણી કરાવવી ફરજિયાત બની જશે. સૌથી મોટો નિયમ એ છે કે, લગ્ન કર્યાના 1 વર્ષ સુધી કોઈપણ પક્ષ છૂટાછેડા માટે અરજી કરી શકશે નહીં. છૂટાછેડાની નોંધણી પણ નિયમોનુસાર જ કરવાની રહેશે.
લગ્ન માટે કેટલીક ખાસ શરતો મૂકવામાં આવી છે:

લગ્ન સમયે બંનેમાંથી ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ ગુજરાત રાજ્યનો રહેવાસી હોવો જોઈએ.

લગ્ન કરનાર બંનેમાંથી કોઈનો પણ અગાઉનો જીવનસાથી જીવિત ન હોવો જોઈએ (એટલે કે બીજી પત્ની કે પતિ ન હોવા જોઈએ).

લગ્ન માટે પુરુષની ઉંમર 21 વર્ષ અને મહિલાની ઉંમર 18 વર્ષ હોવી ફરજિયાત છે.

બંનેમાંથી કોઈ એક વ્યક્તિના ધાર્મિક રીતિ-રિવાજ મુજબ લગ્ન થવા જરૂરી છે અને કોઈપણ પક્ષની માનસિક ક્ષમતા નબળી ન હોવી જોઈએ.

ભરણપોષણ અને મિલકતના વારસાના નવા નિયમો

છૂટાછેડાના કિસ્સામાં ભરણપોષણ નક્કી કરતી વખતે હવેથી અરજદારની પોતાની આવક પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. કોર્ટ બંને પક્ષો (અરજદાર અને પ્રતિવાદી) ની આવક જોઈને જ માસિક રકમ ચૂકવવાનો આદેશ આપશે. પ્રતિવાદીને નોટિસ મળ્યાના 60 દિવસની અંદર આ માસિક રકમની બાબતનો નિકાલ કરવાનો રહેશે. વારસાગત મિલકતની વાત કરીએ તો, મૃતકના દરેક હયાત જીવનસાથી અને દરેક બાળકને મિલકતમાંથી એક-એક સરખો હિસ્સો મળશે. એટલું જ નહીં, માતાના ગર્ભમાં ઉછરી રહેલા બાળકને પણ મિલકતમાં કાયદેસરનો વારસદાર ગણવામાં આવશે.

આદિવાસી સમાજને આ કાયદામાંથી મુક્તિ

આ બિલમાં સ્પષ્ટપણે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે આ સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) અનુસૂચિત આદિજાતિ (ST) ને લાગુ પડશે નહીં. આદિવાસી સમાજની પરંપરાઓ અને રીતિ-રિવાજોને જાળવી રાખવા માટે તેમને આ કાયદાની જોગવાઈઓમાંથી મુક્ત રાખવામાં આવ્યા છે.

આ પણ વાંચો

ગુજરાતમાં UCC ની તૈયારીઓ તેજ: સરકારે રિપોર્ટ સ્વીકાર્યો, 24 માર્ચે વિધાનસભામાં રજૂ થશે ઐતિહાસિક વિધેયક!