...તો PM-CM-મંત્રીઓની ખુરશી છીનવાઈ જશે! જાણો મોદી સરકાર કાયદામાં શું ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે
Parliament Monsoon Session: બંધારણની કલમ 75 અને 164 માં નવી જોગવાઈઓ ઉમેરવામાં આવશે. જે હેઠળ, જો કોઈ વડા પ્રધાન, મુખ્યમંત્રી અથવા અન્ય મંત્રીની ધરપકડ કરવામાં આવે છે અને 30 દિવસ સુધી કસ્ટડીમાં રહે છે, તો તેમને 31મા દિવસે તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવશે.
Parliament Monsoon Session: ગૃહમંત્રી અમિત શાહે આજે બુધવારે લોકસભામાં પીએમ, મુખ્યમંત્રીને પદ પરથી હટાવવા સંબંધિત ત્રણ બિલ રજૂ કર્યા છે. વિપક્ષના જોરદાર હોબાળા વચ્ચે અમિત શાહે આ બિલ રજૂ કર્યા. ચાલો સમજીએ કે હાલના કાયદામાં ઉચ્ચ હોદ્દા પર બેઠેલા લોકોને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા શું છે અને નવા નિયમમાં કયા ફેરફારો આવશે?
ત્રણ બિલ કયા છે
સરકારે બુધવારે લોકસભામાં બંધારણ (130મો સુધારો) બિલ, જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન (સુધારો) બિલ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ (સુધારો) બિલ રજૂ કર્યું છે. બંધારણની કલમ 75 અને 164માં નવી જોગવાઈઓ ઉમેરવાનો પ્રસ્તાવ છે, જે હેઠળ જો વડા પ્રધાન, મુખ્યમંત્રી અથવા કોઈપણ મંત્રી ગંભીર ગુનાહિત કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવે છે અને 30 દિવસ સુધી કસ્ટડીમાં રહે છે, તો 31મા દિવસે તે આપમેળે તેમના પદ પરથી દૂર થઈ જશે.
ધરપકડ પછી તરત જ આ નિયમ લાગુ કરવામાં આવશે
જ્યારે પણ કોઈપણ પક્ષના કોઈપણ નેતા સામે કોઈ આરોપ મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે વિપક્ષ પહેલા રાજીનામાની માંગ કરે છે. હવે આ બિલ રજૂ થયા પછી, વિપક્ષને આ મુદ્દા પર કંઈ કરવાની જરૂર નથી. જો કોઈ નેતાએ ગુનો કર્યો હોય અને પોલીસ તેની ધરપકડ કરે, તો આ નિયમ તેના પર તાત્કાલિક લાગુ થશે. આ નિયમ કાયદો અને વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા અને સરકારમાં પારદર્શિતા અને નૈતિકતાને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્યથી લાવવામાં આવ્યો છે.
પ્રસ્તાવિત કાયદો શું કહે છે?
હટાવવાનો આ નિયમ એવા મંત્રીઓ પર લાગુ થશે જેમના પર ગંભીર આરોપો છે જેમાં પાંચ વર્ષ કે તેથી વધુ સજા થઈ શકે છે. આ હેઠળ, જો કોઈ રાજ્યમંત્રી કે મુખ્યમંત્રી 30 દિવસ સુધી કસ્ટડીમાં રહે અને 30 દિવસ સુધી જામીન ન મળે, તો તેમણે તાત્કાલિક રાજીનામું આપવું પડશે. જો તેઓ ધરપકડ થયાના 30 દિવસ પછી પણ રાજીનામું ન આપે, તો 31મા દિવસે તેમને પદ પરથી દૂર માનવામાં આવશે.
પદ પાછું પણ મેળવી શકાય છે
ખાસ વાત એ છે કે જો વડા પ્રધાન, મુખ્યમંત્રી કે મંત્રી પાછળથી નિર્દોષ સાબિત થાય છે, તો તેમને ફરીથી નિયુક્તિનો મોકો મળી શકે છે. તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ગંભીર ગુનાઓના આરોપીઓ ઉચ્ચ હોદ્દા પર ન રહે જેથી જનતાનો સરકાર પર વિશ્વાસ અકબંધ રહે.
હાલના કાયદામાં શું જોગવાઈ છે?
હાલમાં, બંધારણની કલમ 361 હેઠળ, રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિને ચોક્કસ કેસોમાં ધરપકડથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. પરંતુ વડા પ્રધાન, મુખ્યમંત્રી કે મંત્રીઓ માટે આવી કોઈ સ્પષ્ટ મુક્તિ નથી. વર્તમાન કાયદા મુજબ, ધરપકડના કિસ્સામાં, નૈતિક ધોરણે રાજીનામું આપવાનું દબાણ હોય છે. જો વડા પ્રધાન કે મુખ્યમંત્રી રાજીનામું આપવા માંગતા ન હોય, તો એવો કોઈ કાયદો નથી કે જે દોષિત ઠેરવવામાં આવે તે પહેલાં તેમની પાસેથી બળજબરીથી રાજીનામું લઈ શકે. વર્તમાન કાયદામાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ પણ કિસ્સામાં 2 વર્ષથી વધુની જેલની સજા હોય, તો સંસદ કે વિધાનસભાનું સભ્યપદ રદ કરવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, વ્યક્તિ વડા પ્રધાન કે મુખ્યમંત્રી રહી શકતી નથી.
જો અરવિંદ કેજરીવાલના સમયમાં કાયદો હોત તો શું થયું હોત
આવું કેજરીવાલના સમયમાં જોવા મળ્યું હતું, કેજરીવાલ જેલમાં હતા પણ રાજીનામું આપ્યું ન હતું. જ્યારે મામલો કોર્ટમાં પહોંચ્યો, ત્યારે કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે કોર્ટ આ મામલે દખલ કરી શકતી નથી, કારણ કે આવો કોઈ નિયમ નથી. જો તે સમયે પ્રસ્તાવિત કાયદો લાગુ પડતો હોત, તો કેજરીવાલને 30 દિવસની અટકાયત પછી 31મા દિવસે રાજીનામું આપવું પડત.
નવો નિયમ શા માટે જરૂરી છે?
પ્રસ્તાવિત સુધારાનો હેતુ સરકારમાં પ્રામાણિકતા અને વિશ્વસનીયતા વધારવાનો છે. ઘણી વખત, ગંભીર આરોપો છતાં, નેતાઓ પદ પર રહે છે, જે જનતાનો વિશ્વાસ ડગમગાવી દે છે. આ નિયમ સુનિશ્ચિત કરશે કે ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા લોકો સરકારનું નેતૃત્વ ન કરે. ઉપરાંત, એ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પછીથી નિર્દોષ સાબિત થાય છે, તો તેને બીજી તક મળવી જોઈએ.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
