માનવ જીવન પર ગંભીર ખતરો: પ્રતિબંધિત કીટનાશકો વાદળો સુધી પહોંચ્યા; હવે 'ઝેરી વરસાદ'નું જોખમ

banned pesticides in atmosphere: 32 પ્રકારના કીટનાશકો: વાદળના પાણીના નમૂનાઓમાં 32 અલગ-અલગ કીટનાશક સંયોજનો મળી આવ્યા હતા, જેમાં જંતુનાશકો, નીંદણનાશકો અને ફૂગનાશકોનો સમાવેશ થાય છે.

ગ્લોબલ વોર્મિંગ

Source : PTI

toxic rain danger: કૃષિ અને પર્યાવરણને લઈને એક અત્યંત ચિંતાજનક વૈજ્ઞાનિક અહેવાલ સામે આવ્યો છે, જેણે માનવ સ્વાસ્થ્ય પર મોટો ખતરો ઊભો કર્યો છે. એક આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે ખેતીમાં વપરાતા ઝેરી કીટનાશક રસાયણો માત્ર જમીન અને પાણીમાં જ નહીં, પરંતુ વાતાવરણના ઉપરના સ્તરોમાં એટલે કે વાદળો સુધી પણ પહોંચી ગયા છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે જ્યારે પણ વરસાદ, ઝાકળ કે બરફ પડશે, ત્યારે આ પ્રતિબંધિત અને જીવલેણ રસાયણો પૃથ્વી પર પાછા ફરશે અને સમગ્ર જીવસૃષ્ટિને પ્રદૂષિત કરશે. ફ્રાન્સની ક્લેરમોન્ટ ઑવર્ગ્ન યુનિવર્સિટી અને ઇટાલીના વૈજ્ઞાનિકોની ટીમે 2023 અને 2024 દરમિયાન પર્વતીય વાતાવરણીય સ્ટેશન પરથી વાદળના પાણીના છ નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ કરીને આ તારણ આપ્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે કીટનાશકોનું આ સ્તરનું પ્રદૂષણ પ્લાસ્ટિકના પ્રદૂષણ જેટલો જ ગંભીર ખતરો છે, જેના પર તાત્કાલિક વૈશ્વિક નિયંત્રણ લાવવું જરૂરી છે.

વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસના ભયાનક તારણો: 446 માંથી 32 રસાયણોની હાજરી

• 32 પ્રકારના કીટનાશકો: વાદળના પાણીના નમૂનાઓમાં 32 અલગ-અલગ કીટનાશક સંયોજનો મળી આવ્યા હતા, જેમાં જંતુનાશકો, નીંદણનાશકો અને ફૂગનાશકોનો સમાવેશ થાય છે.
• પ્રતિબંધિત રસાયણોની હાજરી: આમાંના કેટલાક કીટનાશકો તો એવા હતા જે યુરોપમાં દાયકાઓ પહેલા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા છે. આ તારણ દર્શાવે છે કે આ ઝેરી રસાયણો પર્યાવરણમાં લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે અને કૃષિ પ્રવૃત્તિઓથી દૂરના વિસ્તારો સુધી પણ મુસાફરી કરી શકે છે.
• પીવાના પાણીની મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન: વિશ્લેષણ કરાયેલા અડધા નમૂનાઓમાં કીટનાશકોની કુલ સાંદ્રતા 0.5 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ લિટરથી વધુ હતી, જે યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા નિર્ધારિત પીવાના પાણીની સલામત મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન છે.

વાદળોમાં કીટનાશકનો અંદાજિત જથ્થો અને સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર

વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ મુજબ, એકલા ફ્રાન્સના વાદળોમાં જ કીટનાશકોનો અંદાજિત જથ્થો 6.4 ટનથી લઈને 139 ટન જેટલો હોઈ શકે છે. આ આંકડો સૂચવે છે કે વાદળોમાં આ રસાયણોની હાજરી અત્યંત ઊંચી છે, જે હવે કોઈ સ્થાનિક નહીં પણ વૈશ્વિક સમસ્યા બની ચૂકી છે.

માનવ સ્વાસ્થ્ય પર જોખમો: વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે કીટનાશકોના સંપર્કમાં આવવાથી મનુષ્યને કેન્સર, શ્વસનતંત્રના રોગો (જેમ કે અસ્થમા), પ્રજનન સંબંધિત સમસ્યાઓ (જેમ કે વંધ્યત્વ), અને બાળકોમાં ન્યુરોલોજીકલ વિકૃતિઓ સહિત ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

જીવસૃષ્ટિ અને જૈવિક સંતુલન પર તાત્કાલિક ખતરો

આ કીટનાશકો જ્યારે વરસાદ, ઝાકળ કે બરફના રૂપમાં જમીન પર પાછા ફરે છે, ત્યારે તે સીધેસીધું પીવાનું પાણી, જમીન અને આખરે આપણા ખાદ્ય પદાર્થો (પાક) ને પ્રદૂષિત કરે છે. આ અભ્યાસ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કીટનાશકોના ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અને વૈશ્વિક નિયંત્રણ ની જરૂર છે. જો આ ઝેરી રસાયણોનો વાતાવરણના ઉપરના સ્તરોમાં ફેલાવો અટકાવવામાં નહીં આવે, તો આવનારા સમયમાં પૃથ્વી પરના જીવન માટે જૈવિક સંતુલન જાળવવું લગભગ અશક્ય બની જશે, જે માનવ સભ્યતા માટે પ્લાસ્ટિકના પ્રદૂષણ જેટલો જ મોટો અને વ્યાપક ખતરો છે.