RERA હોવા છતાં ફસાઈ શકો છો! ઘર ખરીદતી વખતે આ ૬ વાતોનું ધ્યાન રાખો, નહીં તો મુશ્કેલી

બિલ્ડરની મનમાની અને પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ સામાન્ય બન્યા છે; RERA હોવા છતાં આ ૬ પરિસ્થિતિઓમાં ખરીદનાર નબળો પડી શકે છે.

Things to check before buying a house: ભારતમાં પોતાનું સ્વપ્નિલ ઘર ખરીદવું એ અનેક લોકો માટે જીવનનું એક મોટું લક્ષ્ય હોય છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયા ઘણીવાર પડકારજનક અને સમસ્યાઓથી ભરેલી હોય છે. ઘર ખરીદનારાઓને હોમ લોન મેળવવાથી લઈને મિલકતની નોંધણી કરાવવા સુધી ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. આમાં બિલ્ડર દ્વારા ફાળવણી રદ કરવી, પ્રોજેક્ટમાં અણધાર્યો વિલંબ કરવો અથવા આપેલા વચનો પૂરા ન કરવા જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે.

આ બધી સમસ્યાઓથી ઘર ખરીદનારને સુરક્ષિત રાખવા અને ફરિયાદોના નિરાકરણ માટે સરકારે રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેશન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ એક્ટ ૨૦૧૬ (RERA) લાગુ કર્યો છે. જોકે, એ જાણવું અત્યંત જરૂરી છે કે કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં RERA પણ તમને મદદ કરી શકતું નથી, ખાસ કરીને જો તમે ઘર ખરીદતી વખતે પૂરતી કાળજી ન રાખી હોય અને કેટલીક સામાન્ય ભૂલો કરી હોય. ઘર ખરીદતી વખતે નીચેની ૬ ભૂલો ટાળવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, જે તમને RERA ની સુરક્ષા હોવા છતાં મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે:

૧. એકતરફી શરતો સાથે કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા: ઘણી વખત, બિલ્ડરો પોતાના ફાયદા માટે વેચાણ કરારમાં એવી શરતો અને કલમો શામેલ કરે છે જે તેમને કોઈપણ સમયે ફાળવણી રદ કરવાનો, પ્રોજેક્ટની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવાનો અથવા ભાવ વધારવાનો અધિકાર આપે છે. નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) કે અન્ય કોઈ દસ્તાવેજ વાંચ્યા વગર સહી કરવાથી તે ભવિષ્યમાં તમારી વિરુદ્ધ જઈ શકે છે. RERA આવા સહી કરેલા દસ્તાવેજોને માન્યતા આપે છે, ભલે તેની શરતો એકતરફી હોય, જે તમને કાનૂની રીતે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

૨. બુકિંગ સમયે રોકડ વ્યવહારો કરવા: કેટલાક ખરીદદારો સ્ટેમ્પ ડ્યુટી કે અન્ય ચાર્જ બચાવવા માટે બુકિંગ સમયે અથવા હપ્તાઓ ભરતી વખતે રોકડમાં મોટી રકમ ચૂકવી દે છે. જોકે, જ્યારે રિફંડ મેળવવાનો અથવા કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાનો સમય આવે છે, ત્યારે આવા રોકડ વ્યવહારોને કાયદેસર રીતે માન્ય ગણવામાં આવતા નથી. RERA પણ રોકડ વ્યવહારોને સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપતું નથી, જેના કારણે રિફંડ મેળવવામાં કે તમારી સ્થિતિ સાબિત કરવામાં તમને મુશ્કેલી પડી શકે છે.

૩. સમયસર ચુકવણી ન કરવી: જો તમે બિલ્ડર સાથે થયેલા કરાર મુજબ હપ્તાઓ અથવા નિર્ધારિત ચૂકવણીઓ સમયસર કરતા નથી, તો બિલ્ડરને પ્રોજેક્ટમાં થયેલા વિલંબ માટે સંપૂર્ણપણે જવાબદાર ઠેરવી શકાય નહીં. કોર્ટના મતે, જે ખરીદનાર પોતે ચુકવણીમાં વિલંબ કરે છે તે પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ બદલ વળતર મેળવવા માટે હકદાર નથી. તેથી, ઘર ખરીદતા પહેલાં ચુકવણીનું સમયપત્રક તમારા બજેટ અને નાણાકીય ક્ષમતામાં બંધબેસતું છે કે નહીં તે ચકાસી લેવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

૪. વિચાર્યા વગર સુધારેલી કબજા તારીખ સ્વીકારવી: ઘણી વખત બિલ્ડરો પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ થાય ત્યારે કબજો (પોઝેશન) આપવાની નવી તારીખ મૌખિક રીતે અથવા લેખિત પત્ર દ્વારા જણાવે છે. ઉતાવળમાં કે કાનૂની સલાહ લીધા વગર આ નવી તારીખ સ્વીકારી લેવાથી બિલ્ડર સામેનો તમારો કેસ નબળો પડી શકે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તમે પ્રોજેક્ટમાં થયેલો વિલંબ સ્વીકારી લીધો છે. તેથી, કોઈપણ ફેરફારિત શરતો અથવા તારીખ સ્વીકારતા પહેલાં કાનૂની સલાહ અવશ્ય લો.

૫. ફરિયાદ દાખલ કરવામાં વિલંબ: RERA હેઠળ ફરિયાદ દાખલ કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ સમય મર્યાદા નિર્ધારિત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ જો તમે બિલ્ડર દ્વારા વચનભંગ થયા પછી ખૂબ લાંબા સમય સુધી ફરિયાદ દાખલ કરવામાં વિલંબ કરો છો, તો તમારી અરજી નકારી પણ શકાય છે. કોર્ટ એમ માની શકે છે કે તમે તમારી ફરિયાદ અંગે ગંભીર નહોતા. તેથી, જ્યારે પણ તમને લાગે કે બિલ્ડર તેના વચનો પૂરા નથી કરી રહ્યો અથવા કરારનો ભંગ કરી રહ્યો છે, ત્યારે તાત્કાલિક RERA માં ફરિયાદ દાખલ કરો.

૬. પ્રી ઈએમઆઈ અથવા રેન્ટલ રિટર્ન સ્કીમ્સ પર આધાર રાખવો: ઘણા પ્રોજેક્ટ્સમાં, બિલ્ડરો ખરીદદારોને આકર્ષવા માટે પ્રી ઈએમઆઈ (જ્યાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી બિલ્ડર EMI ભરે) અથવા રેન્ટલ રિટર્ન (જ્યાં બિલ્ડર કબજા સુધી માસિક ભાડું આપવાનું વચન આપે) જેવી સ્કીમ્સ ઓફર કરે છે. જોકે, RERA આ પ્રકારના ખાનગી કરારોને કાયદેસર રીતે માન્યતા આપતું નથી. જો બિલ્ડર ભવિષ્યમાં આ પૈસા ચૂકવવાનો ઇનકાર કરે છે, તો RERA તમને આ રકમ પાછી મેળવવામાં સીધી મદદ કરી શકશે નહીં. આ કરારો બિલ્ડર અને ખરીદનાર વચ્ચેના ખાનગી કરારો ગણાય છે.

ટૂંકમાં, ઘર ખરીદતી વખતે ફક્ત બિલ્ડરના મૌખિક વચનો પર વિશ્વાસ ન કરો. દરેક દસ્તાવેજ અને કરારને કાળજીપૂર્વક વાંચો, જરૂર જણાય તો કાનૂની સલાહ લો. કોઈપણ મોટા વ્યવહાર રોકડમાં કરવાથી બચો અને ચૂકવણીનું સમયપત્રક જાળવી રાખો. RERA તમારી સુરક્ષા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કાયદો છે, પરંતુ જો તમે પોતે ખરીદદાર તરીકે સાવચેત અને જાગૃત નહીં રહો, તો આ કાયદો પણ તમને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખી શકશે નહીં. તમારી સતર્કતા જ તમારી શ્રેષ્ઠ સુરક્ષા છે.