POCSO Act: 'કિશોરવસ્થામાં સહમતિથી બંધાયેલા સંબંધો ગુનો નથી', પોક્સો એક્ટ પર કર્ણાટક હાઇકોર્ટની ટિપ્પણી

POCSO Act: હાઈકોર્ટે વધુમાં કહ્યું હતું કે, 'પોક્સો એક્ટનો હેતુ સગીરોને જાતીય શોષણથી બચાવવાનો છે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

POCSO Act: તાજેતરમાં કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન 'પ્રોટેક્શન ઓફ ચિલ્ડ્રન ફ્રોમ સેક્સ્યુઅલ ઓફેન્સ' (POCSO) એક્ટ પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી. હાઇકોર્ટે 'સી રઘુ વર્મા વિરુદ્ધ કર્ણાટક રાજ્ય' કેસની સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું હતું કે POCSO એક્ટનો હેતુ કિશોરો વચ્ચે સહમતિથી બંધાતા જાતીય સંબંધોને અપરાધ બનાવવાનો નથી પરંતુ તેમને જાતીય શોષણથી બચાવવાનો છે. જ્યારે POCSO એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે ત્યારે આરોપીઓ સામે કડક કલમો લગાવવામાં આવે છે.

બાર એન્ડ બેન્ચના અહેવાલ મુજબ, જસ્ટિસ હેમંત ચંદનગૌદરે POCSO એક્ટ પર આ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતા 21 વર્ષીય યુવક સામેના ફોજદારી કેસને રદ કર્યો હતો. આ યુવકે એક સગીર છોકરી સાથે લગ્ન કર્યા હતા, ત્યારબાદ તેની સામે ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC), POCSO એક્ટ અને બાળ લગ્ન પ્રતિબંધ કાયદાની જોગવાઈઓ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટની આ ટિપ્પણીને ઘણી મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે.

હાઈકોર્ટે કેસ પર શું ટિપ્પણી કરી?

હકીકતમાં કોર્ટે કહ્યું હતું કે આરોપી અને સગીર છોકરી સમાજના એવા વર્ગમાંથી આવે છે જે આર્થિક અને સામાજિક રીતે પછાત છે. તેમની પાસે વધુ માહિતીનો અભાવ છે. તેઓ એ પણ જાણતા ન હતા કે જો તેઓ લગ્ન કરશે તો શું પરિણામ આવશે.

હાઈકોર્ટે વધુમાં કહ્યું હતું કે, 'પોક્સો એક્ટનો હેતુ સગીરોને જાતીય શોષણથી બચાવવાનો છે અને બે કિશોરો વચ્ચેના સહમતિથી બનેલા સંબંધોને ગુનાહિત બનાવવાનો નથી. જેઓ એ પણ જાણતા નથી કે સહમતિથી બનેલા જાતીય સંબંધોનું શું પરિણામ આવી શકે છે.

શું છે મામલો?

આરોપી યુવકે સગીર યુવતી સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને યુવતી સગીર હોવાનું જાણતા હોવા છતાં તેની સાથે સંબંધો બાંધ્યા હતા. હાલ યુવતીની ઉંમર માત્ર 16 વર્ષની છે. આ પછી બેંગલુરુ પોલીસે તેની સામે કેસ નોંધ્યો હતો. આરોપી યુવકે હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો અને તેની સામે નોંધાયેલ કેસને રદ કરવાની માંગ કરી હતી. તેણે કહ્યું કે તે યુવતી સાથે રિલેશનશીપમાં હતો અને તેની સહમતિથી જ સંબંધ બાંધ્યો હતો.

આ પછી સગીર છોકરી અને તેના માતાપિતાએ હાઈકોર્ટ સમક્ષ સંયુક્ત સોગંદનામું દાખલ કર્યું જેમાં જણાવ્યું હતું કે લગ્ન અજાણતા થયા છે અને તેઓ કાયદાથી વાકેફ નથી. કોર્ટે આરોપી યુવકને ન્યાયિક કસ્ટડીમાંથી તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો અને તેની સામે નોંધાયેલા કેસો રદ કર્યા હતા. કોર્ટે એ હકીકતને પણ ધ્યાનમાં લીધી હતી કે સગીર બાળકીને જન્મેલા બાળકની સંભાળ રાખવા માટે પિતાને છોડવો જરૂરી છે.