ભારતે ચીન બોર્ડર પાસે 3500 કિમી રોડ બનાવ્યો, ડોકલામ વિવાદ બાદ શું-શું બદલાયું

2010 થી LACમાં PLAના વધતા ઉલ્લંઘનો જોવા મળવાનું શરૂ થયું હતું. PLA સૈનિકોએ 4,000-km-LAC ની પાર વિવિધ સ્થળોએ ભારતીય ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરી કરી હતી.

File photo of an Indian Army convoy, ( Image Source : Getty )

2010 થી LACમાં PLAના વધતા ઉલ્લંઘનો જોવા મળવાનું શરૂ થયું હતું. PLA સૈનિકોએ 4,000-km-LAC ની પાર વિવિધ સ્થળોએ ભારતીય ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરી કરી હતી. 2010 અને 2013 વચ્ચે ત્રણ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં 500થી વધુ આક્રમણ થયા હતા.

1962ના યુદ્ધના અંત પછી, ભારતે એપ્રિલ 2013માં ચીન તરફથી તેના સૌથી મોટા પડકારનો સામનો કરવો પડ્યો. PLAએ દેપસાંગ મેદાનોમાં પૂર્વી લદ્દાખના અમારા પ્રદેશમાં 10 કિમી અંદર ઘૂસણખોરી કરી હતી. સુધારેલ માળખાકીય સુવિધાઓથી ચીનીઓને હેલિકોપ્ટર દ્વારા જાળવણી અને પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવતો હતો. આ અંગે યોજનાઓ ઘડનારને ચેતવણી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ વધુ ખરાબ હજુ આવવાનું બાકી હતું.

2017 માં, 73 દિવસ સુધી, ભારત, ભૂતાન અને ચીન (તિબેટ) વચ્ચેના હિમાલયના ત્રિજંક્શનના દૂરના ભાગમાં ભારત અને ચીનની સેનાનો સામનો થયો હતો. આ સમસ્યા તે વર્ષે જૂનમાં શરૂ થઈ જ્યારે ચીની સેનાના ઈજનેરોએ ડોકલામ ઉચ્ચપ્રદેશમાંથી રસ્તો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેનો દાવો ચીન અને ભૂટાન બંનેએ કર્યો હતો.

આ ક્ષેત્ર વ્યૂહાત્મક જલપાઈગુડી કોરિડોરની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ હોવાથી, ભારતીય સૈનિકોએ દરમિયાનગીરી કરી અને ચીનના ક્રૂને તેમના ટ્રેકમાં રોક્યા હતા, જેના પરિણામે બે મોટા એશિયન દિગ્ગજ દેશો વચ્ચે ગંભીર અવરોધ ઊભો થયો હતો.

અઠવાડિયાની વાટાઘાટો પછી, દિલ્હી અને બેઇજિંગ તેમના સૈનિકોને તેમના મૂળ સ્થાને પાછા ખેંચવા માટે સંમત થયા હતા. ચાઇના ઘૂંટણીએ પડતું દેખાતું હતું કારણ કે તેણે યોજનાઓ છોડી દેવી પડી હતી. જો કે, ચાઈનાએ શાંતિપૂર્વક સૈનિકો તૈનાત કરવાનું ચાલુ રાખ્યું અને આ વિસ્તારમાં નવું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું અને આ હરીફાઈવાળા પ્રદેશમાં ધીમે ધીમે પરંતુ સતત લાભ મેળવ્યો હતો.

ભારતીય બાજુએ બોર્ડર ઇન્ફ્રા બૂમ

ડોકલામ સંકટ પછી, ભારતે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 3,500 કિલોમીટરથી વધુના રસ્તાઓ બનાવ્યા છે. તો બીજી તરફ ચીને તિબેટમાં લશ્કરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવ્યું છે, જેમાં 60,000 કિમી રેલવે અને રોડ નેટવર્કનો સમાવેશ થાય છે. એ નોંધવું જોઇએ કે, ભારતની બાજુ કઠોર અને પર્વતીય છે, જ્યારે ચીનીઓને સપાટ અને કાંકરીવાળા તિબેટીયન ઉચ્ચપ્રદેશનો ફાયદો છે.

ચીનીઓ Xinxiang સાથે તિબેટ સ્વાયત્ત પ્રદેશને જોડતા LACની સમાંતર ચાલતા G-695 એક્સપ્રેસવે બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આનાથી PLAને ભારત સાથેના સરહદી વિસ્તારોમાં સૈનિકો અને ભારે સાધનોને ઝડપથી ખસેડવા માટેનો બીજો માર્ગ મળશે. ચાઈનીઝ આ ખારા તળાવના ઉત્તર અને દક્ષિણ કાંઠા વચ્ચે વધુ સારી રીતે કનેક્ટિવિટી માટે પેંગોંગ ત્સો પર બીજો પુલ બનાવી રહ્યું છે.

વસ્તુઓને વધુ સારા પરિપ્રેક્ષ્યમાં મૂકવા માટે, ભારતે પહેલેથી જ જમ્મુના ઉત્તર-પશ્ચિમમાં ઉધમપુરથી દૂર પૂર્વમાં આસામના તિનસુકિયા સુધી હિમાલયની સમાંતર ચાલતું એક વ્યાપક રેલવે અને રોડ નેટવર્ક સ્થાપિત કર્યું છે, જે 4,000 કિલોમીટરથી વધુને આવરી લે છે. ભારતને ઝડપી સમયમર્યાદામાં સૈનિકો અને સાધનસામગ્રીને પર્વતો ઉપરથી LAC સુધી ઝડપથી ખસેડવા માટે ફીડર રોડ નેટવર્કની જરૂર હતી. આ 73 ICBR બરાબર આ જ કરે છે.