TB Disease: ટીબીના કેટલા તબક્કા હોય છે, કયા સ્ટેજમાં વ્યક્તિનું બચવું બને છે મુશ્કેલ?
TB Causes: ટીબી એ વિશ્વના સૌથી ખતરનાક રોગોમાંનો એક છે. આજે પણ, મોટી સંખ્યામાં લોકો તેના કારણે પોતાનો જીવ ગુમાવે છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે કયા તબક્કે બચવું સૌથી મુશ્કેલ બની જાય છે.
TB Causes: લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી, કોવિડ-19 વિશ્વમાં કોઈપણ એક ચેપી રોગથી મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ રહ્યું. 2020 થી 2023 ની વચ્ચે, વાયરસે લગભગ 70 લાખ લોકોના જીવ લીધા. જોકે, 2023 માં, આ ભયંકર રેકોર્ડ ટીબીમાં પાછો ફર્યો. WHO અનુસાર, આજે પણ, દરરોજ આશરે 3,400 લોકો ટીબીથી મૃત્યુ પામે છે, અને આશરે 30,000 નવા લોકો આ રોગથી સંક્રમિત થાય છે. ટીબી એક એવો રોગ છે જેને સમયસર નિદાન અને સારવારથી અટકાવી શકાય છે અને સંપૂર્ણપણે મટાડી શકાય છે.
ટીબી વિશ્વભરમાં એક મોટી આરોગ્ય સમસ્યા છે, ખાસ કરીને એવા દેશોમાં જ્યાં ગરીબી, કુપોષણ અને નબળી જીવનશૈલી જેવા સામાજિક પડકારો ગંભીર છે. ટીબી એ માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ નામના બેક્ટેરિયાથી થતો ચેપી રોગ છે. આ રોગ સરળતાથી ફેલાતો નથી; ટીબીના બેક્ટેરિયાથી સંક્રમિત દર 100 લોકોમાંથી માત્ર 5 થી 10 લોકો લક્ષણો દર્શાવે છે અથવા રોગનો વિકાસ કરે છે. આ હોવા છતાં, એવો અંદાજ છે કે વિશ્વની લગભગ એક ચતુર્થાંશ વસ્તી કોઈને કોઈ સમયે ટીબીના બેક્ટેરિયાના સંપર્કમાં આવી છે.
Assist360 મુજબ, ટીબીની સૌથી મોટી સમસ્યા તેની મલ્ટિપલ-તબક્કાની પ્રકૃતિ છે. તેના લક્ષણો ઘણા અન્ય ચેપની નકલ કરે છે, જેના કારણે તેનું નિદાન કરવું મુશ્કેલ બને છે; સારવાર લાંબી છે, જેમાં 6 થી 9 મહિના સુધી એન્ટિબાયોટિક્સ લેવાની જરૂર પડે છે. બંધ, હવા વગરની જગ્યાઓમાં જંતુઓ લાંબા સમય સુધી જીવિત રહી શકે છે.
ટીબીના કેટલા તબક્કા હોય છે?
જો આપણે વાત કરીએ કે કેટલા તબક્કા છે, તો આ ખતરનાક રોગના ત્રણ તબક્કા છે.
સંક્રમણ (Exposure)
આ પ્રારંભિક તબક્કો છે જ્યારે ટીબીના જંતુઓ શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. રોગપ્રતિકારક શક્તિ તેમાંથી મોટાભાગનાને મારી નાખે છે, પરંતુ કેટલાક સૂક્ષ્મ બેક્ટેરિયા ટકી રહે છે અને પછીથી સુષુપ્ત ટીબીમાં વિકસી શકે છે.
સુષુપ્ત ટીબી (Latent TB)
આ તબક્કામાં, ટીબી શરીરમાં હાજર હોય છે પરંતુ સક્રિય નથી. લક્ષણો દેખાતા નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં બેક્ટેરિયા સક્રિય થઈ શકે છે, એટલે કે રોગ રહે છે.
સક્રિય ટીબી (Active TB)
આ તબક્કામાં, ટીબીના જંતુઓ શરીરમાં વધવાનું શરૂ કરે છે અને લક્ષણો દેખાવા લાગે છે. આ તબક્કો ચેપી છે, ખાંસી અથવા છીંક દ્વારા હવામાં ફેલાયેલા નાના કણો દ્વારા અન્ય લોકોમાં ફેલાય છે. જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો, તે ગંભીર સ્થિતિ અને મૃત્યુ પણ તરફ દોરી શકે છે.
ટીબીના સામાન્ય લક્ષણો
- સતત ઉધરસ
- છાતીમાં દુખાવો
- નબળાઈ
- થાક
- વજન ઘટાડવું
- તાવ
- રાત્રે પરસેવો
લક્ષણો ટીબીથી પ્રભાવિત શરીરના કયા ભાગ પર છે તેના પર પણ આધાર રાખે છે. ટીબી ફેફસાંમાં સૌથી સામાન્ય છે, પરંતુ તે લીવર, મગજ, કરોડરજ્જુ અને ત્વચાને પણ અસર કરી શકે છે.
ટીબીની સારવાર
ટીબી માટે પ્રમાણભૂત સારવાર એન્ટિબાયોટિક્સનો છ મહિનાનો કોર્સ છે. સારવાર વિના, ટીબીથી મૃત્યુનું જોખમ આશરે 50 ટકા છે, પરંતુ યોગ્ય અને સંપૂર્ણ સારવાર સાથે, લગભગ 85 ટકા દર્દીઓ સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ થઈ જાય છે. જો બેક્ટેરિયા દવાઓનો પ્રતિસાદ ન આપે, તો તેને ડ્રગ-રેઝિસ્ટન્ટ ટીબી કહેવામાં આવે છે. તેની સારવાર મુશ્કેલ, લાંબી છે અને વધુ દવાઓની જરૂર પડે છે. MDR-TB (મલ્ટિ-ડ્રગ રેઝિસ્ટન્ટ ટીબી) લગભગ 11 થી 12 ટકા કેસોમાં જોવા મળે છે, અને તેનો સફળતા દર પ્રમાણભૂત ટીબી કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો હોય છે. MDR-TB ઘણીવાર ત્યારે ફેલાય છે જ્યારે દર્દીઓ સારવાર બંધ કરે છે અથવા ખોટી રીતે દવા લે છે. તે ભીડવાળી જગ્યાએ અન્ય લોકોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.
Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. તેને તબીબી સલાહનો વિકલ્પ ન માનો. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત અપનાવતા પહેલા તમારા ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.
Check out below Health Tools-
Calculate Your Body Mass Index ( BMI )
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
