શોધખોળ કરો

India Debt: શું ભારત પણ લોન લે છે, જાણો આપણા દેશ પર કેટલું છે દેવું?

India Debt: ભારત મુખ્યત્વે સ્થાનિક સ્ત્રોતોમાંથી ઉધાર લે છે. જોકે, એક ચોક્કસ દેશ એવો છે જે ભારતને સૌથી વધુ ધિરાણ આપે છે. ચાલો જાણીએ કે તે કયો દેશ છે.

India Debt: કોઈ પણ મોટા અર્થતંત્રને ચલાવવા માટે દેવું (લોન) લેવું એ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને વિકાસ પરિયોજનાઓ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે આ ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 મુજબ, ભારતનું કુલ બાકી દેવું અંદાજે ₹197.18 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાનું અનુમાન છે. જોકે, મહત્વની વાત એ છે કે આ દેવાનો મોટો હિસ્સો ઘરેલું (Internal) છે.

 

ભારતનું દેવું

ભારતનું દેવું મોટે ભાગે આંતરિક સ્ત્રોતોમાંથી જ આવે છે. જેમાં સરકારી બોન્ડ્સ, બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. કુલ દેવાનો લગભગ 97% હિસ્સો ઘરેલું છે, જ્યારે બાહ્ય દેવું (External Debt) માત્ર 3% ની આસપાસ છે. આ બાહ્ય દેવું અંદાજે ₹6.74 લાખ કરોડ માનવામાં આવે છે.

આ સ્થિતિ ભારતને એવા દેશોની સરખામણીમાં વૈશ્વિક નાણાકીય આંચકાઓ સામે ઓછું સંવેદનશીલ બનાવે છે જેઓ બાહ્ય દેવા પર વધુ નિર્ભર હોય છે. આ ઉપરાંત, ભારતનો 'દેવા અને જીડીપીનો ગુણોત્તર' (Debt-to-GDP ratio) લગભગ 55.6% છે, જેને ઘણો સ્થિર માનવામાં આવે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ભારતને સૌથી વધુ દેવું કોણ આપે છે?

જો બાહ્ય દેવાની વાત કરીએ તો, ભારત કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર રહેતું નથી. તેના બદલે, તે વૈશ્વિક સંસ્થાઓ અને મિત્ર દેશોના મિશ્રણ પાસેથી લોન લે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોમાં વર્લ્ડ બેંક (World Bank) ભારતને સૌથી વધુ દેવું આપનારી સંસ્થા છે. તેનું બાકી દેવું અંદાજે 39.3 બિલિયન ડોલર છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે મોટા પાયાના વિકાસ કાર્યો માટે કરવામાં આવે છે.

કયો દેશ ભારતને સૌથી વધુ દેવું આપે છે?

જો આપણે માત્ર દેશોની વાત કરીએ તો, જાપાન ભારતને સૌથી વધુ દેવું આપનારો દેશ છે. ભારત પર જાપાનનું બાકી દેવું 23 બિલિયન ડોલરથી વધુ છે. આ ફંડિંગનો મોટો હિસ્સો જાપાનની વિકાસ એજન્સી (JICA) દ્વારા આવે છે, જે ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે લોન આપે છે.

દેવું લેવાની અન્ય રીતો

વર્લ્ડ બેંક અને જાપાન સિવાય, ભારત એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADB) અને ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) જેવી સંસ્થાઓ પાસેથી પણ લોન લે છે. આ ઉપરાંત, બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) ભારતીય બેંકોમાં થાપણો દ્વારા મોટું યોગદાન આપે છે, જેને બાહ્ય જવાબદારીઓનો એક ભાગ ગણવામાં આવે છે.

ભારતની દેવું લેવાની વ્યૂહરચના હંમેશા સંતુલિત અને સાવધ રહી છે. બાહ્ય દેવાને મર્યાદિત રાખીને અને ઘરેલું સ્ત્રોતો પર વધુ નિર્ભર રહીને, ભારત ચલણના ઉતાર-ચઢાવ અને વૈશ્વિક સંકટોથી પોતાના અર્થતંત્ર પર પડતા જોખમોને ઘટાડે છે.

ટોપ સ્ટોરી

8th Pay Commission: રેલવે યુનિયને ચર્ચા માટે માગ્યો 2 દિવસનો સમય, 18 નવેમ્બરે AIDEF મૂકશે પોતાનો પક્ષ
8th Pay Commission: રેલવે યુનિયને ચર્ચા માટે માગ્યો 2 દિવસનો સમય, 18 નવેમ્બરે AIDEF મૂકશે પોતાનો પક્ષ
Gold Sliver Price: ચાંદીના ભાવમાં ₹5,000નો ઘટાડો, સોનાની પણ ઘટી ચમક, જાણો લેટેસ્ટ પ્રાઇસ
Gold Sliver Price: ચાંદીના ભાવમાં ₹5,000નો ઘટાડો, સોનાની પણ ઘટી ચમક, જાણો લેટેસ્ટ પ્રાઇસ
RBIની મોટી એક્શન, એક ઝાટકે 63 ફાઇનાન્સ કંપનીઓના લાયસન્સ કરી દીધા રદ્દ
RBIની મોટી એક્શન, એક ઝાટકે 63 ફાઇનાન્સ કંપનીઓના લાયસન્સ કરી દીધા રદ્દ
Inflation: હોલસેલ મોંઘવારી દર 12.29 ટકાને પાર, ઓક્ટોબરમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં મોટો ઉછાળો
Inflation: હોલસેલ મોંઘવારી દર 12.29 ટકાને પાર, ઓક્ટોબરમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં મોટો ઉછાળો

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : આદિવાસી અસલી કોણ ?
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : રાજનીતિમાં 'નસીબ અપના અપના'
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : ઉકેલાયો વર્ષો જૂનો વિવાદ
Saurashtra Politics: 2027 વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા સૌરાષ્ટ્રનું રાજકારણ ગરમાયું
Hira Solanki: પબુભા માણેકની ઈચ્છા પર હીરા સોલંકીનું મોટું નિવેદન

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
Gujarat Political News: 'આનંદીબેને આંદોલનના કારણે રાજીનામું નથી આપ્યું', હાર્દિક પટેલનો મોટો દાવો
Gujarat Political News: 'આનંદીબેને આંદોલનના કારણે રાજીનામું નથી આપ્યું', હાર્દિક પટેલનો મોટો દાવો
Team India: વૈભવ-અભિષેક મચાવશે ધૂમ, એશિયા કપ માટે કતાર પહોંચી ટીમ ઈન્ડિયા
Team India: વૈભવ-અભિષેક મચાવશે ધૂમ, એશિયા કપ માટે કતાર પહોંચી ટીમ ઈન્ડિયા
પ્રથમ ટેસ્ટમાં ટીમ ઈન્ડિયાની પ્લેઈંગ ઈલેવન ફાઈનલ! કેપ્ટન શુભમન ગિલે આપ્યું મોટું અપડેટ
પ્રથમ ટેસ્ટમાં ટીમ ઈન્ડિયાની પ્લેઈંગ ઈલેવન ફાઈનલ! કેપ્ટન શુભમન ગિલે આપ્યું મોટું અપડેટ
ઉત્તરાખંડમાં બે ભયાનક અકસ્માતથી હાહાકાર! બસ-બોલેરો ખીણમાં ખાબકતાં 10નાં મોત
ઉત્તરાખંડમાં બે ભયાનક અકસ્માતથી હાહાકાર! બસ-બોલેરો ખીણમાં ખાબકતાં 10નાં મોત
IOCLમાં નોકરી મેળવવાની સુવર્ણ તક! 409 જગ્યાઓ પર ભરતી, નહીં આપવી પડે પરીક્ષા
IOCLમાં નોકરી મેળવવાની સુવર્ણ તક! 409 જગ્યાઓ પર ભરતી, નહીં આપવી પડે પરીક્ષા
'મંત્રી બનવા ખૂબ દોડ્યા, પણ નસીબ સ્વરૂપસિંહનું ખુલ્યું!': અલ્પેશ ઠાકોર
'મંત્રી બનવા ખૂબ દોડ્યા, પણ નસીબ સ્વરૂપસિંહનું ખુલ્યું!': અલ્પેશ ઠાકોર
દક્ષિણ આફ્રિકામાં 24 કલાકની અંદર બે સ્થળોએ ફાયરિંગ, બંને ઘટનામાં 17નાં મૃત્યુ
દક્ષિણ આફ્રિકામાં 24 કલાકની અંદર બે સ્થળોએ ફાયરિંગ, બંને ઘટનામાં 17નાં મૃત્યુ
'પાટીદાર આંદોલનના કારણે આનંદીબેન જેવા સારા CM ગુમાવ્યા'! વર્ષો બાદ દિનેશ બાંભણિયાએ વ્યક્ત કર્યો અફસોસ
'પાટીદાર આંદોલનના કારણે આનંદીબેન જેવા સારા CM ગુમાવ્યા'! વર્ષો બાદ દિનેશ બાંભણિયાએ વ્યક્ત કર્યો અફસોસ
Embed widget