શોધખોળ કરો

આજથી કોઈને ચેક આપતા પહેલાં RBIનો આ નવો નિયમ ખાસ જાણી લો, નહીં તો ચેક રિટર્ન થશે

RBI banking update: ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) એ એક ઇલેક્ટ્રોનિક ચેક ક્લિયરન્સ પ્રક્રિયા છે જે ભૌતિક ચેકના પરિવહનની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે.

New Cheque clearance rules: ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં 4 ઓક્ટોબર, 2025 થી, એક મોટો અને ક્રાંતિકારી ફેરફાર અમલમાં આવ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની નવી ફાસ્ટ ચેક ક્લિયરન્સ સિસ્ટમ હેઠળ, હવે ચેક ક્લિયર થઈ જશે અને તેનું ફંડ બેંક ખાતામાં માત્ર થોડા કલાકોમાં જમા થઈ જશે. અગાઉ, ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) હેઠળ ચેક ક્લિયરન્સમાં ઓછામાં ઓછા 1 થી 2 દિવસનો સમય લાગતો હતો, જે કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં ખૂબ જ મુશ્કેલીભર્યું હતું. હવે, બેંક કાર્યકારી દિવસો દરમિયાન ચેકને સતત ધોરણે સ્કેન, રજૂ અને ક્લિયર કરવામાં આવશે. RBI દ્વારા CTS ને સતત ક્લિયરિંગમાં રૂપાંતરિત કરવાનો આ નિર્ણય બે તબક્કામાં અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાંથી પહેલો તબક્કો આજથી શરૂ થયો છે, જેનાથી ગ્રાહકોને ઝડપી અને સુરક્ષિત ચુકવણીનો લાભ મળશે.

ચેક ક્લિયરન્સમાં CTS ની ભૂમિકા અને નવા નિયમોનો પહેલો તબક્કો

ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) એ એક ઇલેક્ટ્રોનિક ચેક ક્લિયરન્સ પ્રક્રિયા છે જે ભૌતિક ચેકના પરિવહનની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે. આ સિસ્ટમ ચેકની ઇલેક્ટ્રોનિક છબીઓ અને ડેટા મેળવીને ચુકવણી કરતી બેંકને મોકલે છે. નવા નિયમ હેઠળ, RBI એ CTS માં સતત ક્લિયરિંગ અને પ્રાપ્તિ પર સમાધાન લાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

પહેલો તબક્કો (4 ઓક્ટોબર, 2025 થી 2 જાન્યુઆરી, 2026)

  • ક્લિયરન્સ માટે સવારે 10:00 થી સાંજે 4:00 વાગ્યા સુધી એક જ પ્રેઝન્ટેશન સત્ર રહેશે.
  • બેંક શાખાઓ દ્વારા મળેલા ચેકને સ્કેન કરીને તાત્કાલિક અને સતત ક્લિયરિંગ માટે મોકલવામાં આવશે.
  • ડ્રોઈ બેંક (જે બેંક પર ચેક લખાયો છે) દરેક ચેક માટે પોઝિટિવ કન્ફર્મેશન (ચુકવણીપાત્ર ચેક માટે) અથવા નેગેટિવ કન્ફર્મેશન (ચુકવણીપાત્ર ન હોય તેવા ચેક માટે) જારી કરશે.
  • આ તબક્કા દરમિયાન, ડ્રોઈ બેંકોએ નિયુક્ત પુષ્ટિકરણ સત્ર (સાંજે 7:00 વાગ્યા) ના અંત સુધીમાં ચેકની પુષ્ટિ કરવાની રહેશે, અન્યથા તે ચેક સ્વીકારાયેલા ગણાશે.

બીજો તબક્કો અને ફંડ જમા થવાની પ્રક્રિયા

બીજો તબક્કો (3 જાન્યુઆરી, 2026 થી): બીજા તબક્કામાં, ચેક માટે આઇટમ સમાપ્તિ સમય બદલીને T + 3 'ક્લિયર' કલાક કરવામાં આવશે.

  • ઉદાહરણ તરીકે: જો ડ્રોઈ બેંકો દ્વારા સવારે 10:00 થી 11:00 વાગ્યાની વચ્ચે ચેક પ્રાપ્ત થાય, તો તેની પુષ્ટિ બપોરે 2:00 વાગ્યા સુધીમાં (11:00 વાગ્યાથી 3 કલાક) હકારાત્મક કે નકારાત્મક રીતે થવી જોઈએ.
  • જો ચેકની પુષ્ટિ 3 કલાકની અંદર ન થાય, તો તે ચેક બપોરે 2:00 વાગ્યે સ્વીકારાયેલા ગણાશે અને સમાધાન માટે સમાવવામાં આવશે.

ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશનની મુખ્ય ભૂમિકા: RBI એ જણાવ્યું છે કે સમાધાન પૂર્ણ થયા પછી, ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન સકારાત્મક અને નકારાત્મક પુષ્ટિકરણની જાણ પ્રસ્તુતકર્તા બેંકને કરશે. પ્રસ્તુતકર્તા બેંક આ માહિતીના આધારે, સફળ સમાધાનના એક કલાકની અંદર ગ્રાહકને તાત્કાલિક ચુકવણી જારી કરશે. આ નવી વ્યવસ્થાથી ચેક ક્લિયરન્સની પ્રક્રિયામાં અભૂતપૂર્વ ઝડપ આવશે. RBI એ તમામ બેંકોને આ ફેરફારો વિશે તેમના ગ્રાહકોને સંપૂર્ણપણે જાણ કરવા અને નિર્ધારિત તારીખો પર CTS હેઠળ સતત ક્લિયરિંગમાં ભાગ લેવા માટે તૈયાર રહેવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

ટોપ સ્ટોરી

એન્થ્રોપિકના IPOથી 5,100 કર્મચારીઓ બન્યા કરોડપતિ, 600 કર્મચારીઓ બન્યા અબજોપતિ
એન્થ્રોપિકના IPOથી 5,100 કર્મચારીઓ બન્યા કરોડપતિ, 600 કર્મચારીઓ બન્યા અબજોપતિ
EPFOને મોટું નુકસાન, જાહેર PF ભંડોળમાં ₹1,800 કરોડનું નુકસાન, PF પર થશે અસર
EPFOને મોટું નુકસાન, જાહેર PF ભંડોળમાં ₹1,800 કરોડનું નુકસાન, PF પર થશે અસર
PNB Property Auction: ઘર, ફ્લેટ કે દુકાન ખરીદવી છે? 26 નવેમ્બરે PNB કરશે પ્રોપર્ટીની હરાજી
PNB Property Auction: ઘર, ફ્લેટ કે દુકાન ખરીદવી છે? 26 નવેમ્બરે PNB કરશે પ્રોપર્ટીની હરાજી
Gold silver price સોનું અને ચાંદી ધડામ, 14 મહિનાના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યા ભાવ
Gold silver price સોનું અને ચાંદી ધડામ, 14 મહિનાના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યા ભાવ

વિડિઓઝ

Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : પોલીસે શરૂ કર્યા ભડાકા
Paresh Dhanani Statement : પરેશ ધાનાણીનો મોટો નિર્ણય! 2027ની ચૂંટણી નહીં લડવાનો કર્યો સંકલ્પ
Prashant Korat: કોળી સમાજની CM પદની માગ પર ભાજપની પ્રથમ પ્રતિક્રિયા, પ્રશાંત કોરાટે શું કહ્યું?
Paresh Dhanani: કોંગ્રેસમાં પાટીદારોના સ્થાનને લઈ પૂર્વ નેતા વિપક્ષ ધાનાણીનો ઘટસ્ફોટ
Hun To Bolish : હું તો બોલીશ : બસ આટલું જ બાકી હતું

ફોટો ગેલેરી

પર્સનલ કોર્નર

ટોપ આર્ટિકલ્સ
ટોપ રીલ્સ
'ચૂંટણી લડીશ નહીં, લડાવીશ' -2027માં વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પરેશ ધાનાણીનો મોટો સંકલ્પ
'ચૂંટણી લડીશ નહીં, લડાવીશ' -2027માં વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પરેશ ધાનાણીનો મોટો સંકલ્પ
Idar: ઈડરની PTC કૉલેજમાં ઘોર બેદરકારી, પાણીની ટાંકીમાં મૃત શ્વાન મળતા ખળભળાટ, 30થી વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ હૉસ્પિટલ ખસેડાઈ
Idar: ઈડરની PTC કૉલેજમાં ઘોર બેદરકારી, પાણીની ટાંકીમાં મૃત શ્વાન મળતા ખળભળાટ, 30થી વધુ વિદ્યાર્થિનીઓ હૉસ્પિટલ ખસેડાઈ
Dwarka Mandir: દ્વારકા જગત મંદિરમાં મંજૂરી વિના ફોટોગ્રાફી પર રોક, ભોગ-મનોરથ-ધજાજી ઉત્સવની ફોટોગ્રાફી માટે 2500 ફી
Dwarka Mandir: દ્વારકા જગત મંદિરમાં મંજૂરી વિના ફોટોગ્રાફી પર રોક, ભોગ-મનોરથ-ધજાજી ઉત્સવની ફોટોગ્રાફી માટે 2500 ફી
Cold Wave: રાજ્યમાં ઠંડીનો ચમકારો, 11.4 ડિગ્રી સાથે અમરેલી સૌથી ઠંડુ, નલિયામાં 11.8 ડિગ્રી તાપમાન
Cold Wave: રાજ્યમાં ઠંડીનો ચમકારો, 11.4 ડિગ્રી સાથે અમરેલી સૌથી ઠંડુ, નલિયામાં 11.8 ડિગ્રી તાપમાન
Surat: સુરતમાં 6 કિમી ખાડી પહોળી કરવાનું અભિયાન શરૂ, 2.45 લાખ ઘનમીટર માટી બહાર કઢાઈ
Surat: સુરતમાં 6 કિમી ખાડી પહોળી કરવાનું અભિયાન શરૂ, 2.45 લાખ ઘનમીટર માટી બહાર કઢાઈ
Ahmedabad: અમદાવાદમાં 'નૉ ડ્રગ્સ' મેગા ડ્રાઈવ, એક જ રાતમાં પોલીસે ગાંજાની હેરાફેરી કરતા ત્રણને દબોચ્યા
Ahmedabad: અમદાવાદમાં 'નૉ ડ્રગ્સ' મેગા ડ્રાઈવ, એક જ રાતમાં પોલીસે ગાંજાની હેરાફેરી કરતા ત્રણને દબોચ્યા
નીતિશ કુમારે પટના એરપોર્ટ પર PM મોદીનું કર્યું સ્વાગત, 'કેબલ બ્રિજ'નું ઉદ્ઘાટન
નીતિશ કુમારે પટના એરપોર્ટ પર PM મોદીનું કર્યું સ્વાગત, 'કેબલ બ્રિજ'નું ઉદ્ઘાટન
એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ તો ફ્રોઝન ડેઝર્ટ પર કેમ નહીં? MLA કુમાર કાનાણીએ ઉઠાવ્યો સવાલ
એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ તો ફ્રોઝન ડેઝર્ટ પર કેમ નહીં? MLA કુમાર કાનાણીએ ઉઠાવ્યો સવાલ
Embed widget