1 જાન્યુઆરી, 2026 થી RBI ના નવા નિયમો મુજબ, છેલ્લા 2 વર્ષથી નિષ્ક્રિય (Dormant) અને 12 મહિનાથી વધુ સમયથી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન વગરના (Inactive) બેંક ખાતાઓ બંધ થઈ શકે છે.
RBI New Rules: 1 January થી બંધ થઈ જશે આ 3 પ્રકારના બેંક એકાઉન્ટ, જાણો તમારા ખાતા પર શું અસર થશે
ડિજિટલ યુગમાં વધતા જતા સાયબર ક્રાઈમ અને બેંકિંગ ફ્રોડ (Banking Fraud) ને ધ્યાનમાં રાખીને RBI એ આ મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે.

Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા બેંકિંગ નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે, જે સીધો સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને બચત પર અસર કરશે. 1 January થી અમલમાં આવતા નવા નિયમો મુજબ, જો તમારું બેંક એકાઉન્ટ લાંબા સમયથી વપરાશમાં નથી, તો તે બંધ થઈ શકે છે. RBI એ છેતરપિંડી રોકવા અને બેંકિંગ સિસ્ટમને સ્વચ્છ રાખવા માટે 3 પ્રકારના ચોક્કસ ખાતાઓ—ઇનએક્ટિવ, ડોરમેટ અને ઝીરો બેલેન્સ—પર કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
1 January થી અમલમાં આવતા નવા નિયમો
RBI એ તમામ બેંકોને સૂચના આપી છે કે જે ખાતાઓ લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય છે, તેની ઓળખ કરવામાં આવે. આ નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં રહેલા 'બિનજરૂરી' ખાતાઓને દૂર કરવાનો અને સાયબર ફ્રોડનું જોખમ ઘટાડવાનો છે. જો તમે તમારા એકાઉન્ટમાં લાંબા સમયથી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન નથી કર્યું, તો 1 January થી તમારું ખાતું જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
કયા 3 પ્રકારના એકાઉન્ટ બંધ થશે?
RBI ની ગાઈડલાઈન મુજબ નીચે મુજબના ત્રણ કેટેગરીના એકાઉન્ટ્સ પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે:
- ઇનએક્ટિવ એકાઉન્ટ (Inactive Account): જો કોઈ ખાતામાં છેલ્લા 12 months (12 મહિના) થી કોઈ પણ પ્રકારનું નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શન (જમા કે ઉપાડ) થયું નથી, તો તેને 'ઇનએક્ટિવ' ગણવામાં આવશે.
- ડોરમેટ એકાઉન્ટ (Dormant Account): જો એકાઉન્ટમાં સતત 2 years (2 વર્ષ) સુધી કોઈ લેવડદેવડ ન થાય, તો તે 'ડોરમેટ' કેટેગરીમાં જશે. આવા ખાતાઓ સાયબર ક્રિમિનલ્સ માટે સોફ્ટ ટાર્ગેટ હોય છે, તેથી તેને બંધ કરવા અથવા ફ્રીઝ કરવાના આદેશ છે.
- ઝીરો બેલેન્સ એકાઉન્ટ (Zero Balance Account): જે ખાતાઓમાં લાંબા સમયથી બેલેન્સ 0 છે અને કોઈ સક્રિયતા નથી, તેવા એકાઉન્ટ્સનો ઉપયોગ મની લોન્ડરિંગ માટે થવાની ભીતિ હોય છે. તેથી, આવા 'ઝીરો બેલેન્સ' એકાઉન્ટ્સ પણ બંધ કરવામાં આવશે.
ખાતું ચાલુ રાખવા માટે શું કરવું?
જો તમારું એકાઉન્ટ આમાંથી કોઈ પણ કેટેગરીમાં આવતું હોય, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. ખાતું ફરીથી એક્ટિવ કરવા માટે તમારે તાત્કાલિક બેંકની મુલાકાત લઈ નવેસરથી KYC (Know Your Customer) પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે. આ ઉપરાંત, એક નાનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરીને પણ તમે ખાતાને 'Active' સ્ટેટસમાં લાવી શકો છો.
| એકાઉન્ટ પ્રકાર (Account Type) | સમયગાળો (Time Period) | એક્શન (Action) |
| Inactive Account | 12 Months સુધી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન નહીં | અસ્થાયી રીતે બંધ / પ્રતિબંધ |
| Dormant Account | 2 Years સુધી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન નહીં | સંપૂર્ણ બંધ / ફ્રીઝ |
| Zero Balance | લાંબા સમય સુધી 0 બેલેન્સ | કાયમી ધોરણે બંધ |
Frequently Asked Questions
1 જાન્યુઆરી, 2026 થી કયા બેંક ખાતા બંધ થઈ શકે છે?
ડોર્મન્ટ એકાઉન્ટ એટલે શું?
ડોર્મન્ટ એકાઉન્ટ એટલે એવું બેંક ખાતું જેમાં છેલ્લા 2 વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી કોઈ પણ પ્રકારની લેવડ-દેવડ (Deposit or Withdrawal) થઈ નથી.
ઈનએક્ટિવ એકાઉન્ટને ફરીથી સક્રિય કેવી રીતે કરી શકાય?
ઈનએક્ટિવ એકાઉન્ટને ફરીથી સક્રિય કરવા માટે, ખાતાધારકે તાત્કાલિક એક નાનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરવું જરૂરી છે.
શું ઝીરો બેલેન્સ એકાઉન્ટ પણ બંધ થઈ શકે છે?
હા, જે ખાતાઓમાં લાંબા સમયગાળાથી શૂન્ય બેલેન્સ બોલી રહ્યું છે અને કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન થયું નથી, તેવા ખાતાઓ પણ બંધ થઈ શકે છે.





















