ક્લાઉડ સીડિંગ ટ્રાયલ નિષ્ફળ: દિલ્હીમાં કૃત્રિમ વરસાદ કેમ ન થયો? સામે આવ્યું મોટું કારણ
Delhi cloud seeding: દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તા સુધારવા માટે દિલ્હી સરકારની વ્યાપક વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે આ ક્લાઉડ સીડિંગ ટ્રાયલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
Delhi cloud seeding: દિલ્હી-એનસીઆરમાં વધી રહેલા પ્રદૂષણને ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્યથી મંગળવારે (28 ઓક્ટોબર) હાથ ધરવામાં આવેલ ક્લાઉડ સીડિંગ (Cloud Seeding) ટ્રાયલ અપેક્ષિત પરિણામો આપી શકી નહીં. IIT કાનપુરની ટીમે અહેવાલ આપ્યો છે કે પ્રયોગ દરમિયાન બે ઉડાન ભરવામાં આવી હતી અને વાદળોમાં કુલ 14 જ્વાળાઓ (Flares) છોડવામાં આવી હતી. જોકે, દિલ્હીના વાદળોમાં ભેજનું પ્રમાણ (Moisture Content) માત્ર 10 થી 15 ટકા જેટલું અત્યંત ઓછું હોવાને કારણે કૃત્રિમ વરસાદ લાવવાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ ગયો. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, આટલી ઓછી ભેજ સાથે ક્લાઉડ સીડિંગ દ્વારા વરસાદ લાવવો લગભગ અશક્ય છે. ટીમે જણાવ્યું છે કે તેઓ 29 ઓક્ટોબર (બુધવારે) વધુ બે પ્રયાસો કરવાનું ચાલુ રાખશે.
ભેજની ઉણપ બની નિષ્ફળતાનું કારણ
દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તા સુધારવા માટે દિલ્હી સરકારની વ્યાપક વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે આ ક્લાઉડ સીડિંગ ટ્રાયલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. IIT કાનપુરની ટીમે પ્રયોગના પરિણામો પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું કે આજના પ્રયાસોમાં "મર્યાદિત અસરકારકતા" જોવા મળી છે.
- ઉડાન અને જ્વાળાઓ: ટીમે બે ઉડાન ભરીને વાદળોમાં કુલ 14 જ્વાળાઓ છોડી હતી, જેનું વજન પ્રત્યેક 2 થી 2.5 કિલો હતું. આ જ્વાળાઓમાં 15-20 ટકા ભેજ હતો.
- મુખ્ય અવરોધ: ટીમ દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું કે વાદળોમાં હાજર ભેજનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું, એટલે કે આશરે 10 થી 15 ટકા જ હતું.
- વરસાદની નોંધ: હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, મંગળવારે NCRમાં નોઈડામાં માત્ર 0.1 મીમી જ વરસાદ નોંધાયો હતો, જે ક્લાઉડ સીડિંગની અસર ન હોવાનું દર્શાવે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ક્લાઉડ સીડિંગની પ્રક્રિયા સફળ બનાવવા માટે વાદળોમાં પૂરતો ભેજ હોવો જરૂરી છે, અને આટલી ઓછી ભેજની હાજરીમાં કૃત્રિમ વરસાદ લાવવો ખૂબ જ મુશ્કેલ છે.
પ્રયોગના વિસ્તારો અને આગામી આયોજન
પ્રદૂષણ સામે લડવા માટે કૃત્રિમ વરસાદ ઉત્પન્ન કરવાના હેતુથી હાથ ધરાયેલી આ ટ્રાયલ, IIT કાનપુર અને મેરઠ એરપોર્ટથી રવાના થયેલી બે ફ્લાઇટ્સ દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવી હતી. આ ઉડાનોએ દિલ્હી-એનસીઆરના મુખ્ય વિસ્તારોને આવરી લીધા હતા, જેમાં ખેકરા, બુરારી, ઉત્તર કરોલ બાગ, મયુર વિહાર, સદકપુર, ભોજપુર અને આસપાસના વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.
વૈજ્ઞાનિક ટીમે આજના પ્રયોગની મર્યાદિત સફળતા છતાં હાર માની નથી. તેઓ તમામ હવામાન પરિસ્થિતિઓ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે અને 29 ઓક્ટોબર (બુધવારે) વધુ બે પ્રયાસો કરવાનું ચાલુ રાખશે. આ ટ્રાયલ દિલ્હીમાં શિયાળાના મહિનાઓ દરમિયાન બગડતી હવાની ગુણવત્તા સુધારવા માટેની સરકારની યોજનાનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
