DRDO બનાવી રહ્યું છે બ્રહ્મોસથી પણ ખતરનાક 'ધ્વનિ' મિસાઈલ, પાકિસ્તાનના આંતકી અડ્ડા રેન્જમાં
જ્યારે વિશ્વની કોઈ પણ હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી બ્રહ્મોસ મિસાઇલને અટકાવી શકતી નથી, ત્યારે ભારત એક નવા મિસાઇલ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યું છે.
ભારત હવે મિસાઇલ ટેકનોલોજીમાં ચીન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને રશિયા જેવી શક્તિઓ સાથે ઉભું છે. જ્યારે વિશ્વની કોઈ પણ હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી બ્રહ્મોસ મિસાઇલને અટકાવી શકતી નથી, ત્યારે ભારત એક નવા મિસાઇલ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યું છે જેને બ્રહ્મોસ કરતા અનેક ગણું વધુ ખતરનાક માનવામાં આવે છે. સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) હવે "ધ્વનિ" નામની નવી મિસાઇલનું પરીક્ષણ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ મિસાઇલ એટલી ઝડપી છે કે તે અવાજની ગતિ કરતાં છ ગણી ઉડી શકે છે અને માત્ર મિનિટોમાં દૂરના લક્ષ્ય પર પ્રહાર કરી શકે છે. તેના વિકાસનો હેતુ દેશની સંરક્ષણ અને આક્રમક ક્ષમતાઓને નવી ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડવાનો છે.
ધ્વનિ મિસાઇલની તકનીકી સુવિધાઓ
ધ્વનિ એક હાઇપરસોનિક ગ્લાઇડ વ્હીકલ (HGV) છે. આ મિસાઇલ પહેલા બેલિસ્ટિક બૂસ્ટરની મદદથી ઊંચાઈ સુધી પહોંચે છે અને પછી લક્ષ્ય પર પ્રહાર કરવા માટે હવામાં ગ્લાઇડ કરે છે. તેની ગતિ લગભગ 7400 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક છે. મિસાઇલની ડિઝાઇન તેને રડાર દ્વારા શોધી શકાતી નથી, જેના કારણે દુશ્મનને પ્રતિક્રિયા આપવા માટે થોડો સમય મળે છે. ધ્વનિને હવા, જમીન અથવા સમુદ્રમાંથી લોન્ચ કરી શકાય છે.
DRDOનો હાઇપરસોનિક પ્રોગ્રામ
ધ્વનિ મિસાઇલ HSTDV (હાયપરસોનિક ટેક્નોલોજી ડેમોન્સ્ટ્રેટર વ્હીકલ) પ્રોગ્રામ પર આધારિત છે. 2020 માં આ પ્રોગ્રામ હેઠળ સ્ક્રેમજેટ એન્જિનનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. સ્ક્રેમજેટના તાજેતરના લાંબા ગાળાના પરીક્ષણને હાઇપરસોનિક પ્રોપલ્શનના ક્ષેત્રમાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.
બ્રહ્મોસની તુલનામાં ધ્વનિની શક્તિ
બ્રહ્મોસ મિસાઇલ 290-600 કિલોમીટર દૂરના લક્ષ્યોને મેક 3 ની ઝડપે પ્રહાર કરે છે, જ્યારે ધ્વનિ મેક 5 થી વધુ ઝડપે ઉડે છે અને લગભગ 10 મિનિટમાં દૂરના લક્ષ્ય સુધી પહોંચી શકે છે. ધ્વનિનો ગ્લાઇડ પાથ અનિયમિત છે, જેના કારણે તે રડારથી બચી શકે છે. DRDOના વૈજ્ઞાનિકોના અનુસાર, બ્રહ્મોસ એક સટીક છરી જેવું છે, જ્યારે ધ્વનિ અદ્રશ્ય રીતે પ્રભાવ પાડનાર 'પડછાયા' જેવું છે.
વૈશ્વિક શક્તિ અને વ્યૂહાત્મક લાભ
જો ધ્વનિ સફળ થાય છે તો ભારત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા અને ચીન જેવી હાઇપરસોનિક શક્તિઓના પસંદગીના જૂથમાં જોડાશે. આ મિસાઇલ દુશ્મન પ્રતિક્રિયા સમયને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે અને યુદ્ધ વ્યૂહરચનામાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરી શકે છે. તે અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સરહદોની નજીકના લક્ષ્યો સુધી સરળતાથી પહોંચી શકે છે.
પરીક્ષણ અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
પહેલા પરીક્ષણ 2025 ના અંત સુધીમાં દરિયાકાંઠાના પ્રક્ષેપણ સ્થળ પરથી કરવામાં આવશે. એરફ્રેમ, માર્ગદર્શન પ્રણાલી અને પ્રક્ષેપણ પ્રક્રિયાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડ સાથે યુઝર ટ્રાયલ 2027 સુધીમાં શરૂ થશે, અને તે 2029-30 સુધીમાં કાર્યરત થઈ શકે છે. ભવિષ્યમાં, તેનો ઉપયોગ અગ્નિ-VI બૂસ્ટર અથવા AMCA ફાઇટર સાથે લાંબા અંતરના ચોકસાઇ પ્રહારો માટે થઈ શકે છે.
આત્મનિર્ભર ભારત પ્રોજેક્ટ
ધ્વનિ મિસાઇલના 80% થી વધુ ઘટકો સ્વદેશી છે, જેમાં વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટરના સોલિડ-ફ્યુઅલ બૂસ્ટર અને રિસર્ચ સેન્ટર ઇમારતના સીકર્સનો સમાવેશ થાય છે. સરકારે હાઇપરસોનિક સંશોધન અને વિકાસ માટે ₹25,000 કરોડનું ભંડોળ પૂરું પાડ્યું છે. સંરક્ષણ બજેટમાં 12% નો વધારો પણ આ પ્રોજેક્ટને પ્રાથમિકતા આપે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
