Rent Agreement 11 મહિનાનો જ કેમ બનાવવામાં આવે છે, 12 મહિના કે તેનાથી વધુનો કેમ નહીં ?

ભારતીય નોંધણી અધિનિયમ, 1908ની કલમ 17 (D) હેઠળ, ભાડાના મકાન માટે ભાડા કરાર અથવા લીઝ કરાર એક વર્ષથી ઓછા સમયગાળા માટે કરવામાં આવે છે

(પ્રતિકાત્મક તસવીર)

Rent Agreement Rules: જ્યારે પણ તમે ભાડા પર મકાન લો છો, ત્યારે તેના માલિક સાથે 11 મહિના માટે ભાડા કરાર હોય છે. તે 12મા મહિનામાં ફરીથી રિન્યૂ કરવામાં આવે છે. શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ભાડા કરાર માત્ર 11 મહિના માટે જ શા માટે છે ? એક વર્ષ કે તેથી વધુ કેમ નહીં? રૂ. 100 અથવા રૂ. 200 સ્ટેમ્પ પર કરવામાં આવેલા આ કરારની કિંમત શું છે ?

શું છે રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ ? 
ભારતીય નોંધણી અધિનિયમ, 1908ની કલમ 17 (D) હેઠળ, ભાડાના મકાન માટે ભાડા કરાર અથવા લીઝ કરાર એક વર્ષથી ઓછા સમયગાળા માટે કરવામાં આવે છે. આ કરાર મકાનમાલિક અને ભાડૂત વચ્ચેનો કરાર છે. જેમાં ભાડુઆત અને મિલકત માલિક વચ્ચેના નિયત નિયમો અને શરતો લખવામાં આવે છે.

શા માટે 11 મહિનાનો બનાવવામાં આવે છે રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ ?
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, દેશના મોટાભાગના કાયદા ભાડૂઆતની તરફેણમાં છે. આવી સ્થિતિમાં જો ભાડૂત અને માલિક વચ્ચે વિવાદ થાય છે, તો મિલકત ખાલી કરવી ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે. ઘણી કિસ્સાઓમાં, મિલકત માલિકોએ તેમની મિલકત પાછી મેળવવા માટે લાંબી કાનૂની લડાઈ લડવી પડી હતી. તેથી ભાડા કરાર માત્ર 11 મહિના માટે કરવામાં આવે છે. જો કે 100 કે 200 રૂપિયાના આ સ્ટેમ્પ પર કરાયેલા કરારની કોઈ કાનૂની માન્યતા નથી.

12 મહિના કે તેનાથી વધુ સમય માટે કેટલો લાગે છે ચાર્જ 
ભારતીય નોંધણી અધિનિયમ હેઠળ, જો 12 મહિના કે તેથી વધુ સમયગાળા માટે ભાડા કરાર કરવામાં આવે તો સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને નોંધણી ફી પણ ચૂકવવી પડે છે. તેથી, આ ખર્ચને ટાળવા માટે, મોટાભાગના ભાડૂતો અને મકાનમાલિકો માત્ર 11 મહિના માટે ભાડા કરાર પર હસ્તાક્ષર કરીને તેમના ભાડાની પતાવટ કરે છે.

એડવર્સ પજેશનથી બચવાનો ઉપાય 
ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટ મુજબ, પ્રતિકૂળ કબજા હેઠળ, મિલકતનો કબજો ધરાવનાર વ્યક્તિ પણ તેને વેચવાનો હકદાર છે. જો કોઈ વ્યક્તિ 12 વર્ષ સુધી મિલકત પર પ્રતિકૂળ કબજો રાખે છે, તો તેને મિલકત પર અધિકાર મળે છે. આ પરિસ્થિતિને ટાળવા માટે ભાડા કરારને 11 મહિના માટે રાખવામાં આવે છે, જેથી તે 12મા મહિનામાં રિન્યૂ થઈ શકે. આમ કરવાથી કેપ્ચર જેવી સ્થિતિ ટાળી શકાય છે.