સરકારે કેબ એપ્સ પર પ્રી-રાઇડ ટિપ્સ પર મુક્યો પ્રતિબંધ, મહિલા ડ્રાઈવરોનો વિકલ્પ આપવાનું કરાયું ફરજિયાત
જ્યારે ગ્રાહકોએ ફરિયાદ કરી હતી કે "ટિપ ઉમેરો" ફીચરને રાઈડ બુકિંગને હરાજીમાં ફેરવી દીધું છે, જ્યાં ફક્ત પ્રીમિયમ બોલી લગાવવા તૈયાર લોકો જ કેબ બુક કરી શકતા હતા

કેન્દ્ર સરકારે રાઇડ-હેલિંગ ક્ષેત્રમાં એડવાન્સ ટિપિંગ ફીચર પર કડક નિર્દેશ આપ્યા છે જેનાથી ઉબેર, ઓલા અને રેપિડો જેવા પ્લેટફોર્મ પર રાઇડ શરૂ થાય તે પહેલાં મુસાફરો પાસેથી ટિપ માંગવા પર અસરકારક રીતે પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. 15 ડિસેમ્બરના રોજ માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) દ્વારા જાહેર કરાયેલ મોટર વાહન એગ્રીગેટર માર્ગદર્શિકા, 2025માં કરવામાં આવેલા એક સંશોધનમાં જેને FEએ રિવ્યૂ કર્યું હતું. તેમાં આ ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ સ્વૈચ્છિક ટિપિંગ ફીચર ફક્ત "મુસાફરને મુસાફરી પૂર્ણ થયા પછી" જ દેખાવું જોઈએ. નવા નિયમોમાં એક ફરજિયાત સુરક્ષા ફીચર પણ રજૂ કરવામાં આવી છે જે મહિલા મુસાફરોને ખાસ કરીને મહિલા ડ્રાઇવરો પસંદ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ મે 2025માં સૌપ્રથમ એડવાન્સ ટિપ ફીચરને "અન્યાયી વેપાર પ્રથા" તરીકે ચિહ્નિત કર્યા બાદ આ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. સીસીપીએ ત્યારે એગ્રીગેટર્સને નોટિસ જાહેર કરી હતી જ્યારે ગ્રાહકોએ ફરિયાદ કરી હતી કે "ટિપ ઉમેરો" ફીચરને રાઈડ બુકિંગને હરાજીમાં ફેરવી દીધું છે, જ્યાં ફક્ત પ્રીમિયમ બોલી લગાવવા તૈયાર લોકો જ કેબ બુક કરી શકતા હતા
પ્રી-ટ્રિપ ટિપ્સનો અંત
આ મામલાને ખતમ કરતા સંશોધિત દિશાનિર્દેશોમાં ક્લોઝ 14.15માં કહેવામાં આવ્યું છે કે “એપ મુસાફરોને ડ્રાઇવરને સ્વૈચ્છિક ટિપ આપવાની ફીચર આપી શકે છે, જો કે, આવી ફીચર ફક્ત મુસાફરી પૂર્ણ થયા પછી જ દેખાશે અને બુકિંગ સમયે ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ નહીં.”
એડવાન્સ ટિપિંગ મોડેલ 2023ની આસપાસ બેંગલુરુમાં નમ્મા યાત્રી જેવી ઓપન-નેટવર્ક એપ્લિકેશનો દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જે યુઝર્સને પીક અવર્સ દરમિયાન ડ્રાઇવરોને આકર્ષવા માટે રાઇડ શોધતા પહેલા અથવા સંપૂર્ણ ભાડામાં સ્વેચ્છાએ પૈસા ઉમેરવાની મંજૂરી આપે છે. રેપિડો આ સુવિધા અપનાવનાર પ્રથમ મુખ્ય એગ્રીગેટર હતું કારણ કે તેણે તેની કેબ સેવાઓનો વિસ્તાર કર્યો હતો, હરીફોથી દૂર ડ્રાઇવરોને આકર્ષવા માટે ટિપ મિકેનિઝમનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઉબેર અને ઓલાએ પણ આ મોડેલ અપનાવ્યું હતું. હાલમાં બધા મુખ્ય પ્લેટફોર્મ યુઝર્સને રાઇડની વિનંતી કરતા પહેલા અને ડ્રાઇવરોને શોધતી વખતે ટિપ અથવા "વધારાનું ભાડું" ઉમેરવા માટે દબાણ કરે છે.
વધુમાં ખાસ કરીને મહિલા રાઇડર્સ માટે મુસાફરોની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખતા મંત્રાલયે કલમ 15.6 ઉમેરી છે, જે ફરજિયાત કરે છે કે એપ્લિકેશન્સમાં "મહિલા મુસાફરો માટે મહિલા ડ્રાઇવરો પસંદ કરવાનો વિકલ્પ" શામેલ હોવો જોઈએ, જે ઉપલબ્ધતાને આધીન છે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે આ પગલાથી એગ્રીગેટર્સને મહિલા ડ્રાઇવરોની સંખ્યામાં આક્રમક વધારો કરવાની ફરજ પડશે, જે હાલમાં ગીગ વર્કફોર્સના 1 ટકા કરતા ઓછા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આ સુધારાઓનો તાત્કાલિક અમલ સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. ઉબેર, ઓલા, રેપિડો અને નમ્મા યાત્રીએ આ મામલે કોઈ તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો નહોતો.





















