India-Pakistan Ceasefire: ભારત-પાક. યુદ્ધવિરામ બાદ સિંધુ જળ સંધિ અને શિમલા કરારનું શું થશે?
ભારત દ્વારા રદ કરાયેલી સિંધુ જળ સંધિ અને પાકિસ્તાન દ્વારા રદ કરાયેલ શિમલા કરાર પર ભારત હાલમાં કોઈ સમાધાન માટે તૈયાર નથી.
India Pakistan ceasefire 2025: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તાજેતરના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક ટ્વીટથી આખી દુનિયાને થઈ. આ યુદ્ધવિરામથી સર્જાયેલી શાંતિ છતાં, ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધોના ભવિષ્યને લઈને ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે, ખાસ કરીને સિંધુ જળ સંધિ અને શિમલા કરાર જેવા અગાઉ રદ કરાયેલા દ્વિપક્ષીય કરારો પર તેની શું અસર પડશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તી રહી છે.
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે આખરે યુદ્ધવિરામ સ્થાપિત થયો છે. આ યુદ્ધવિરામની જાહેરાત ન તો ભારતે કરી હતી કે ન તો પાકિસ્તાને, પરંતુ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક ટ્વીટ પછી આખી દુનિયાને તેની જાણ થઈ. આ પછી તરત જ, ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પ્રતિક્રિયા આપતા ટ્વીટ કર્યું કે ભારતે આતંકવાદ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે અને ભવિષ્યમાં પણ ભારતનું વલણ એ જ રહેશે.
દરમિયાન, પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડારે પણ જણાવ્યું કે ભારત અને પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામ પર સંમત થયા છે. જોકે, યુદ્ધવિરામની જાહેરાતના લગભગ ત્રણ કલાકમાં જ તે તૂટી ગયો હતો. પાકિસ્તાને ફરી એકવાર ડ્રોન ફાયર કર્યા, જેના જવાબમાં ભારતે પણ તેમને તોડી પાડ્યા. હવે બંને તરફથી યુદ્ધ બંધ થઈ ગયું છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે જ્યારે યુદ્ધવિરામ થઈ ગયો છે, તો ભારતે તાજેતરમાં જે સૌથી મોટો નિર્ણય લીધો હતો – સિંધુ જળ સંધિને રોકવાનો – અને તેના જવાબમાં પાકિસ્તાને શિમલા કરાર રદ કર્યો હતો, તેનું ભવિષ્ય શું છે?
વિજયના દાવા અને મુખ્ય સવાલો
ભારત આ યુદ્ધવિરામને પોતાની જીત ગણાવી રહ્યું છે, કારણ કે પાકિસ્તાનની વિનંતી પછી ભારતે આ યુદ્ધવિરામને મંજૂરી આપી છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ તેને પોતાની જીત ગણાવી રહ્યા છે અને "યૂમ-એ-તશક્કુર" (આભારનો દિવસ) ની ઉજવણી કરી રહ્યા છે.
પરંતુ, વાસ્તવિક પ્રશ્ન એ છે કે આ યુદ્ધવિરામ પછી બંને દેશો વચ્ચે રદ થયેલા કરારોનું શું થશે? શું ભારતે રદ કરેલી સિંધુ જળ સંધિ ફરીથી લાગુ પડશે? શું પાકિસ્તાન રદ કરાયેલા શિમલા કરારને ફરીથી લાગુ કરશે?
સંધિઓ પર ભારતનું અડગ વલણ
આ પ્રશ્નનો સીધો જવાબ હાલ પૂરતો 'ના' છે. પાકિસ્તાન દ્વારા યુદ્ધવિરામની માંગણી કરવામાં આવી હોવાથી, ભારતે કોઈપણ શરત વિના તે યુદ્ધવિરામ સ્વીકારી લીધો છે. આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થયો કે ભારત હજુ પણ સિંધુ જળ સંધિ રદ કરવા પર અડગ છે અને આ સંધિના અમલીકરણને રોકવાનો નિર્ણય થોડા જ સમય પહેલા લેવામાં આવ્યો છે. (નોંધ: ભારતે પહેલગામ હુમલા બાદ સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી હતી અને ચીનાબ નદી પરના બંધના દરવાજા બંધ કર્યા હતા, જોકે તાજેતરમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વરસાદને કારણે બંધના પાણીનું સ્તર વધતા કેટલાક દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા હતા.)
અત્યારે ભારત રાહ જોઈ રહ્યું છે કે શું પાકિસ્તાન ખરેખર આ યુદ્ધવિરામ સ્વીકારશે અને તેનું પાલન કરશે, કારણ કે પાકિસ્તાનમાં સેના અને રાજકારણ વચ્ચે સંપૂર્ણપણે અલગ-અલગ વલણ જોવા મળે છે અને કોઈ કોઈનું સાંભળવા તૈયાર નથી તેવી સ્થિતિ છે.
વર્તમાન સ્થિતિ: 'રાહ જુઓ અને રાહ જુઓ'
આવી સ્થિતિમાં, હાલ 'રાહ જુઓ અને રાહ જુઓ'ની સ્થિતિ છે. હાલમાં, સિંધુ જળ સંધિ, વાઘા-અટારી સરહદ પરના સંચાલન કે પાકિસ્તાની નાગરિકોને વિઝા આપવા જેવા મુદ્દાઓ પર કોઈ ચર્ચા થઈ રહી નથી. ભારતીય સેના પણ હાલ પીછેહઠ કરશે નહીં, કારણ કે પાકિસ્તાનના ઇરાદાઓ પર વિશ્વાસ મૂકી શકાય તેમ નથી.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
