Mohan Bhagwat: ભારતમાં 4 પ્રકારના હિન્દુઓ છે; RSS વડાએ ગણાવ્યા પ્રકાર, જાણો શું કહ્યું?
બઈમાં મોટું નિવેદન: સરસંઘચાલકે કહ્યું- "હિન્દુ કોઈ નામ નહીં પણ વિશેષણ છે"; જે ગર્વથી કહે છે અને જે ભૂલી ગયા છે એમ ચાર શ્રેણીઓ વર્ણવી, પીએમ મોદી અને સંઘના સંબંધો પર પણ કરી સ્પષ્ટતા.

RSS Chief Mohan Bhagwat: 'રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ' (RSS) ના શતાબ્દી વર્ષ એટલે કે 100 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે, સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે (Mohan Bhagwat) હિન્દુ સમાજ અને ભારતની ઓળખને લઈને એક અત્યંત સૂચક અને મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. મુંબઈમાં આયોજિત એક વિશેષ કાર્યક્રમમાં સ્વયંસેવકો અને નાગરિકોને સંબોધતા તેમણે ભારતમાં વસતા હિન્દુઓનું ચાર અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં વર્ગીકરણ કર્યું હતું. તેમના મતે, ભારતને સાચા અર્થમાં 'વિશ્વગુરુ' (World Leader) બનાવવા માટે માત્ર ભાષણો પૂરતા નથી, પરંતુ આચરણ દ્વારા ઉદાહરણ બેસાડવું પડશે.
મોહન ભાગવતે પોતાના સંબોધનમાં ભારતીય સમાજની માનસિકતાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરતા કહ્યું હતું કે, હાલમાં દેશમાં મુખ્યત્વે 4 પ્રકારના હિન્દુઓ જોવા મળે છે. પ્રથમ વર્ગ એવો છે જે 'ગર્વ લેનારા' (Proud) છે. તેઓ છાતી ઠોકીને કહે છે, "અમને ગર્વ છે કે અમે હિન્દુ છીએ." જ્યારે બીજો વર્ગ 'સવાલ ઉઠાવનારા' (Questioning) લોકોનો છે, જે પૂછે છે કે, "આમાં ગર્વ કરવા જેવું શું છે?" અને તેઓ પોતાની પરંપરાઓ પર શંકા કરે છે.
ત્રીજો પ્રકાર એવા લોકોનો છે જે 'સંકોચ અનુભવનારા' (Hesitant) છે. આ લોકો કહે છે, "ધીમેથી કહો કે અમે હિન્દુ છીએ." તેઓ જાહેરમાં પોતાની ઓળખ સ્વીકારતા અચકાય છે, પણ ખાનગીમાં સ્વીકારે છે. ચોથો અને સૌથી ચિંતાજનક વર્ગ એ છે જે 'વિસ્મૃત' (Forgotten) છે, એટલે કે જે પોતાની ઓળખ ભૂલી ગયો છે અથવા જેને ભુલાવી દેવામાં આવી છે. ભાગવતે ઉમેર્યું કે ઈતિહાસમાં લોકોને તેમની મૂળ ઓળખ ભુલાવવાના પ્રયાસો થયા છે.
'હિન્દુત્વ' (Hindutva) ની વ્યાખ્યાને વધુ સ્પષ્ટ અને વ્યાપક બનાવતા સંઘ વડાએ કહ્યું કે, "હિન્દુ એ માત્ર કોઈ નામ નથી, પરંતુ એક 'વિશેષણ' (Adjective) છે. જે પણ ભારતનો છે, તે સ્વભાવે હિન્દુ છે. ભારતમાં રહેતા મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ પણ ભારતનો જ હિસ્સો છે અને તે અર્થમાં તેઓ પણ આ વ્યાપક સાંસ્કૃતિક વ્યાખ્યામાં આવે છે." આ નિવેદન દ્વારા તેમણે સર્વસમાવેશકતાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
આ કાર્યક્રમમાં તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (PM Modi) અને આરએસએસ વચ્ચેના સંબંધો અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી. ઘણીવાર પીએમ મોદી અને સંઘને એક ગણવામાં આવે છે, તે અંગે ભાગવતે કહ્યું કે, "ઘણા લોકો કહે છે કે નરેન્દ્ર મોદી આરએસએસના વડાપ્રધાન છે, પરંતુ હકીકત એ છે કે તેમનો રાજકીય પક્ષ (BJP) અલગ છે. હા, તેઓ એક 'સ્વયંસેવક' (Swayamsevak) ચોક્કસ છે અને પ્રભાવશાળી પણ છે. પરંતુ સંઘ સત્તા કે લોકપ્રિયતા શોધતું નથી."
પોતાના વક્તવ્યમાં તેમણે 'ધર્મનિરપેક્ષતા' (Secularism) શબ્દને અયોગ્ય ગણાવ્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "ધર્મ એ જીવનનો પાયો છે, તેથી તેને સાંપ્રદાયિકતા કહેવું વધુ યોગ્ય રહેશે. સંઘનું કાર્ય અનોખું છે અને દુનિયામાં બીજે ક્યાંય આવું સંગઠન જોવા મળતું નથી." તેમણે સંઘના સ્થાપક ડૉ. હેડગેવારના સિદ્ધાંતોને યાદ કરતા દેશહિતમાં સક્રિય રહેવાની શીખ આપી હતી.
અંતમાં, સરસંઘચાલકે ઉપસ્થિત લોકોને આહવાન કર્યું હતું કે સંઘનું લક્ષ્ય માત્ર સમાજને સંગઠિત કરવાનું છે, સત્તા મેળવવાનું નહીં. ભારતની પ્રગતિ માટે તમામ લોકોએ પોતાની મૂળ ઓળખને ઓળખીને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં યોગદાન આપવું પડશે. મુંબઈમાં અપાયેલું આ નિવેદન આગામી સમયમાં સામાજિક અને રાજકીય ચર્ચાઓમાં કેન્દ્રસ્થાને રહે તેવી શક્યતા છે.























