સરકાર આપશે ફ્રી વીજળી અને કમાણીની તક: પીએમ સૂર્ય ઘર યોજનાના જુઓ તમામ ફાયદા

કેન્દ્ર સરકારની મુફ્ત બિજલી યોજનાએ તોડ્યા તમામ રેકોર્ડ; દર 6 દિવસે 1,00,000 નવા પરિવારો જોડાયા, દેશભરમાં 50.06 લાખથી વધુ ઘરો પર સોલાર પેનલ લાગ્યા.

કેન્દ્ર સરકારની અત્યંત મહત્વકાંક્ષી 'પીએમ સૂર્ય ઘર: મુફ્ત બિજલી યોજના' એ દેશમાં અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તોડીને એક નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, આ યોજના હેઠળ પોતાના ઘરની છત પર રૂફટોપ સોલાર પેનલ લગાવનારા પરિવારોની કુલ સંખ્યા 50.06 લાખને વટાવી ગઈ છે. દેશભરમાં આ યોજના તરફ લોકોનો જબરદસ્ત ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, જેના પરિણામે લાખો પરિવારોના માસિક વીજળી બિલ હવે તદ્દન શૂન્ય થઈ ગયા છે અને તેઓ વધારાની વીજળી વેચીને વાર્ષિક કમાણી પણ કરી રહ્યા છે.

કુલ ₹75,021 કરોડના વિશાળ બજેટ સાથે શરૂ કરાયેલી આ યોજનાએ માત્ર બે વર્ષના ગાળામાં આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. તેની સરખામણીએ યોજના શરૂ થઈ તે પહેલાના 10 વર્ષમાં સમગ્ર દેશમાં માત્ર 7.94 લાખ રૂફટોપ સોલાર કનેક્શન જ લાગી શક્યા હતા.

હાલમાં આ યોજના એટલી ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહી છે કે દર 6 દિવસે 1,00,000 નવા લાભાર્થી પરિવારો આ યોજનામાં જોડાઈ રહ્યા છે. ગત નવ મહિનાના ગાળામાં સોલાર પેનલ ઇન્સ્ટોલેશનની ઝડપમાં 3.2 ગણો વધારો નોંધાયો છે. એકલા જુલાઈ મહિનામાં જ 5.06 લાખ પરિવારોએ પોતાના ઘરો પર સોલાર પેનલ લગાવ્યા હતા, જે યોજનાના પ્રારંભ પછીનો એક જ મહિનાનો સૌથી મોટો આંકડો છે. વધુમાં, દૈનિક સોલાર ઇન્સ્ટોલેશન દર જે ઓક્ટોબર 2025 માં દરરોજ સરેરાશ 5,038 સોલાર સિસ્ટમ હતો, તે વધીને જુલાઈ 2026 સુધીમાં પ્રતિદિન 16,328 સિસ્ટમ સુધી પહોંચી ગયો છે.

આ યોજનાએ દેશના સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો પરનો આર્થિક બોજ ખૂબ હળવો કરી દીધો છે. સરકારે ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) સિસ્ટમ દ્વારા લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં સીધા ₹28,024 કરોડની સોલાર સબસિડી ટ્રાન્સફર કરી છે. પરિણામે, દેશભરમાં આશરે 1.9 મિલિયન (19 લાખ) પરિવારોના વીજળી બિલ હવે શૂન્ય થઈ ગયા છે.

આટલું જ નહીં, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં 1.2 મિલિયનથી વધુ પરિવારોએ તેમના ઘર વપરાશ પછી બચેલી વધારાની વીજળી પાવર ગ્રીડને વેચીને કુલ ₹421 કરોડની કમાણી પણ કરી છે. ગ્રીડમાં વીજળી નિકાસ કરનારા દરેક પરિવારે વાર્ષિક સરેરાશ ₹3,500 ની વધારાની આવક મેળવી છે.

આ યોજનાનો લાભ સમાજના છેવાડાના માનવી સુધી ઝડપથી પહોંચી રહ્યો છે. યુટિલિટી લેડ એગ્રીગેશન મોડેલ હેઠળ 4 રાજ્યોમાં PMAY (પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના), BPL અને SC/ST શ્રેણીના પરિવારો માટે 1.6 લાખ રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સોલાર પેનલ મેળવવામાં સરળતા રહે તે માટે 21.87 લાખ અરજદારોને માત્ર 5.75 ટકાના રાહતદરે બેંક લોન આપવામાં આવી છે. અત્યાર સુધીમાં આ યોજના હેઠળ કુલ 14.8 ગીગાવાટ (GW) ક્ષમતા ધરાવતી રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમ્સ કાર્યરત થઈ ચૂકી છે.

પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન અને એન્ડ-ટુ-એન્ડ ડિજિટલ મોડેલ પર ચાલે છે. અરજી કરવાથી લઈને લોન મંજૂરી, નેટ મીટરિંગ અને સબસિડીના નાણાં ખાતામાં મેળવવા સુધીની તમામ પ્રક્રિયા ડિજિટલ રીતે પૂરી થાય છે.

નાગરિકોને મુશ્કેલી ન પડે તે માટે સરકારે 10 કિલોવોટ (kW) સુધીની રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમ્સ માટે 'ડીમ્ડ એપ્રુવલ' ની સિસ્ટમ લાગુ કરી છે અને ફિઝિબિલિટી ટેસ્ટ (શક્યતા ચકાસણી) માફ કરી દીધી છે. આ સાથે દેશના 32 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ પ્રોસેસિંગ ફી અને નેટ-મીટરિંગ ચાર્જ પણ પૂરેપૂરા માફ કરી દીધા છે.

સોલાર મિશને દેશમાં એક સશક્ત વ્યાપારી અને રોજગાર ઈકોસિસ્ટમ તૈયાર કરી છે. આ યોજના હેઠળ હાલ 34,219 સત્તાવાર નોંધાયેલા વિક્રેતાઓનું નેટવર્ક ઊભું થયું છે, જેમાં 29,469 સક્રિય વિક્રેતાઓ સામેલ છે. કૌશલ્ય વિકાસ કાર્યક્રમો હેઠળ 2,32,000 થી વધુ લોકોને સોલાર ટેકનિશિયન તરીકે તાલીમ આપવામાં આવી છે. બીજી તરફ, ગ્રીન એનર્જીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અત્યાર સુધીમાં દેશની 1,06,000 સરકારી ઈમારતોની છત પર પણ સોલાર પેનલો લગાવી દેવામાં આવી છે.