India Earthquake: ભારતમાં આવી શકે છે મોટો ભૂકંપ, નવા નકશામાં થયો ચોંકાવનારો ખુલાસો, જાણો મામલો
India Earthquake: હિમાલય ક્ષેત્રના નવા ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય અભ્યાસો દર્શાવે છે કે સપાટી શાંત દેખાઈ શકે છે, પરંતુ અંદર તીવ્ર દબાણ સતત સક્રિય રહે છે
India Earthquake: ભારત સરકારે વર્ષ 2025 માટે જાહેર કરાયેલા નવા ભૂકંપ ડિઝાઇન કોડમાં દેશની ભૂકંપીય સ્થિતિનું નોંધપાત્ર રીતે પુનર્મૂલ્યાંકન કર્યું છે. આ વખતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર એ છે કે સમગ્ર હિમાલય પ્રદેશને સૌથી સંવેદનશીલ ઝોન માનવામાં આવતા ઝોન VI માં સીધો મૂકવામાં આવ્યો છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે સમગ્ર હિમાલયને એક જ ઉચ્ચ ભૂકંપ શ્રેણીમાં સમાવવામાં આવ્યો છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભવિષ્યના બાંધકામો અને શહેરોનું આયોજન કરવામાં વધુ સાવધાની રાખવાની જરૂર પડશે.
TOI ના અહેવાલ મુજબ, ભારત ભૂકંપ ઝોનિંગ નકશા 2025 માં, ભારતનો લગભગ 61 ટકા ભૂમિ વિસ્તાર હવે મધ્યમથી ઉચ્ચ ભૂકંપ જોખમ શ્રેણીમાં આવે છે. આ ફેરફારને દાયકાઓમાં સૌથી મોટો તકનીકી સુધારો માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ઐતિહાસિક મૂલ્યાંકનને બદલે વર્તમાન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પરિસ્થિતિઓ અને વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો પર વધુ ભાર મૂકે છે.
હિમાલયને સૌથી ખતરનાક ક્ષેત્રમાં કેમ મૂકવામાં આવ્યો?
હિમાલય ક્ષેત્રના નવા ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય અભ્યાસો દર્શાવે છે કે સપાટી શાંત દેખાઈ શકે છે, પરંતુ અંદર તીવ્ર દબાણ સતત સક્રિય રહે છે. અગાઉ, સમગ્ર પ્રદેશને બે અલગ અલગ ઝોનમાં વહેંચવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો માનતા હતા કે આ વિભાગ ભૂકંપની વાસ્તવિકતાને સચોટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરતો નથી. નવા અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે હિમાલયની અંદરની ફોલ્ટ લાઇનો હજુ પણ શક્તિશાળી ભૂકંપ પેદા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, તેથી જ તેને સૌથી ખતરનાક શ્રેણીમાં સમાવવામાં આવ્યો છે.
સરહદી શહેરો માટે નવી શ્રેણી
આ વખતે, નકશામાં એક નવી જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી છે, જે મુજબ જો કોઈ શહેર બે ભૂકંપીય ઝોનની સરહદની નજીક આવેલું હોય, તો તે આપમેળે ઉચ્ચ-ગ્રેડ ઝોન માનવામાં આવશે. પરિણામે, અગાઉ ઓછા જોખમી ગણાતા ઘણા શહેરોને હવે વધુ સંવેદનશીલ વિસ્તારોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આ ફેરફાર વહીવટી સીમાઓ માટેના જૂના નિયમોને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખે છે.
નવો નકશો કેવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યો
ભારતીય માનક બ્યુરોએ PSHA (સંભવિત ભૂકંપીય જોખમ મૂલ્યાંકન) મોડેલના આધારે આ ઝોનિંગ વિકસાવ્યું. આ મોડેલ પૃથ્વીના સ્તરોની જાડાઈ, પ્લેટ અથડામણનું દબાણ, ફોલ્ટ લાઇન પ્રવૃત્તિ, તરંગ ગતિ અને મહત્તમ ભૂકંપ સંભાવના સહિત વિશાળ શ્રેણીના વૈજ્ઞાનિક ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ કારણ છે કે આ નવું સંસ્કરણ પાછલા એક કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધુ વિશ્વસનીય અને આધુનિક માનવામાં આવે છે.
નવા બાંધકામ માટે કડક નિયમો
૨૦૨૫નો કોડ અમલમાં આવ્યા પછી, બધી નવી ઇમારતો ભૂકંપ-પ્રતિરોધક ધોરણોને પૂર્ણ કરવા ફરજિયાત રહેશે. હોસ્પિટલો, શાળાઓ, પુલો, પાઇપલાઇન્સ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાં એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવશે કે મોટા ભૂકંપની સ્થિતિમાં પણ તેમનું સંચાલન અવિરત રહે. ભારે સાધનોને સુરક્ષિત રીતે સમાવવા અને ઇમારતની મજબૂતાઈ વધારવા પર પણ ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવશે.
નવી એક્સપોઝર વિન્ડો જોગવાઈ
ભૂકંપના જોખમનું મૂલ્યાંકન ફક્ત જમીનની ગતિવિધિના આધારે જ નહીં, પરંતુ વસ્તી, આર્થિક પરિસ્થિતિઓ, મકાનોની ઘનતા અને સ્થાનિક સંસાધનોની નબળાઈના આધારે પણ કરવામાં આવશે. આનાથી દરેક શહેર માટે વધુ વાસ્તવિક અને સચોટ જોખમ નકશા બનાવવામાં આવશે, જે ભવિષ્યના આયોજનમાં અત્યંત ઉપયોગી થશે.
દક્ષિણ ભારતમાં ઓછા ફેરફારો કેમ થયા છે?
નવા ઝોનિંગથી દક્ષિણ ભારતમાં સૌથી ઓછા ફેરફારો થયા છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે દ્વીપકલ્પીય પ્રદેશ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રીતે વધુ સ્થિર અને મોટા ભૂકંપ માટે ઓછો સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. તેથી, તેની જોખમ શ્રેણી મોટાભાગે યથાવત રહે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
