રાજ્યસભામાંથી પણ પાસ થયું વકફ સંશોધન બિલ, પક્ષમાં 128, વિપક્ષમાં 95 મત મળ્યા

Waqf Amendment Bill In Rajya Sabha: લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ વિપક્ષના આરોપોનો જવાબ આપતા કહ્યું કે જેપીસીના ઘણા સૂચનો સ્વીકારવામાં આવ્યા છે.

સંસદ

Source : PTI

Waqf Amendment Bill: વકફ સુધારા બિલ પર 12 કલાકથી વધુ ચર્ચા બાદ, બુધવારે (02 એપ્રિલ, 2025) મોડી રાત્રે લોકસભામાં તેને પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ પછી આ બિલ ગુરુવારે (03 એપ્રિલ, 2025) રાજ્યસભામાં ચર્ચા માટે મૂકવામાં આવ્યું હતું. આ બિલ અહીંથી પણ પસાર કરવામાં આવ્યું છે. બિલના પક્ષમાં 128 મત પડ્યા, જ્યારે તેની વિરુદ્ધ 95 મત પડ્યા હતા.  દરમિયાન, લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ વિપક્ષના આરોપોનો જવાબ આપતા કહ્યું કે જેપીસીના ઘણા સૂચનો સ્વીકારવામાં આવ્યા છે.

The Waqf (Amendment) Bill, 2025 passed in the Rajya Sabha; 128 votes in favour of the Bill, 95 votes against the Bill #WaqfAmendmentBill pic.twitter.com/WN8ZNMVvvP

— ANI (@ANI) April 3, 2025

જાણો બિલ પર ચર્ચાની મોટી વાતો

અગાઉ કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રમોદ તિવારીએ ગૃહને પૂછ્યું કે વકફ બિલ પર ચર્ચામાં આટલો સમય કેમ લાગી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ચર્ચા માટે આઠ કલાકનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો પરંતુ ગૃહ આટલા લાંબા સમય સુધી ચાલી રહ્યું છે.

રાજ્યસભામાં વક્ફ સુધારા બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન કોંગ્રેસના સાંસદ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું કે આ બિલમાં ઘણી ખામીઓ છે. વકફ સુધારા બિલ લઘુમતીઓને હેરાન કરવા માટે લાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલયનું બજેટ ઘટાડી દેવામાં આવ્યું છે અને સરકાર તેને ફાળવવામાં આવેલ રકમ પણ પૂર્ણ કરી શકતી નથી.

૩. કોંગ્રેસના સાંસદ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું હતું કે, "હું ગૃહમંત્રી અમિત શાહને અપીલ કરીશ કે તેઓ તેને પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો ન બનાવે. આ મુસ્લિમો માટે સારું નથી અને તે બંધારણની વિરુદ્ધ છે. ઉશ્કેરણી ન કરવા, સૌહાર્દનું વાતાવરણ જાળવવાનો પ્રયાસ કરો."

રાજ્યસભા સાંસદ જેપી નડ્ડાએ કહ્યું, "વક્ફ સુધારા બિલનો મૂળ મંત્ર પારદર્શિતા અને જવાબદારી લાવવાનો છે, કારણ કે 2013-25 વચ્ચે આ કાયદો ખોટી દિશામાં હતો. આનાથી મુસ્લિમ ભાઈઓને ઘણું નુકસાન થયું છે. જમીન માફિયાઓએ આમાં ઘણું પૈસા કમાયા છે."

જેપી નડ્ડાએ કહ્યું હતું કે, "1913 થી 2013 સુધી વકફ પાસે 18 લાખ હેક્ટર મિલકત હતી. 2013થી અત્યાર સુધીમાં વકફ મિલકતોમાં 21 લાખ હેક્ટર જમીન ઉમેરવામાં આવી છે. આ જમીનો અને મિલકતોનો દુરુપયોગ અટકાવવા માટે અમે 2013ના વકફ કાયદામાં સુધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે કાયદો એક વિકસિત પ્રક્રિયા છે."

લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ રાજ્યસભાના કેટલાક વરિષ્ઠ સભ્યો પર મૂંઝવણ ઊભી કરવાનો આરોપ લગાવ્યો અને કહ્યું કે તેઓ (આ સભ્યો) ચર્ચાના પ્રતિભાવ સાંભળવા માટે ગૃહમાં હાજર નથી. રિજિજુ બિલનો વિરોધ કરનારા સ્વતંત્ર સભ્ય કપિલ સિબ્બલની ટિપ્પણીઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા. મંત્રીએ કહ્યું કે સિબ્બલે વકફ સંસ્થાઓની મિલકતોની તુલના અન્ય ધાર્મિક સંસ્થાઓની મિલકતો સાથે કરીને કર બિલમાં મૂંઝવણ ઊભી કરી છે.

ઉપલા ગૃહમાં વકફ સુધારા બિલ, 2025 અને મુસ્લિમ વકફ (નાબૂદી) બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન સિબ્બલે પ્રસ્તાવિત કાયદાનો વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે બિન-મુસ્લિમોને પણ વકફ બનાવવાનો અધિકાર છે. તેમણે કહ્યું, "જ્યારે જમીન મારી છે તો તેના માટે કાયદા બનાવવાવાળા તમે કોણ છો?" તેમણે વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતોના નિર્ણયોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે હિન્દુ (ધાર્મિક) સંસ્થાઓ પાસે ચાર રાજ્યોમાં 10 લાખ એકરથી વધુ જમીન છે. સિબ્બલે કહ્યું, "હિંદુ ધર્મમાં સ્વ-પ્રાપ્ત મિલકત પુત્રોને આપી શકાય છે, પુત્રીઓને નહીં."

સિબ્બલને સંબોધતા ચેરમેન જગદીપ ધનખડે કહ્યું કે તેમણે (સિબ્બલે) અલગ અલગ કાનૂની સ્પષ્ટતાઓ આપી છે. ધનખડે કહ્યું કે સ્વ-પ્રાપ્ત મિલકત પુત્ર, પુત્રી અથવા અન્ય કોઈને પણ આપી શકાય છે, કારણ કે તે દેશનો કાયદો છે.

ચર્ચામાં ભાગ લેતા કોંગ્રેસના સભ્ય ઇમરાન પ્રતાપગઢીએ બિલનો વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે જો સરકાર મુસ્લિમોના કલ્યાણની ચિંતા કરતી હોય તો તેણે આ બિલ ગૃહમાં લાવતા પહેલા સમુદાયને વિશ્વાસમાં લેવો જોઈતો હતો.