સચિન હોય કે ધોની, જો પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ થાય તો શું સેનામાં ઓફિસર રેન્ક ધરાવતા આ ક્રિકેટરો પણ જવાબદારી સંભાળશે? જાણો શું છે નિયમ
પહેલગામ હુમલા બાદ તણાવ વચ્ચે ચર્ચા: ધોની ટેરિટોરિયલ આર્મીમાં લેફ્ટનન્ટ કર્નલ, સચિન વાયુસેનામાં ગ્રુપ કેપ્ટન, યુદ્ધમાં તેમની ભૂમિકા શું હશે?
Cricketers in Indian Army: જમ્મુ અને કશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા ભયાનક આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. સરહદો પર લશ્કરી ગતિવિધિઓ પણ જોવા મળી રહી છે, જે યુદ્ધની શક્યતાના સંકેત આપી રહી છે. આ તણાવપૂર્ણ માહોલમાં એક પ્રશ્ન સૌના મનમાં ઉભો થયો છે કે જો ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય, તો શું ભારતીય સેનામાં ઓફિસર રેન્ક ધરાવતા મહેન્દ્ર સિંહ ધોની અને સચિન તેંડુલકર જેવા ક્રિકેટરોને પણ સરહદ પર મોકલીને લશ્કરી જવાબદારી સોંપવામાં આવશે?
આ પ્રશ્ન એટલા માટે મહત્વનો બને છે કારણ કે મહેન્દ્ર સિંહ ધોની અને સચિન તેંડુલકર સહિત ઘણા ખ્યાતનામ ખેલાડીઓ અને હસ્તીઓ ભારતીય સેનાના વિવિધ અંગોમાં માનદ (Honorary) પદવીઓ ધરાવે છે. મહેન્દ્ર સિંહ ધોની ભારતીય સેનાની ટેરિટોરિયલ આર્મીમાં લેફ્ટનન્ટ કર્નલના પદ પર છે અને પેરાશૂટ રેજિમેન્ટ સાથે જોડાયેલા છે, જેના માટે તેમણે તાલીમ પણ લીધી છે. જ્યારે ક્રિકેટના ભગવાન ગણાતા સચિન તેંડુલકર ભારતીય વાયુસેનામાં ગ્રુપ કેપ્ટન (માનદ)ના પદ પર છે. આ ઉપરાંત, પૂર્વ કેપ્ટન કપિલ દેવ, શૂટર અભિનવ બિન્દ્રા, રાજનેતા અનુરાગ ઠાકુર, સચિન પાયલટ, મલયાલમ સુપરસ્ટાર મોહનલાલ, નાના પાટેકર જેવા નામો પણ ટેરિટોરિયલ આર્મીમાં કોઈને કોઈ હોદ્દા ધરાવે છે.
શું છે ટેરિટોરિયલ આર્મી અને તેનું યુદ્ધમાં શું કામ?
સૌપ્રથમ એ સમજવું જરૂરી છે કે ટેરિટોરિયલ આર્મી (TA) એ ભારતીય સેનાનો એક ભાગ છે, પરંતુ તે નિયમિત સેનાથી થોડી અલગ છે. તે મુખ્યત્વે એક સ્વયંસેવક સેવા છે, જેમાં ૧૮ થી ૪૨ વર્ષની વયનો કોઈપણ ભારતીય નાગરિક ભાગ લઈ શકે છે. ટેરિટોરિયલ આર્મી માટે ભરતી પણ આર્મી દ્વારા જ કરવામાં આવે છે અને શારીરિક રીતે ફિટ હોવું જરૂરી છે. TA એવા યુવાનોને દેશની સેવા કરવાની તક પૂરી પાડે છે જેઓ કોઈ કારણસર નિયમિત સેનામાં જોડાઈ શકતા નથી. જોકે, તે નિયમિત નોકરી નથી અને રોજગારની ગેરંટી આપતી નથી.
યુદ્ધની સ્થિતિમાં, ભારતીય સેના સૌથી પહેલા આગળ આવે છે અને સૈનિકો સરહદોનું રક્ષણ કરે છે. પરિસ્થિતિ વધુ વણસે ત્યારે અર્ધલશ્કરી દળોની મદદ લેવાય છે. જો નિયમિત સેનાને જરૂર પડે, તો ટેરિટોરિયલ આર્મીને પણ યુદ્ધ માટે બોલાવી શકાય છે. આ જ કારણોસર ટેરિટોરિયલ આર્મીને ભારતીય સંરક્ષણની બીજી હરોળ (Second Line of Defense) પણ કહેવામાં આવે છે. જોકે, ટેરિટોરિયલ આર્મીને યુદ્ધમાં બોલાવવામાં આવતી ઘટનાઓ ભાગ્યે જ બને છે. પ્રાદેશિક આર્મીએ ૧૯૬૨, ૧૯૬૫, ૧૯૭૧ના યુદ્ધો અને ૧૯૯૯ના કારગિલ યુદ્ધ જેવા કેટલાક પ્રસંગોએ ભાગ લીધો છે.
શું ક્રિકેટરો પણ યુદ્ધમાં કમાન સંભાળશે?
સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે ધોની અને સચિન જેવા ક્રિકેટરો, જેમણે ટેરિટોરિયલ આર્મી કે વાયુસેનામાં માનદ પદ મેળવ્યા છે, તેમને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં સીધા સરહદ પર મોકલીને સૈન્ય કાર્યવાહીમાં સામેલ કરી શકાય?
ટેરિટોરિયલ આર્મીના નિયમો અને ભૂમિકા મુજબ, TAને જરૂર પડે ત્યારે જ બોલાવી શકાય છે. જોકે, માનદ પદવીઓ મોટાભાગે પ્રોત્સાહન અને પ્રતિનિધિત્વ માટે આપવામાં આવે છે. જ્યારે યુદ્ધ જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાય અને ટેરિટોરિયલ આર્મીને બોલાવવામાં આવે, ત્યારે પણ વ્યકતિગત ભૂમિકા તેમની તાલીમ, ક્ષમતા અને સેનાની ચોક્કસ જરૂરિયાત પર આધાર રાખે છે.
ધોનીએ ટેરિટોરિયલ આર્મીના પેરાશૂટ રેજિમેન્ટમાં તાલીમ લીધી હોવાથી, જો જરૂર પડે તો તેમને કોઈ ચોક્કસ ભૂમિકા સોંપવામાં આવી શકે છે, પરંતુ તે સીધી સરહદ પર નિયમિત સૈનિકોની જેમ લડાઈમાં મોકલવામાં આવે તેવું ભાગ્યે જ બને. સચિન તેંડુલકરનું પદ વાયુસેનામાં છે અને તેમની ભૂમિકા પણ પ્રકૃતિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
આમ, નિષ્ણાતોના મતે, જો યુદ્ધ થાય તો સચિન કે ધોની જેવા માનદ પદવી ધરાવતા ક્રિકેટરોને સીધા સરહદ પર મોકલીને લડાયક જવાબદારી સોંપવામાં આવે તેવી શક્યતા ઓછી છે. તેઓને તેમની ઉપલબ્ધતા, તાલીમ અને જરૂરિયાત મુજબ સેનાના અન્ય કાર્યોમાં સામેલ કરી શકાય છે, પરંતુ નિયમિત સૈનિકોની જેમ મોરચા પર કમાન સંભાળે તેવું સામાન્ય રીતે થતું નથી.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
