ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નમતું મૂક્યું? અમેરિકાએ ઈરાનની મોટી શરત માની, શું હવે ખુલશે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ?

અમેરિકા ઈરાનની ફ્રીઝ થયેલી સંપત્તિઓ મુક્ત કરવા સંમત; ઈસ્લામાબાદમાં બંને દેશોના દિગ્ગજ નેતાઓનો જમાવડો, ટ્રમ્પે કહ્યું- "વાતચીત થઈ રહી છે એટલે જ ઈરાનીઓ જીવતા છે"

us iran ceasefire talks islamabad release frozen iranian assets qatar banks

Source : ANI

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• ઈરાનની સંપત્તિ મુક્ત કરવા અમેરિકા સહમત, શાંતિ મંત્રણા શરૂ.
• ઈસ્લામાબાદમાં 1979 પછી અમેરિકા-ઈરાનની ઉચ્ચસ્તરીય મંત્રણા.
• લેબનોન યુદ્ધવિરામની માંગ, અમેરિકા-ઈઝરાયેલ સહમત નથી.
• ટ્રમ્પે ઈરાન પર જળમાર્ગોથી પૈસા પડાવવાનો આરોપ લગાવ્યો.

US Iran Ceasefire Islamabad: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા 6 અઠવાડિયાના ભીષણ યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં ઐતિહાસિક શાંતિ મંત્રણા શરૂ થઈ છે. આ મંત્રણાના શ્રીગણેશ થાય તે પહેલાં જ એક મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે કે, અમેરિકાએ ઈરાનની એક બહુ મોટી શરત સ્વીકારી લીધી છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, કતાર અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકોમાં જપ્ત કરાયેલી (ફ્રીઝ થયેલી) ઈરાનની સંપત્તિઓને મુક્ત કરવા માટે અમેરિકા રાજી થઈ ગયું છે. જો આ ડીલ સફળ થશે અને ઈરાન પરના આકરા પ્રતિબંધો હળવા થશે, તો દુનિયાભરના વેપાર અને ઓઇલ સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વના ગણાતા 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' (Strait of Hormuz) ને ફરીથી ખોલવાનો રસ્તો પણ સાફ થઈ જશે.

સંપત્તિ મુક્ત થવાની આશા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો મુદ્દો

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, 11 એપ્રિલના રોજ સામે આવેલા આ ઘટનાક્રમનું ઈરાનના સૂત્રોએ ઉમળકાભેર સ્વાગત કર્યું છે. તેઓનું માનવું છે કે સંપત્તિઓ મુક્ત કરવાની તૈયારી બતાવીને અમેરિકાએ સાબિત કર્યું છે કે તે ખરેખર શાંતિ કરાર સુધી પહોંચવા માટે ગંભીર છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ઈરાન લાંબા સમયથી માંગ કરી રહ્યું છે કે તેને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ રાખવા દેવામાં આવે અને યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાનનું યોગ્ય વળતર મળે.

ઈસ્લામાબાદમાં દિગ્ગજોનો જમાવડો: 1979 પછીની સૌથી મોટી મુલાકાત

આ વાતચીત કોઈ સામાન્ય વાતચીત નથી. આ માટે બંને દેશોના ઉચ્ચસ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળો ઈસ્લામાબાદ પહોંચી ચૂક્યા છે. અમેરિકા તરફથી ડીલ કરાવવા માટે ખુદ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ (J.D. Vance) મેદાનમાં છે, અને તેમની સાથે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને તેમના જમાઈ જેરેડ કુશનર પણ છે. પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીર અને વિદેશ પ્રધાન ઈશાક ડારે અમેરિકન ડેલિગેશનનું સ્વાગત કર્યું હતું.

તો બીજી તરફ, ઈરાનનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ શુક્રવારે ઈસ્લામાબાદ પહોંચી ગયું છે, જેનું નેતૃત્વ ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાકિર કાલીબાફ અને વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાકચી કરી રહ્યા છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે, 1979 ની ઈસ્લામિક ક્રાંતિ પછી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે આ સૌથી ઉચ્ચ સ્તરની મંત્રણા છે. જો આ નેતાઓ સામસામે ટેબલ પર બેસશે, તો 2015 (જ્યારે પરમાણુ કરાર થયો હતો) પછી આ તેમની પહેલી સીધી મુલાકાત હશે. 2018 માં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તે પરમાણુ કરાર રદ્દ કર્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચે સીધી વાતચીત બંધ હતી.

લેબનોન પર અટવાયેલો મામલો અને પાકિસ્તાનની વચેટિયાની ભૂમિકા

જોકે, બધું એટલું સીધું નથી. ઈરાની નેતા કાલિબાફે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર સંપત્તિઓ મુક્ત કરવી પૂરતી નથી. તેઓ ઈચ્છે છે કે લેબનોનમાં પણ તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ થાય, જ્યાં માર્ચથી શરૂ થયેલા ઇઝરાયલી હુમલાઓમાં ઈરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાહના લડવૈયાઓ સહિત લગભગ 2000 લોકો માર્યા ગયા છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી લેબનોન પર નક્કર કમિટમેન્ટ નહીં મળે ત્યાં સુધી સીધી વાતચીત શરૂ નહીં થાય. સામે પક્ષે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે લેબનોનનું ઓપરેશન આ યુદ્ધવિરામ કરારનો ભાગ નથી.

આવા સમયે પાકિસ્તાન મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. ઈરાનનું પ્રતિનિધિમંડળ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ સાથે મુલાકાત કરીને પોતાની માંગણીઓ મૂકશે. પાકિસ્તાન આ માંગણીઓ અમેરિકા સુધી પહોંચાડશે અને જો બંને વચ્ચે પ્રાથમિક સહમતિ સધાશે, તો જ સીધી વાટાઘાટો શરૂ થશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો આકરો મિજાજ

આ શાંતિ મંત્રણાના માહોલ વચ્ચે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાની આગવી અને આક્રમક સ્ટાઈલમાં એક મોટું નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરતા કહ્યું કે, "ઈરાનીઓ આજે જીવતા છે તેનું એકમાત્ર કારણ એ છે કે તેઓ સોદા માટે વાતચીત કરી રહ્યા છે." તેમણે ઈરાન પર આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોનો ઉપયોગ કરીને દુનિયા પાસેથી પૈસા પડાવવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો અને ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે, વાતચીત સિવાય હવે તેમની પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી.

આ પણ વાંચો

શાંતિ કરાર કે માત્ર દેખાડો? યુદ્ધવિરામના ગણતરીના કલાકોમાં જ ઈરાનની ઓઇલ રિફાઇનરી પર મોટો હુમલો