સુરક્ષા કવચ કે જાસૂસી યંત્ર? શું 'સંચાર સાથી' એપ સરકારને તમારા બેડરૂમ સુધી લઈ જશે? જાણો પ્રાઈવસી પરના 5 મોટા જોખમ
બેકગ્રાઉન્ડ એક્ટિવિટીથી લઈને કોલ ડેટા સુધીની એક્સેસ: સરકારના આદેશ સામે ટેક નિષ્ણાતોની લાલ બત્તી, મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ આપી સ્પષ્ટતા.
Sanchar Saathi App: ભારત સરકાર દ્વારા નવા મોબાઈલ ફોનમાં 'સંચાર સાથી' એપ (Sanchar Saathi App) પ્રી-ઇન્સ્ટોલ કરવાના આદેશ બાદ દેશભરમાં ટેકનોલોજી અને પ્રાઈવસીને લઈને મોટો વિવાદ સર્જાયો છે. સરકારનો તર્ક છે કે સાયબર ફ્રોડ અને નકલી IMEI નંબર રોકવા માટે આ પગલું અનિવાર્ય છે. પરંતુ, ટેક નિષ્ણાતો અને વિપક્ષે આને નાગરિકોની ગોપનીયતા (Privacy) પરના હુમલા તરીકે ગણાવ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, ફોનમાં પહેલેથી જ ઇન્સ્ટોલ કરેલી અને ડિલીટ ન કરી શકાય તેવી એપ્લિકેશન્સ પાસે એવી પરવાનગીઓ હોય છે જે સામાન્ય એપ્સ પાસે હોતી નથી. આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે આ એપથી તમારા ડેટાને કેટલું જોખમ છે અને સરકારની સ્પષ્ટતા શું છે.
શું છે 'સંચાર સાથી' એપ અને તેનો ઉદ્દેશ્ય?
સરકારના મતે, સંચાર સાથી એક સાયબર સુરક્ષા કવચ છે. આ એપના માધ્યમથી યુઝર્સ પોતાના ફોનનો IMEI નંબર વેરીફાય કરી શકે છે, ચોરાયેલા ફોનને બ્લોક કરી શકે છે અને નકલી સિમ કનેક્શન કે ફ્રોડ કોલ્સ વિશે માહિતી મેળવી શકે છે. ખાસ કરીને સેકન્ડ હેન્ડ ફોન માર્કેટમાં ચોરાયેલા અને બ્લેકલિસ્ટેડ ઉપકરણોનું વેચાણ અટકાવવા અને ગુનેગારોને ટ્રેક કરવા માટે આ એપ એક રામબાણ ઈલાજ માનવામાં આવે છે.
પ્રાઈવસી માટે ખતરો: 5 સંભવિત ગેરફાયદા
ટેક નિષ્ણાતોના મતે, જો કોઈ એપ ફોનમાં 'સિસ્ટમ એપ' તરીકે આવે છે, તો તેને સામાન્ય એપ કરતા વધુ પાવર મળે છે. અહીં તમારા ડેટા પરના જોખમોની યાદી છે:
ડીપ પરમિશન (Deep Permissions): પ્રી-ઇન્સ્ટોલ એપ્સ ફોનની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમમાં ઊંડે સુધી જોડાયેલી હોય છે. તે એવી પરવાનગીઓ મેળવી શકે છે જે યુઝરની જાણ બહાર હોય.
બેકગ્રાઉન્ડ એક્ટિવિટી: આ એપ તમારા ફોનની 'બેકગ્રાઉન્ડ એક્ટિવિટી' પર નજર રાખી શકે છે. તમે ક્યારે ફોન વાપરો છો, કઈ એપ કેટલો સમય વાપરો છો અને કયા નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા છો, તે બધો ડેટા મોનિટર થઈ શકે છે.
લાઈવ લોકેશન ટ્રેકિંગ: જો આ એપ અનઇન્સ્ટોલ ન કરવામાં આવે, તો તે સતત તમારું લાઈવ લોકેશન ટ્રેક કરી શકે છે, જે તમારી હલચલ પર નજર રાખવા સમાન છે.
કોલ અને મેસેજ ડેટા: એકવાર કોન્ટેક્ટ્સ અને કોલ લોગની પરવાનગી મળી જાય, તો આ એપ તમારા અંગત સંપર્કો, કોલ હિસ્ટ્રી અને મેસેજિંગ પેટર્નને એક્સેસ કરી શકે છે.
કેમેરા અને માઈક્રોફોન: સૌથી મોટો ડર એ છે કે સિસ્ટમ લેવલની એપ યુઝરની જાણ બહાર માઈક્રોફોન અને કેમેરાનો એક્સેસ મેળવી શકે છે, જે જાસૂસી માટેનું મોટું સાધન બની શકે છે.
શું આ 'સરકારી જાસૂસી' છે?
ઘણા યુઝર્સ અને વિપક્ષી નેતાઓ આ નિર્ણયને 'સર્વેલન્સ સ્ટેટ' (Surveillance State) તરફનું પગલું ગણાવી રહ્યા છે. તેમની દલીલ છે કે જ્યારે કોઈ એપ યુઝરની મરજી વિરુદ્ધ ફોનમાં નાખવામાં આવે છે અને તેને હટાવી શકાતી નથી, ત્યારે તે પસંદગી મટીને મજબૂરી બની જાય છે. આનાથી સરકારી એજન્સીઓ પાસે નાગરિકોના ખાનગી ડેટાનો સીધો કંટ્રોલ આવી જવાની ભીતિ છે.
સરકારની સ્પષ્ટતા: "એપ વૈકલ્પિક છે"
વધતા જતા વિવાદ અને પ્રાઈવસીની ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ મહત્વની સ્પષ્ટતા કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "આ એપનો હેતુ માત્ર નાગરિકોની સુરક્ષાનો છે, જાસૂસીનો નહીં." સૌથી મહત્વની રાહત આપતા તેમણે કહ્યું કે, "જો કોઈ યુઝર પોતાના ફોનમાં સંચાર સાથી એપ રાખવા ન માંગતો હોય, તો તે તેને અનઇન્સ્ટોલ (Uninstall) કરી શકે છે; આ એપ ફરજિયાત નથી પણ વૈકલ્પિક છે."
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
