વાતાવરણના બદલાવની ખેતરો પર થઈ રહી છે ગંભીર અસર, જાણો શું કહે છે કૃષિ નિષ્ણાતો

આબોહવા પરિવર્તનને કારણે ભૂગર્ભજળનું સ્તર નીચે જઈ રહ્યું છે, જમીનની ગુણવત્તા ઘટી રહી છે અને ખેતી પર અસર થઈ રહી છે. અનિયમિત વરસાદ, વધતું તાપમાન અને પાણીની અછત પાકને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે.

વાતાવરણના બદલાવની ખેતરો પર થઈ રહી છે ગંભીર અસર

Source : Other

આબોહવા પરિવર્તનની અસર ખેતરો પર પણ જોવા મળી રહી છે. જે વિસ્તારોમાં એક સમયે 100 ફૂટ કે તેથી ઓછા સ્તરે ભૂગર્ભજળ ઉપલબ્ધ હતું ત્યાં આજે લોકોને અનેક ફૂટ ઊંડે બોરિંગ કરાવવું પડી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત તેની અસર ખેતી પર પણ પડી રહી છે. જમીનની ગુણવત્તા પહેલા કરતા નીચી જોવા મળી રહી છે.

એનેક અહેવાલો અનુસાર, અનિયમિત વરસાદ, વધતું તાપમાન, જળ સંકટ અને વધતું જતું દરિયાઈ સ્તર જેવા હવામાન પરિવર્તનને લગતા પડકારો ભારતમાં કૃષિ ઉત્પાદનને અસર કરી રહ્યા છે. આ પડકારો પાકને નુકસાન પહોંચાડે છે, ઉપજમાં ઘટાડો કરે છે અને નવા રોગો અને જીવાતોને જન્મ આપે છે. વધુમાં, પાણીની અછત સિંચાઈને મુશ્કેલ બનાવી રહી છે અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં વધતા ખારા પાણીથી ખેતીલાયક જમીન ઘટી રહી છે.

તેની અસર શું છે?

ખેડૂતો ઓછી ઉપજ અને આર્થિક નુકસાનનો સામનો કરી રહ્યા છે. અનિયમિત હવામાન અને આત્યંતિક હવામાનની ઘટનાઓને કારણે ખેડૂતોને ભારે આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ભવિષ્ય વિશે અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે, ખેડૂતો માટે આયોજન કરવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.

ઉપજમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે 

મીડિયા રિપોર્ટ્સ  અનુસાર, માટીનું ધોવાણ, પાક ચક્ર વિક્ષેપ અને જંતુ નિયંત્રણ એ આબોહવા પરિવર્તનને કારણે કૃષિમાં પડકારો સમાન છે. પરંપરાગત પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ, જેમ કે પાક પરિભ્રમણ અને આંતરખેડ, આ પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આબોહવા પરિવર્તનને કારણે પાકનું ઉત્પાદન ઘટે છે અને પોષક તત્વોની પણ ઉણપ સર્જાય છે. સરકારી અનુમાન મુજબ, પગલાં વિના, 2050 સુધીમાં ચોખાની ઉત્પાદકતા 20% અને ઘઉંની ઉત્પાદકતા 19.3% ઘટી શકે છે. મકાઈના ઉત્પાદનમાં પણ 18%નો ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે.

આ પરિસ્થિતિથી બચવા વૃક્ષો વાવવા જરૂરી છે

કૃષિ નિષ્ણાંત ડો.આકાંક્ષા સિંઘે જણાવ્યું હતું કે વૃક્ષો કાપવાથી તાપમાન વધી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત ખેતરોમાં પણ તેની અસર થઈ રહી છે. વન નાબૂદીને કારણે એવા ઘણા વાયુઓ છે જે ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં વધારો કરી રહ્યા છે. જેના કારણે હિમનદીઓ પીગળી રહી છે. આ સમસ્યાઓથી બચવા માટે શક્ય તેટલા વધુ વૃક્ષો વાવવા જરૂરી છે. આનાથી ખેતરો સ્વસ્થ રહેશે અને હીટ વેવ જેવી સમસ્યાઓ પણ ઓછી થશે.