Diwali 2022: ધનતેરસને ધનત્રયોદશી અને ધનવન્ત્રી ત્રયોદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જાણો ઇતિહાસ વિશે
ધનતેરસ, જેને ધનત્રયોદશી અને ધનવન્ત્રી ત્રયોદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક હિન્દુ તહેવાર છે જે ભારતમાં 5-દિવસીય દિવાળીની ઉજવણીની શરૂઆત કરે છે.
Dhanteras & Lakshmi Pujan History: ધનતેરસ, જેને ધનત્રયોદશી અને ધનવન્ત્રી ત્રયોદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક હિન્દુ તહેવાર છે જે ભારતમાં 5-દિવસીય દિવાળીની ઉજવણીની શરૂઆત કરે છે. ધનતેરસ એ બે શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે જેમાં ધન એટલે સંપત્તિ અને તેરસ એટલે 13. વિક્રમ સંવત હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આ તહેવાર કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષના 13મા ચંદ્ર દિવસે આવે છે. આ દિવસે, લોકો આભૂષણો, વાસણો, રસોડું/ઘરનાં ઉપકરણો અને વાહનો ખરીદે છે કારણ કે તેઓ તહેવારને ધાતુઓની ખરીદી માટે શુભ માને છે. આ દિવસે ધન, સુખ અને સમૃદ્ધિ માટે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે.
આ તહેવારના ઘણા અર્થઘટન છે. ઘણા દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરે છે, જ્યારે ઘણા ભગવાન યમની પૂજા કરે છે. ધનતેરસ સાથે સંબંધિત ત્રણ મુખ્ય લોકવાયકાઓ છે. બે સમુદ્ર મંથનની છે, બાકીની એક ભગવાન યમ સાથે સંબંધિત છે.
હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ મુજબ, ધનવંતરી દવા અને આયુર્વેદના દેવ છે. તેઓ એવા વ્યક્તિ તરીકે જાણીતા છે જેમણે માનવજાતની સુધારણા માટે અને તેમને રોગોથી મુક્ત કરવા માટે આયુર્વેદનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ધનતેરસના શુભ દિવસે, આયુર્વેદના ભગવાન ધન્વન્તરીની પૂજા તેમની બુદ્ધી માટે અને આયુર્વેદની સાથે તીવ્ર અને લાંબી બિમારીઓને દૂર કરવા માટે પૂજા કરવામાં આવે છે. પ્રાચીન હિંદુ ગ્રંથો મુજબ ભગવાન ધનવંતરીને હિંદુ દેવતાઓના ડૉક્ટર પણ માનવામાં આવે છે. પ્રાચીન પૌરાણિક પુસ્તકો એવો પણ દાવો કરે છે કે ભગવાન ધનવંતરીએ એક હાથમાં અમૃત અને બીજા હાથમાં આયુર્વેદ પર પુસ્તક સાથે સમુદ્ર મંથન દ્વારા જન્મ લીધો હતો.
બીજી નોંધપાત્ર વાર્તા દેવી લક્ષ્મી સાથે સંબંધિત છે. પૌરાણિક ગ્રંથો મુજબ દેવી લક્ષ્મી સમુદ્રના મહાન મંથનમાંથી આવ્યા હતા અને તેઓ સંપત્તિ, સુખ, સમૃદ્ધિ અને સારા નસીબનું પ્રતીક છે. દેવી લક્ષ્મીને આકર્ષવા અને આવકારવા માટે લોકો મુખ્ય દરવાજા પર રંગોળી બનાવે છે અને તેમના ઘરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વારને દીવાઓથી પ્રકાશિત કરે છે.
ત્રીજી દંતકથા એક રાજકુમાર વિશે છે જે રાજા હિમાનો પુત્ર હતો, જે ભવિષ્યવાણી મુજબ તેના લગ્નના ચોથા દિવસે સર્પદંશથી મૃત્યુ પામે તેવી અપેક્ષા હતી. પરંતુ રાજકુમારીની પત્નીએ તેના ઘરના પ્રવેશદ્વાર પર સોના, ચાંદી અને તમામ ધાતુઓનો ઢગલો કર્યો, ઘણા દીવાઓ પ્રગટાવ્યા અને આખી રાત તેના પતિને વાર્તાઓ અને ગીતો ગાવામાં વિતાવી. મૃત્યુના દેવ ભગવાન યમ જ્યારે નાગના વેશમાં આવ્યા ત્યારે ધાતુઓ અને દિયાના તેજને કારણે તેઓ કંઈ જોઈ શક્યા નહીં. પછી ભગવાન યમ ત્યાં રોકાયા અને બીજા દિવસે સવારે ચાલ્યા ગયા, તેથી જ ધનતેરસને યમદીપદાન પણ કહેવામાં આવે છે, જેનો અર્થ થાય છે ભગવાન યમને માટીના દીવા અર્પણ કરવા.
ધનતેરસ 2022 તારીખ: 23 ઓક્ટોબર, રવિવાર
ધનતેરસના દિવસે સાંજે દીવા પ્રગટાવવાની પ્રથા પણ છે. તેને યમ દીપક કહેવામાં આવે છે, જે યમરાજ માટે પ્રગટાવવામાં આવે છે, જેથી અકાળ મૃત્યુ ટાળી શકાય. ધનવંતરી પણ આ દિવસે પ્રકટ થયા હતા, જેના કારણે આ દિવસને ધનતેરસ કહેવામાં આવે છે. તેમજ ધનતેરસના દિવસે ખરીદદારીની પરંપરા હોવાથી આખો દિવસ ખરીદી કરી શકાય છે.
ધનતેરસનું ધાર્મિક મહત્વ
દિવાળી ક્યારે છે?
હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, દિવાળીનો તહેવાર આસો વદ અમાસના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વખતે આ તિથિ તારીખ 24 ઓક્ટોબર 2022 સોમવાર આવી રહી છે. આ દિવસે દિવાળીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવશે.
દિવાળીનું મહત્વ
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર દિવાળી એ રોશનીનો તહેવાર છે. આ તહેવાર સુખ, સમૃદ્ધિ અને કીર્તિનું પણ પ્રતિક છે. આ દિવસે લક્ષ્મીજીની વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે શુભ મુહૂર્તમાં લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી ધનની દેવી લક્ષ્મીની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
લક્ષ્મી પૂજન વિધિ
દિવાળી એ લક્ષ્મીજીને પ્રસન્ન કરવાનો શ્રેષ્ઠ દિવસ કહેવાય છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે સ્નાન કર્યા પછી, વ્યક્તિએ સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરવા જોઈએ. આ પછી લક્ષ્મીજીની પૂજા શરૂ કરવી જોઈએ. પૂજામાં લક્ષ્મીજીના મંત્ર અને આરતીનો પાઠ કરવો જોઈએ. દિવાળી પર દાનનું વિશેષ મહત્વ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે. આ દિવસે જરૂરિયાતમંદ લોકોને દાન કરવાથી લક્ષ્મીજી પણ પ્રસન્ન થાય છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
