નાણાકીય ફ્રોડમાં એક ગુજરાતી કલાકે ₹6 લાખ ગુમાવે છે: CID ક્રાઇમના ચોંકાવનારા આંકડા; 9 મહિનામાં ₹678.71 કરોડની ઉચાપત
CID crime stats: ગુજરાતમાં સાયબર ઠગોએ નિર્દોષ લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવવા માટેની પદ્ધતિઓ સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી છે.
Gujarat financial fraud: ગુજરાતમાં સાયબર ઠગો બેફામ બન્યા છે અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કેસમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. CID ક્રાઈમના ડેટા અનુસાર, જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન, રાજ્યના લોકોએ પાંચ મુખ્ય પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડીમાં ₹678.71 કરોડ ગુમાવ્યા છે. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે દર કલાકે એક ગુજરાતી માત્ર રોકાણ છેતરપિંડી માં સરેરાશ ₹6.06 લાખ ગુમાવે છે. 9 મહિનામાં 1.42 લાખ સાયબર ક્રાઇમ ફરિયાદો નોંધાઈ છે, જેમાંથી લગભગ અડધોઅડધ (72,544) ફરિયાદો અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ અને ગાંધીનગર જેવા મુખ્ય શહેરોમાંથી આવી છે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે સાયબર ગુનેગારો હવે ટેક્નોલોજી કરતાં માનવ લાગણીઓ અને વિશ્વાસ નો ઉપયોગ કરીને લોકોને છેતરી રહ્યા છે, અને પીડિતની એક ભૂલ જીવનભરની કમાણી ગુમાવી શકે છે.
સાયબર ઠગોનો વધતો દબદબો: હવે માત્ર ફોન નંબર પૂરતો છે
ગુજરાતમાં સાયબર ઠગોએ નિર્દોષ લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવવા માટેની પદ્ધતિઓ સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી છે. એક સમય હતો જ્યારે છેતરપિંડી કરનારાઓને છુપાયેલા દસ્તાવેજો અને નકલી ઓળખપત્રોની જરૂર પડતી હતી, પરંતુ હવે તેમને ફક્ત તમારા ફોન નંબર ની જરૂર છે. ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા ના અહેવાલ મુજબ, જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન ગુનેગારોએ પાંચ મુખ્ય શ્રેણીઓની ઓનલાઈન છેતરપિંડી દ્વારા ગુજરાતમાંથી ₹678.71 કરોડ ની મોટી રકમની ઉચાપત કરી હતી. ઓનલાઈન રોકાણ કરનારા નિવૃત્ત કર્મચારીઓથી લઈને નકલી કોલનો શિકાર બનેલા વ્યવસાયિકો સુધીના પીડિતો કહે છે કે એક ભૂલ જીવનભરની બચત બગાડી શકે છે.
ચોંકાવનારા આંકડા: મુખ્ય શહેરો સૌથી વધુ પ્રભાવિત
આ વર્ષે જાન્યુઆરી અને સપ્ટેમ્બર વચ્ચે નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) પોર્ટલ પર રાજ્યએ કુલ 1.42 લાખ સાયબર ક્રાઈમ ફરિયાદો નોંધાવી, જેનો અર્થ થાય છે કે દર કલાકે લગભગ 22 જેટલી ફરિયાદો. આમાંથી લગભગ અડધી, એટલે કે 72,544 ફરિયાદો અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ અને ગાંધીનગર જેવા મુખ્ય મહાનગરોમાંથી આવી હતી, જ્યારે બાકીની ફરિયાદો નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી હતી. કુલ 72,061 ફરિયાદો નકલી ઓળખ, OTP કૌભાંડો, કાર્ડ છેતરપિંડી, રોકાણ છેતરપિંડી અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીની મુખ્ય પાંચ શ્રેણીઓમાં નોંધાઈ હતી.
રોકાણ કૌભાંડો: સૌથી મોટો નાણાકીય ફટકો
નોંધાયેલી ફરિયાદોમાં નકલી ઓળખ કૌભાંડોની સંખ્યા સૌથી વધુ (27,816) હતી, જેમાં ₹137.27 કરોડ નું નુકસાન થયું હતું. જોકે, નાણાકીય અથવા રોકાણ કૌભાંડો ની સંખ્યા ઓછી (9,240) હોવા છતાં, તેમાં સૌથી મોટો નાણાકીય ફટકો પડ્યો હતો, જે ₹397.04 કરોડ જેટલો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે આવી દરેક ફરિયાદમાં સરેરાશ ₹4.30 લાખ થી વધુનું નુકસાન થયું હતું. અધિકારીઓ કહે છે કે, બાકીની નકલી ઓળખ, OTP છેતરપિંડી, ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને કાર્ડ છેતરપિંડી માટે પ્રતિ કેસ સરેરાશ રકમ ₹60,000 થી ઓછી હતી.
સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ: વિશ્વાસ અને ડરનો ઉપયોગ
સાયબર ગુનેગારો હવે સોશિયલ એન્જિનિયરિંગની યુક્તિઓમાં નિપુણતા મેળવી રહ્યા છે. તેઓ ફક્ત ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાને બદલે વિશ્વાસ, ડર અને માનવ લાગણીઓ નો ઉપયોગ કરીને પીડિતોને છેતરે છે. ઘણા પીડિતો વૃદ્ધ, તાજેતરમાં નિવૃત્ત થયેલા, અથવા ફક્ત તેમના ફોન પર આવતા સંદેશાઓ પર વધુ પડતો વિશ્વાસ કરનારા હોય છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ અધિકારીઓ, રોકાણકારો અથવા તો મુશ્કેલીમાં રહેલા સંબંધીઓ તરીકે પોતાને રજૂ કરીને પીડિતોને વિગતો શેર કરવા અથવા પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માટે ઉશ્કેરે છે. ઘણા પીડિતો સુશિક્ષિત હોવા છતાં, તેઓ અજાણતા આ જાળમાં ફસાઈ જાય છે.
સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બનેલા કેટલાક પીડિતોએ તેમના અનુભવો શેર કર્યા છે
- એક મોટી તેલ કંપનીના 66 વર્ષીય નિવૃત્ત કર્મચારીએ ક્રિપ્ટોકરન્સી રોકાણ કૌભાંડમાં લલચાઈને ₹55 લાખ ગુમાવ્યા. છેતરપિંડી કરનારે નફાના નકલી સ્ક્રીનશોટ મોકલીને તેમને ટ્રેડિંગ એપ ડાઉનલોડ કરવા અને પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા સમજાવ્યા, જેના પછી ફંડની ઍક્સેસ કાપી નાખીને ચોરી કરવામાં આવી.
- અન્ય એક 62 વર્ષીય નિવૃત્ત વ્યક્તિએ પ્રતિષ્ઠિત રોકાણ પેઢીના પ્રતિનિધિત્વનો દાવો કરતી લિંક પર ક્લિક કર્યા પછી ₹66 લાખ ગુમાવ્યા. તેમને ઉચ્ચ વળતરનું વચન આપીને એપ ડાઉનલોડ કરાવી, જેના દ્વારા તેમના બેંક ખાતામાંથી રકમ ઉપાડી લેવામાં આવી.
- નવરંગપુરાના એક 46 વર્ષીય વ્યક્તિ પાસેથી ₹57 લાખ ની છેતરપિંડી કરવામાં આવી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમના આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ મુંબઈમાં ગેરકાયદેસર વ્યવહારો માટે થયો છે, જેનાથી તેઓ ડરીને પૈસા ગુમાવી બેઠા.
ઝડપી રિપોર્ટિંગનું મહત્ત્વ: 1930 હેલ્પલાઇન
CID ક્રાઈમના ડીજીપી કે. એલ. એન. રાવ કહે છે કે, સાયબર ક્રાઈમ થયાના પ્રથમ 30 મિનિટ માં રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન 1930 પર છેતરપિંડીની જાણ કરવી અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ અડધો કલાકનો સમય નિર્ણાયક છે, કારણ કે બેંકો અને તપાસ એજન્સીઓ ઘણીવાર ચોરાયેલા ભંડોળને બહુવિધ ખાતાઓ દ્વારા અદૃશ્ય થઈ જાય તે પહેલાં સ્થિર (Freeze) કરી શકે છે. ઘણા પીડિતો શરમ, આઘાત અથવા સામાજિક કલંકના ડરને કારણે રિપોર્ટ કરવામાં વિલંબ કરે છે, પરંતુ ઝડપી રિપોર્ટિંગથી જ પૈસા પાછા મળવાની શક્યતા વધી શકે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
