હવે ધોરણ 9માં વિદ્યાર્થીઓ પુસ્તક સાથે રાખીને પરીક્ષા આપી શકશે, CBSE એ નિયમમાં કર્યો મોટો ફેરફાર, જાણો વિગતે

ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલીમાં લાંબા સમયથી ગોખણપટ્ટીની પદ્ધતિની ટીકા થઈ રહી છે. CBSE દ્વારા લેવાયેલો ઓપન બુક એસેસમેન્ટ (OBA) નો નિર્ણય આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવવાનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે.

હવે ધોરણ 9માં વિદ્યાર્થીઓ પુસ્તક સાથે રાખીને પરીક્ષા આપી શકશે

Source : ABP Ananda

CBSE open book assessment 2026: સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) એ ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલીમાં એક મોટો ફેરફાર લાવવાની જાહેરાત કરી છે. શૈક્ષણિક સત્ર 2026-27 થી ધોરણ 9માં ઓપન બુક એસેસમેન્ટ (OBA) લાગુ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓને ગોખણપટ્ટી (રોટ લર્નિંગ) છોડીને વિષયની ઊંડી સમજણ વિકસાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. આ નવી પદ્ધતિ હેઠળ, વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા દરમિયાન પુસ્તકોનો ઉપયોગ કરી શકશે, પરંતુ પ્રશ્નોના જવાબ આપવા માટે માત્ર યાદશક્તિ નહીં, પરંતુ તાર્કિક વિચારશક્તિ અને વિશ્લેષણ શક્તિની જરૂર પડશે.

CBSE દ્વારા 2026-27 થી ધોરણ 9માં ઓપન બુક પરીક્ષા પદ્ધતિનો અમલ કરવામાં આવશે. રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ ફ્રેમવર્ક (NCFSE 2023) હેઠળ લેવાયેલા આ નિર્ણયનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓની વિચારવાની અને સમજવાની ક્ષમતાને વધારવાનો છે. આ પદ્ધતિમાં વર્ષમાં ત્રણ વખત પેન-પેપર પરીક્ષા લેવાશે, જેમાં મુખ્ય વિષયોનો સમાવેશ થશે. પાઈલોટ પ્રોજેક્ટમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ પદ્ધતિથી વિદ્યાર્થીઓના સ્કોર્સમાં 12% થી 47% સુધીનો સુધારો થયો છે, જે તેમની વિચારવાની અને સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતામાં વધારો દર્શાવે છે.

OBA શા માટે જરૂરી છે?

પરંપરાગત પરીક્ષા પદ્ધતિમાં વિદ્યાર્થીઓ મોટાભાગે માહિતી યાદ રાખવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હોય છે. OBA નો ઉદ્દેશ્ય આ માનસિકતા બદલવાનો છે. આ પદ્ધતિમાં વિદ્યાર્થીઓ પુસ્તકનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ પ્રશ્નો એવા હશે જેનો જવાબ માત્ર પુસ્તકમાંથી કોપી-પેસ્ટ કરીને આપી શકાશે નહીં. તેમને માહિતીનું વિશ્લેષણ કરીને, તાર્કિક રીતે વિચારીને અને વાસ્તવિક જીવનની પરિસ્થિતિઓમાં લાગુ કરીને જવાબ આપવા પડશે. આનાથી તેમની ઊંડી સમજણ અને સમસ્યા ઉકેલવાની ક્ષમતામાં સુધારો થશે.

પાઈલોટ પ્રોજેક્ટના તારણો:

આ નિર્ણય લેતા પહેલા, CBSE દ્વારા એક પાઈલોટ પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટના પરિણામો ખૂબ જ પ્રોત્સાહક હતા:

• સુધરેલું પ્રદર્શન: વિદ્યાર્થીઓના સ્કોર્સમાં 12% થી 47% નો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો, જે દર્શાવે છે કે આ પદ્ધતિથી વિદ્યાર્થીઓ વધુ અસરકારક રીતે શીખી રહ્યા છે.
• શિક્ષકોનો પ્રતિસાદ: મોટાભાગના શિક્ષકોએ આ પદ્ધતિને આવકારી હતી. તેમનું માનવું છે કે OBA વિદ્યાર્થીઓને વિષયને યાદ રાખવાને બદલે સમજવા માટે પ્રેરિત કરશે.

વિદ્યાર્થીઓને થનારા ફાયદા:

આ નવી પદ્ધતિથી વિદ્યાર્થીઓને અનેક ફાયદા થશે:

• પરીક્ષાનો ડર ઓછો થશે: પુસ્તકો સાથે પરીક્ષા આપવાની છૂટ મળવાથી ગોખણપટ્ટીનું દબાણ ઘટશે અને પરીક્ષાનો ભય ઓછો થશે.
• વિચારવાની ક્ષમતા વધશે: વિદ્યાર્થીઓ માત્ર જવાબો યાદ રાખવાને બદલે તેને સમજશે અને તેનું વિશ્લેષણ કરશે.
• વાસ્તવિક જીવન સાથે જોડાણ: તેઓ જે કંઈ શીખશે તેને વાસ્તવિક પરિસ્થિતિઓમાં કેવી રીતે લાગુ કરવું તે શીખશે.
• ગોખણપટ્ટીની આદત ઘટશે: આનાથી વિષયની ઊંડી સમજણ વિકસશે, જે ભવિષ્યમાં ખૂબ ઉપયોગી થશે.