ઈરાનમાં થયેલા હવાઈ હુમલામાં ચીની બનાવટની HQ 9B હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ સાબિત થઈ છે.
પાકિસ્તાન બાદ ઈરાનમાં પણ ચીની સિસ્ટમ ફેલ, HQ 9B ને ઈઝરાયલી મિસાઈલોએ ઉડાવી
ઈરાન ઈઝરાયેલ યુદ્ધમાં ચીની બનાવટની HQ 9B એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ પત્તાના મહેલની જેમ ધરાશાયી થઈ છે. પાકિસ્તાન બાદ હવે ઈરાનમાં પણ આ ચીની તકનીક અમેરિકી અને ઈઝરાયેલી ક્ષેપણાસ્ત્રો સામે નિષ્ફળ સાબિત થઈ છે.

તેહરાન સહિત ઈરાનના 28 પ્રાંતો પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા ભીષણ અને સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં ઈરાનની સુરક્ષા વ્યવસ્થાના પૂરજોશમાં વખાણ કરવામાં આવતી ચીની બનાવટની HQ 9B હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ સાબિત થઈ છે. આ હુમલા પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાનના પરમાણુ મથકો અને લશ્કરી અડ્ડાઓને નષ્ટ કરવાનું હતું, પરંતુ આ સંઘર્ષમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીનું મૃત્યુ થતા સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. ચીને જે સંરક્ષણ પ્રણાલીને અત્યાધુનિક ગણાવીને ઈરાનને સોંપી હતી, તે અમેરિકી અને ઈઝરાયેલી ક્ષેપણાસ્ત્રોના વરસાદને રોકવામાં અસમર્થ રહી, જેને કારણે ચીની હથિયારોની વિશ્વસનીયતા પર ફરી એકવાર મોટા સવાલો ઉભા થયા છે.
ચીની તકનીકના ખોટા દાવાઓનો પર્દાફાશ
ચીનની આ HQ 9B હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીનું નિર્માણ ચાઇના એરોસ્પેસ સાયન્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી કોર્પોરેશન દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ચીન હંમેશા એવો દાવો કરતું આવ્યું છે કે આ પ્રણાલી રશિયાની S 300 અને અમેરિકાની પેટ્રિઅટ પ્રણાલી કરતા પણ વધુ અસરકારક છે. કાગળ પર આ સિસ્ટમની ક્ષમતા 260 કિમીની રેન્જ અને 50 કિમીની ઊંચાઈ સુધીના લક્ષ્યોને વીંધી નાખવાની હોવાનું જણાવાયું હતું. ચીનનો દાવો હતો કે આ પ્રણાલી એકસાથે 100 લક્ષ્યોને શોધી શકે છે અને 6 થી 8 દુશ્મન વિમાનો કે ક્ષેપણાસ્ત્રો પર એકસાથે હુમલો કરી શકે છે. જોકે, તેહરાનના આકાશમાં જ્યારે ઈઝરાયેલી મિસાઈલો ત્રાટકી, ત્યારે આ રડાર અને ક્ષેપણાસ્ત્રો તેને સ્પર્શવામાં પણ નિષ્ફળ રહ્યા હતા. આ સાબિત કરે છે કે ચીની તકનીક આધુનિક યુદ્ધના મેદાનમાં માત્ર એક શોભાના નમૂના સમાન છે.
પાકિસ્તાન બાદ હવે ઈરાનમાં પણ શરમજનક નિષ્ફળતા
ચીની હથિયારોની આ કોઈ પ્રથમ નિષ્ફળતા નથી. આ અગાઉ ભારતે જ્યારે પાકિસ્તાન પર 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન હુમલો કર્યો હતો, ત્યારે પણ પાકિસ્તાને તૈનાત કરેલી ચીની HQ 9B પ્રણાલી ભારતીય વાયુસેનાના પ્રહારને રોકી શકી નહોતી. ભારતે તે સમયે ચીની સંરક્ષણ કવચને તોડીને પાકિસ્તાનમાં ભારે વિનાશ વેર્યો હતો. હવે ઈરાનમાં પણ એ જ ઈતિહાસનું પુનરાવર્તન થયું છે. ઈરાને તેલના બદલામાં ચીન પાસેથી આ મોંઘી પ્રણાલી આશા સાથે ખરીદી હતી કે તે નતાન્ઝ અને ફોર્ડો જેવા સંવેદનશીલ પરમાણુ મથકોનું રક્ષણ કરશે, પરંતુ આ તમામ સ્થળો પર અમેરિકી મિસાઈલોએ વિનાશ વેર્યો છે.
વ્યૂહાત્મક સ્તરે ચીનને મોટો ફટકો
ઈરાને ગયા વર્ષે જ રશિયન S z 300 પ્રણાલીના નબળા પ્રદર્શન બાદ ચીન પર ભરોસો મૂક્યો હતો. ઈરાને તેના મિસાઈલ અને ડ્રોન અડ્ડાઓ તેમજ તેહરાન અને ઇસ્ફહાન જેવા મહત્વના એરપોર્ટ પર આ ચીની મિસાઈલો ગોઠવી હતી. પરંતુ શનિવારના આક્રમણ બાદ તે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે છૂપી રીતે હુમલો કરતી તકનીક (સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી) સામે ચીની રડાર કામ કરી શકતા નથી. આ ઘટનાથી મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં હવે ચીની હથિયારોની માંગમાં મોટો ઘટાડો આવવાની શક્યતા છે, કારણ કે યુદ્ધના સમયે તે રક્ષણ આપવામાં સરેઆમ નિષ્ફળ રહી છે. ઈરાને વળતા પ્રહાર તરીકે ગલ્ફમાં રહેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર હુમલા કર્યા છે, પરંતુ જે નુકસાન ચીની તકનીકની નિષ્ફળતાને કારણે થયું છે તે ભરપાઈ કરવું મુશ્કેલ છે.
Frequently Asked Questions
ઈરાનમાં થયેલા હવાઈ હુમલામાં કઈ ચીની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી નિષ્ફળ ગઈ?
ચીની HQ 9B હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીની કાગળ પર દર્શાવેલ ક્ષમતાઓ શું હતી?
કાગળ પર, આ સિસ્ટમ 260 કિમીની રેન્જ અને 50 કિમીની ઊંચાઈ સુધીના લક્ષ્યોને વીંધી શકતી હતી. તે એકસાથે 100 લક્ષ્યો શોધી શકતી અને 6-8 દુશ્મન વિમાનો કે ક્ષેપણાસ્ત્રો પર હુમલો કરી શકતી હતી.
શું આ ચીની હથિયારોની પ્રથમ નિષ્ફળતા છે?
ના, આ ચીની હથિયારોની પ્રથમ નિષ્ફળતા નથી. આ પહેલા પાકિસ્તાનમાં પણ ભારતીય હુમલા દરમિયાન HQ 9B પ્રણાલી નિષ્ફળ ગઈ હતી.
ચીની તકનીકની નિષ્ફળતાને કારણે ચીનને વ્યૂહાત્મક સ્તરે કેવો ફટકો લાગ્યો છે?
આ ઘટનાને કારણે મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચીની હથિયારોની માંગમાં ઘટાડો આવવાની શક્યતા છે. યુદ્ધના સમયે રક્ષણ આપવામાં તેની નિષ્ફળતા સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે.























