ભારત-અમેરિકા વેપાર યુદ્ધ: ટ્રમ્પના ટેરિફ સામે ભારતનો 'બદલો', શું આવશે પરિણામો?
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નામે અમેરિકાએ ઓટોમોબાઈલ પર લાદેલા 25% ટેરિફના જવાબમાં ભારતનું આક્રમક પગલું; ટ્રમ્પ સરકાર સાથેના વેપાર સોદા પર અસર સંભવ.
India US trade war: આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંબંધોમાં એક મોટો વળાંક આવ્યો છે, જ્યારે ભારતે શુક્રવારે અમેરિકા સામે વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) માં 'બદલો લેનાર ટેરિફ' (retaliatory tariffs) લાદવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ આક્રમક પગલું અમેરિકા દ્વારા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આધારે ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્ર પર લાદવામાં આવેલા 25 ટકાના ઊંચા ટેરિફના સીધા જવાબમાં લેવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકાર સાથે ભારતની ચાલી રહેલી વેપાર સોદાની વાટાઘાટો વચ્ચે લેવાયો હોવાથી, તેના દૂરગામી આર્થિક અને રાજકીય પરિણામો આવી શકે છે.
ભારતે WTO ની ગુડ્સ ટ્રેડ કાઉન્સિલને સ્પષ્ટપણે જાણ કરી છે કે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નામે ઓટોમોબાઈલ પર અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફના પ્રત્યુત્તરમાં, ભારત પણ અમેરિકાથી આયાત કરવામાં આવતી કેટલીક પસંદગીની ચીજવસ્તુઓ પર ટેરિફ વધારશે અથવા અન્ય વેપારી છૂટછાટો ઘટાડશે. WTO એ પણ આ પ્રસ્તાવને નોંધ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આ સ્થગિતીકરણ હેઠળ અમેરિકામાં ઉત્પાદિત કેટલાક ઉત્પાદનો પર ટેરિફનો બોજ વધશે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાને તેના એકતરફી વેપાર પગલાં માટે જવાબદાર ઠેરવવાનો છે.
આ વેપાર વિવાદની શરૂઆત આ વર્ષે 26 માર્ચ, 2025 ના રોજ થઈ હતી. તે સમયે અમેરિકાએ ભારતમાંથી આવતા ઓટોમોબાઈલ અને ઓટો પાર્ટ્સ પર 'સલામતીના પગલાં' તરીકે 25 ટકાનો ટેરિફ લાદ્યો હતો, જે 3 મે, 2025 થી અમલમાં આવ્યો. તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ટેરિફ લાદતા દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા દાયકાઓથી વૈશ્વિક વેપારમાં ભારે નુકસાન સહન કરી રહ્યું છે. તેમનો તર્ક હતો કે આ પગલાથી દેશના ઉત્પાદન ક્ષેત્રને વેગ મળશે, કારણ કે યુએસ બજારમાં અન્ય દેશોની કંપનીઓ તરફથી મળતી સ્પર્ધા ઓછી થશે.
આ ટેરિફમાં હળવા ટ્રક, કાર, લિથિયમ-આયન બેટરી, ટાયર, સ્પાર્ક પ્લગ વાયર, શોક એબ્ઝોર્બર, એન્જિન અને ટ્રાન્સમિશન જેવી વિવિધ વસ્તુઓનો સમાવેશ થતો હતો. જોકે, મહત્વની વાત એ છે કે ટ્રમ્પે આ ટેરિફ નિયમોને WTO સાથે નોંધાવ્યા ન હતા. આ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કાયદાનું સીધું ઉલ્લંઘન છે, કારણ કે WTO ના નિયમો મુજબ, આવા કોઈ પણ પગલાં ભરતા પહેલા સભ્ય દેશોએ તેની જાણ WTO ને કરવી અનિવાર્ય છે.
ભારતે અમેરિકાના આ ટેરિફને GATT (વેપાર અને ટેરિફ પર સામાન્ય કરાર) 1994 અને સલામતી કરારના નિયમોનું સીધું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યો છે. ભારતે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે અમેરિકાએ કલમ 12.3, AoS (એગ્રીમેન્ટ ઓન સેફગાર્ડ્સ) હેઠળ આ મુદ્દા પર ભારત સાથે પરામર્શ કર્યો નથી, જે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર નિયમોનો ભંગ છે. આથી, ભારત કલમ 8, AoS હેઠળ છૂટછાટોને સ્થગિત કરવાનો પોતાનો અધિકાર અનામત રાખે છે, જે અમેરિકા સામે વળતી કાર્યવાહી કરવાનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.
આ પગલું ટ્રમ્પ સરકાર સાથે ચાલી રહેલી સંવેદનશીલ વેપાર વાટાઘાટો વચ્ચે લેવાયું છે, જે દર્શાવે છે કે ભારત પોતાના વેપાર હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે મક્કમ છે. આ નિર્ણય વૈશ્વિક વેપાર સંબંધોમાં નવા તણાવનું કારણ બની શકે છે અને તેનાથી બંને દેશો વચ્ચેના ભવિષ્યના વેપાર સોદા પર પણ અસર પડી શકે છે. ભારતનો આ નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મંચ પર તેની વધતી જતી ભૂમિકા અને પોતાના અધિકારો માટે ઊભા રહેવાની તૈયારી દર્શાવે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
