ટ્રમ્પની ધમીક પર ભારતનો સણસણતો જવાબઃ ‘ભારતની ટીકા કરનારા ખુદ રશિયા સાથે ધંધો કરે છે...’
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ સર્જાયું છે. આવા સમયે, ભારતે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રશિયા પાસેથી સસ્તા ભાવે ક્રૂડ તેલની આયાત વધારી.

India MEA response Trump: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ સર્જાયું છે. આવા સમયે, ભારતે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રશિયા પાસેથી સસ્તા ભાવે ક્રૂડ તેલની આયાત વધારી. આ નિર્ણય બદલ અમેરિકા અને યુરોપના કેટલાક દેશોએ ભારતની ટીકા કરી, પરંતુ હકીકત એ છે કે આ દેશો પોતે પણ રશિયા સાથે મોટા પાયે વેપાર કરી રહ્યા છે. આ લેખમાં, આપણે આ વિષય પર ભારતના વલણ અને વિદેશ મંત્રાલયના સ્પષ્ટ જવાબ વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી જ્યારે વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ ઊંડું બન્યું, ત્યારે ભારતે પોતાના નાગરિકો અને અર્થતંત્ર માટે સસ્તા અને સ્થિર ઉર્જા પુરવઠાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રશિયા પાસેથી તેલની આયાત વધારી. આ નિર્ણયને કેટલાક પશ્ચિમી દેશો, ખાસ કરીને અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો. પરંતુ ભારતનું વિદેશ મંત્રાલય આ મુદ્દા પર મક્કમ રહ્યું છે અને તેણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જે દેશો ભારતની ટીકા કરી રહ્યા છે, તેઓ પોતે પણ રશિયા સાથે વેપાર કરી રહ્યા છે.
અમેરિકા અને યુરોપની બેવડી નીતિ
અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયને એક તરફ ભારતની રશિયા પાસેથી તેલ આયાત વધારવા બદલ ટીકા કરી છે, પરંતુ બીજી તરફ તેમના પોતાના વેપારી સંબંધો રશિયા સાથે ચાલુ રહ્યા છે. હકીકત એ છે કે યુદ્ધ પછી, યુરોપને પરંપરાગત સપ્લાયર્સ પાસેથી તેલ મળવાનું બંધ થઈ ગયું અને તે તેલ ભારતમાં આવવા લાગ્યું. એટલું જ નહીં, અમેરિકાએ પણ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને સ્થિર રાખવા માટે ભારતને આવા તેલની આયાત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું.
આંકડા શું કહે છે?
આક્ષેપોથી વિપરીત, આંકડા દર્શાવે છે કે યુરોપ અને અમેરિકા પણ રશિયા સાથે નોંધપાત્ર વેપાર કરી રહ્યા છે:
- યુરોપ: 2024માં યુરોપિયન યુનિયન અને રશિયા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર 67.5 બિલિયન યુરો સુધી પહોંચ્યો હતો. 2023માં સેવાઓનો વેપાર પણ 17.2 બિલિયન યુરો થવાનો અંદાજ હતો. આ વેપારમાં માત્ર ઉર્જા જ નહીં, પરંતુ ખાતરો, ખાણકામ ઉત્પાદનો, રસાયણો, લોખંડ-સ્ટીલ અને મશીનરીનો પણ સમાવેશ થાય છે. 2024માં યુરોપે રશિયા પાસેથી 16.5 મિલિયન ટન LNGની આયાત કરી હતી, જે 2022ના રેકોર્ડ (15.21 મિલિયન ટન) કરતાં વધુ હતી.
- અમેરિકા: અમેરિકા પણ પોતાના પરમાણુ ઉદ્યોગ માટે યુરેનિયમ હેક્સાફ્લોરાઇડ, ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ માટે પેલેડિયમ, ખાતરો અને રસાયણો જેવી વસ્તુઓની રશિયા પાસેથી આયાત કરી રહ્યું છે.
આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારતને એકલા નિશાન બનાવવું એ એક બેવડી નીતિ અને દંભ છે.
ભારતનું મક્કમ વલણ
ભારતનું વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત એક મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે અને તે તેના રાષ્ટ્રીય હિતો અને આર્થિક સુરક્ષાને પ્રાધાન્ય આપશે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનો નિર્ણય કોઈ રાજકીય મજબૂરી નહીં, પરંતુ ગ્રાહકો માટે સસ્તી અને સ્થિર ઉર્જા સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત હતી. ભારતે અન્ય દેશોને પોતાની ટીકા કરતા પહેલા પોતાના વેપારી સંબંધો અને આંકડાઓ પર ધ્યાન આપવાની સલાહ આપી છે.





















