Census in India: દેશમાં આગામી વર્ષે શરૂ થઇ શકે છે વસ્તીગણતરી, કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય

વસ્તી ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ લોકસભા સીટોનું સીમાંકન શરૂ થશે

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : Unsplash@shashankm19

Census in India: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી વસ્તી ગણતરીને લઈને મોટી માહિતી મળી રહી છે. સૂત્રોનું કહેવું છે કે દેશમાં આગામી વર્ષથી વસ્તી ગણતરી શરૂ થઈ શકે છે. વસ્તી ગણતરી આવતા વર્ષે 2025થી શરૂ થશે જે 2026 સુધી ચાલશે. કોરોના મહામારીના કારણે 2021માં યોજાનારી વસ્તી ગણતરીને મોકૂફ રાખવી પડી હતી.

સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ હવે વસ્તી ગણતરીનું ચક્ર પણ બદલાશે. અત્યાર સુધી દર દસ વર્ષે વસ્તી ગણતરી દાયકાની શરૂઆતમાં કરવામાં આવતી હતી. ઉદાહરણ તરીકે, વસ્તી ગણતરી 1991, 2001, 2011 વગેરેમાં શરૂ થતી હતી. જો કે હવે 2025 પછી આગામી વસ્તી ગણતરી 2035, 2045, 2055માં આ રીતે થશે.

તારીખ નક્કી નથી, પરંતુ તૈયારીઓ ચાલુ છે

2021માં યોજાનારી વસ્તી ગણતરી હવે 2025 માં શરૂ થવાની સંભાવના છે. જો કે, વસ્તી ગણતરી શરૂ કરવાની તારીખ હજુ નક્કી થઈ નથી, પરંતુ રજિસ્ટ્રાર જનરલની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે વસ્તી ગણતરીમાં ઓછામાં ઓછા 2 વર્ષ લાગશે. વસ્તી ગણતરી અંગેના કેટલાક નીતિવિષયક નિર્ણયો પણ સરકારી સ્તરે લેવાના હોય છે.

વસ્તી ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ લોકસભા સીટોનું સીમાંકન શરૂ થશે. સીમાંકનની પ્રક્રિયા 2028 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે. અનેક વિપક્ષી પાર્ટીઓ તરફથી પણ જાતિ ગણતરીની માંગ કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ સરકારે હજુ સુધી આ અંગે નિર્ણય લીધો નથી.

શું વસ્તી ગણતરીમાં આટલો મોટો પ્રશ્ન પૂછવામાં આવી શકે છે?

સામાન્ય રીતે વસ્તી ગણતરીમાં ધર્મ અને વર્ગ પૂછવામાં આવે છે. સામાન્ય, અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ ગણાય છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વખતે લોકોને એ પણ પૂછવામાં આવી શકે છે કે તેઓ કયા સંપ્રદાયના અનુયાયી છે. ઉદાહરણ તરીકે, કર્ણાટકમાં લિંગાયતો જેઓ સામાન્ય વર્ગના છે, તેઓ પોતાને એક અલગ સંપ્રદાય માને છે.

તેવી જ રીતે અનુસૂચિત જાતિઓમાં પણ વિવિધ સંપ્રદાયો છે જેમ કે વાલ્મીકિ, રવિદાસી વગેરે. એટલે કે સરકાર ધર્મ, વર્ગ અને સંપ્રદાયના આધારે વસ્તી ગણતરીની માંગ પર વિચાર કરી રહી છે.