ટ્રેડ ડીલનો અંત કે નવી શરૂઆત? ભારત ટ્રમ્પ સામે ઝુકી જશે કે પછી.... પિયુષ ગોયલે કહી આ વાત
ભારત-અમેરિકા વચ્ચેના વચગાળાના વેપાર કરારની વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં; 9 જુલાઈની સમયમર્યાદા પહેલા સમાપ્તિ સંભવ, પણ કૃષિ અને ઓટોમોબાઈલ મુદ્દે મતભેદ અકબંધ.
India US trade deal: અમેરિકા દ્વારા ભારત સહિતના દેશો પર લાદવામાં આવેલા બદલો લેનાર ટેરિફના 90 દિવસના સસ્પેન્શનની સમયમર્યાદા 9 જુલાઈ ના રોજ પૂરી થવાની છે, ત્યારે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વચગાળાના વેપાર કરાર પર ચાલી રહેલી વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં છે. આ અંગે કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે, "ભારત તેની શરતો પર ચર્ચા કરે છે, અને રાષ્ટ્રીય હિત હંમેશા સર્વોચ્ચ રહેશે." ભારતીય ટીમ અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટો પૂર્ણ કરીને વોશિંગ્ટનથી પરત ફરી છે, પરંતુ કૃષિ અને ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રોમાં કેટલાક મુદ્દાઓ હજુ ઉકેલવાના બાકી છે.
મુખ્ય મુદ્દો શું છે?
અમેરિકાએ 26 માર્ચ, 2025 ના રોજ ભારતમાં બનેલા પેસેન્જર વાહનો, હળવા ટ્રકો અને ચોક્કસ વાહન પાર્ટ્સની આયાત પર 25 ટકાની 'એડ વેલોરમ ડ્યુટી' વધારા તરીકે લાદી હતી, જે 3 મે, 2025 થી અમલમાં છે. આ ટેરિફ ટ્રમ્પે અમેરિકાના ઉત્પાદન ક્ષેત્રને વેગ આપવા અને વૈશ્વિક વેપારમાં દાયકાઓથી થઈ રહેલા નુકસાનને ભરપાઈ કરવાના હેતુથી લાદ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું. જોકે, આ નિયમો WTO માં નોંધાવવામાં આવ્યા ન હોવાથી, ભારતે તેને GATT 1994 અને સલામતી કરારના નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
વાટાઘાટોની વર્તમાન સ્થિતિ
ભારતીય ટીમ, જેનું નેતૃત્વ મુખ્ય વાટાઘાટકાર અને વાણિજ્ય વિભાગના વિશેષ સચિવ રાજેશ અગ્રવાલ કરી રહ્યા હતા, તેઓ 26 જૂન થી 2 જુલાઈ સુધી વોશિંગ્ટનમાં વાટાઘાટો માટે હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં છે અને 9 જુલાઈ પહેલા તેના નિષ્કર્ષની જાહેરાત થવાની અપેક્ષા છે. આ સમયમર્યાદા ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા બદલો લેનાર ટેરિફના 90 દિવસના સસ્પેન્શન સમયગાળાનો છેલ્લો દિવસ છે.
અધિકારીઓએ ઉમેર્યું કે "ભારતીય ટીમ વોશિંગ્ટનથી પરત ફરી છે, વાટાઘાટો ચાલુ રહેશે. કૃષિ અને ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રોમાં કેટલાક મુદ્દાઓ છે, જેનો ઉકેલ લાવવાની જરૂર છે." ભારતે WTO ની સુરક્ષા સમિતિમાં ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રમાં 25 ટકા ડ્યુટીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે અને સ્ટીલ તથા એલ્યુમિનિયમ પર યુએસ ડ્યુટીના જવાબમાં પસંદગીના અમેરિકન ઉત્પાદનો પર બદલો લેવાનો અધિકાર પણ અનામત રાખ્યો છે.
ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ
કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ભારતની વેપાર નીતિ પર ભાર મૂકતા કહ્યું કે, "ભારત તેની શરતો પર ચર્ચા કરે છે, વિવિધ દેશો સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે, પછી ભલે તે યુરોપિયન યુનિયન, ન્યુઝીલેન્ડ, ઓમાન, અમેરિકા, ચિલી કે પેરુ હોય." તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, "મુક્ત વેપાર કરાર ત્યારે જ થાય છે જ્યારે દ્વિપક્ષીય લાભ હોય અને જ્યારે સોદો ભારતના હિતોનું રક્ષણ કરીને કરવામાં આવે, ત્યારે ધ્યાનમાં રાખીને કે રાષ્ટ્રીય હિત હંમેશા સર્વોચ્ચ રહેશે."
ગોયલે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત ક્યારેય સમયમર્યાદાના આધારે કોઈ વેપાર સોદો કરતું નથી. જ્યારે સોદો સારો હોય અને રાષ્ટ્રીય હિતમાં હોય, ત્યારે જ ભારત તેનો સ્વીકાર કરે છે. આ વલણ દર્શાવે છે કે ભારત કોઈપણ દબાણ હેઠળ આવીને નિર્ણય લેશે નહીં.
આયાત અને વાટાઘાટોનું મહત્વ: 2 એપ્રિલ ના રોજ, અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર વધારાની 26 ટકા પ્રતિશોધક ડ્યુટી લાદી હતી, પરંતુ તેને 90 દિવસ માટે સ્થગિત કરી હતી. જોકે, અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલી 10 ટકા મૂળભૂત ડ્યુટી હજુ પણ અમલમાં છે. ભારત વધારાની 26 ટકા ડ્યુટીમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ ઇચ્છે છે.
આ વાટાઘાટો ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારને વર્તમાન $191 બિલિયન થી બમણો કરીને $500 બિલિયન કરવાનો છે. ગયા વર્ષે, અમેરિકાએ વૈશ્વિક સ્તરે $89 બિલિયન ના વાહન પાર્ટ્સની આયાત કરી હતી, જેમાં ભારતનો હિસ્સો માત્ર $2.2 બિલિયન હતો, જે દર્શાવે છે કે આ ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિની વિશાળ સંભાવના છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
