Bamboo Farming: આ ખેતીમાં જરૂર નહીં પડે ખાતર અને જંતુનાશકની, થશે સાત લાખનો નફો
Agriculture News: આ ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા સપ્ટેમ્બર 2020 માં MP, આસામ, કર્ણાટક, નાગાલેન્ડ, ત્રિપુરા, ઓડિશા, ગુજરાત, ઉત્તરાખંડ અને મહારાષ્ટ્રના 9 રાજ્યોમાં 22 વાંસ ક્લસ્ટર શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
Bamboo Farming: ખેડૂતો આજે પરંપરાગત ખેતી સિવાય વિવિધ પ્રકારની ખેતી કરી રહ્યા છે. આ રીતે વાંસની વાણિજ્યિક ખેતી પણ થાય છે. ઘટતા જતા જંગલ વિસ્તારને ઘટાડવા અને લાકડાનો ઉપયોગ વધારવામાં વાંસ ખૂબ જ મદદરૂપ છે. તેની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સરકારી નર્સરીમાંથી રોપાઓ વિનામૂલ્યે આપવામાં આવે છે. વાંસની લગભગ 136 પ્રજાતિઓ છે. વાંસ આપણા દેશમાં 13.96 મિલિયન હેક્ટર વિસ્તારમાં છે. ભારતમાં, 10 જાતો સૌથી વધુ વાણિજ્યિક ઉપયોગ માટે ઉગાડવામાં આવે છે. વાંસ ઘાસની શ્રેણીમાં આવે છે. પરંતુ તેના ગુણધર્મો અને કદ ઘણી સમસ્યાઓના ઉકેલ તરફ દોરી જાય છે. પર્યાવરણની સુરક્ષાની સાથે ખેડૂતો મોટા નફા માટે વાંસની ખેતી કરી શકે છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે વાંસ ઉગાડવા માટે ખાતર અને જંતુનાશકોની જરૂર નથી. ખેડૂતો એક હેક્ટરમાં ખેતી કરીને 7 લાખ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકારનો હેતુ ખેડૂતોને વાંસનું ઉત્પાદન કરવા અને તેના માલ અને નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. વિશ્વમાં વાંસના ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર હોવા છતાં ભારતની નિકાસ નહિવત છે. દેશમાં વાંસની ખેતીના પ્રસારને ધ્યાનમાં રાખીને મોદી સરકાર 2014થી સતત કામ કરી રહી છે. આ માટે કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2017માં ભારતીય વન અધિનિયમ 1927માં સુધારો કરીને વાંસને વૃક્ષોની શ્રેણીમાંથી દૂર કર્યો હતો. આ કારણોસર હવે કોઈપણ વ્યક્તિ વાંસની ખેતી અને તેના ઉત્પાદનોની ખરીદી અને વેચાણ કરી શકે છે. આને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સપ્ટેમ્બર 2020 માં મધ્ય પ્રદેશ, આસામ, કર્ણાટક, નાગાલેન્ડ, ત્રિપુરા, ઓડિશા, ગુજરાત, ઉત્તરાખંડ અને મહારાષ્ટ્રના 9 રાજ્યોમાં 22 વાંસ ક્લસ્ટર શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
વાંસની ખેતી કેવી રીતે થાય છે?
- વાંસની ખેતી માટે પ્રથમ નર્સરી તૈયાર કરીને તેનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. 6.5 થી 7.5 ની વચ્ચે pH મૂલ્ય ધરાવતી જમીનમાં વાંસની નર્સરી રોપવી યોગ્ય છે. નર્સરીની તૈયારી માટે માર્ચ મહિનો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
- વાવણી પહેલા જમીન ઊંડી ખેડવી જોઈએ. હળવા સિંચાઈની ભલામણ કરવામાં આવે છે. વાવણીના પ્રથમ અઠવાડિયામાં રોપાઓ દેખાવાનું શરૂ કરે છે. જ્યારે છોડ થોડો વધે ત્યારે તેને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવું જોઈએ.
- આ ઉપરાંત વાંસની ખેતી બિન-પરંપરાગત પદ્ધતિઓ દ્વારા પણ કરવામાં આવે છે. જેમાં મૂળ કાપવા, કટીંગ્સમાંથી રોપાઓ તૈયાર કરવા અને ડાળીઓ કાપવાનો સમાવેશ થાય છે.
- વાંસ એ સતત નફાકારક પાક છે. તેને ખેતરોમાં ઉગાડીને ખેતીમાંથી વધુ કમાણી કરી શકાય છે. એક હેક્ટરના ખેતરમાં 4 મીટરના અંતરે 625 રોપા વાવીને પાંચમા વર્ષથી દર વર્ષે 3125 વાંસ લઈ શકાય છે. ખેડૂતોને 8 માં વર્ષથી પ્રતિ હેક્ટર 6250 વાંસ મળી શકે છે. તેનું વેચાણ કરીને ખેડૂતોને પ્રતિ હેક્ટર 5 થી 7 લાખ રૂપિયાનો નફો મળી શકે છે.
- ખેડૂતો ડબલ નફા માટે વાંસની સાથે અન્ય કૃષિ પાકોનું વાવેતર પણ કરી શકે છે. વાંસની સાથે આદુ, હળદર, સફેદ મુસળી અને અન્ય સમાન પાકોનું પણ વાવેતર કરી શકાય છે. તે 20 થી 50 હજાર રૂપિયાની વધારાની કમાણીનું માધ્યમ બની શકે છે.
- વાંસની ખેતીમાં ખાતર અને જંતુનાશકોની જરૂર નથી. વાંસનો છોડ જમીન સંરક્ષણ માટે પણ કામ કરે છે. તે જમીનનું ધોવાણ અટકાવે છે. એકવાર છોડ કાયમી બની જાય પછી તે તેનું જીવન પૂર્ણ ન કરે ત્યાં સુધી તે નાશ પામતો નથી. વાંસનુ આયુષ્ય 32 થી 48 વર્ષ ગણવામાં આવે છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
