FD ગેરંટીડ રિટર્ન અને ટેક્સ બેનિફિટ્સ આપે છે. તેમાં બજારના ઉતાર-ચઢાવનો ડર નથી રહેતો, જેથી રોકાણ સુરક્ષિત ગણાય છે.
9.1% નું ભારે રિટર્ન કે સરકારી ગેરંટી? બેંક અને કોર્પોરેટ FD માંથી શેમાં રોકાણ કરવું રહેશે બેસ્ટ?
Corporate FD vs Bank FD: કોર્પોરેટ FD વાર્ષિક 9.1% સુધીનું રિટર્ન આપે છે, જે સામાન્ય રીતે બેંક FD કરતાં 1% થી 3% વધુ હોય છે. તેથી વધુ રિટર્ન મેળવવા માટે આ એક આકર્ષક વિકલ્પ છે. જોકે, તેમાં જોખમ પણ ઓછું નથી.

- ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ ભારતીયોનું વિશ્વાસપાત્ર રોકાણ, કોર્પોરેટ FD વ્યાજ વધારે.
- બેંક FD સરકારી સુરક્ષા, કોર્પોરેટ FD વ્યાજ વધુ પણ જોખમ.
- કોર્પોરેટ FD માં કંપની નિષ્ફળ થતાં નાણાં ગુમાવવાનું જોખમ.
- સુરક્ષિત રોકાણ માટે AAA/AA રેટિંગવાળી કંપનીઓ જ પસંદ કરો.
FD Investment Alert: ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FDs) લાંબા સમયથી ભારતીયો માટે વિશ્વાસપાત્ર રોકાણ વિકલ્પોમાંથી એક રહી છે, કારણ કે ગેરંટીડ રિટર્નની સાથે તેમાં ટેક્સ બેનિફિટ પણ સામેલ છે. ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં નાણાં ડૂબવાનો કોઈ ડર નથી રહેતો કારણ કે તે માર્કેટ સાથે જોડાયેલી નથી. એટલે કે બજારના ઉતાર-ચઢાવથી તેને કોઈ અસર થતી નથી. આ જ કારણ છે કે રોકાણ માટે લોકો બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટને ખૂબ પસંદ કરે છે. પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં કોર્પોરેટ અથવા કંપની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પણ ખૂબ લોકપ્રિય થઈ છે, કારણ કે તેમાં વ્યાજ દર પ્રમાણમાં ઘણો વધારે મળે છે.
બંને વચ્ચે શું તફાવત છે?
બેંક FD થી વિપરીત, કોર્પોરેટ FD ને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs), હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFCs) અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા મેનેજ કરવામાં આવે છે. તેમાં કંપની રોકાણકારો પાસેથી પૈસા લે છે અને નક્કી કરેલ સમય પછી વ્યાજ સાથે પરત કરે છે. આ માટે કંપની ફોર્મ બહાર પાડે છે, જેને હવે ઓનલાઇન પણ સરળતાથી ભરી શકાય છે. કુલ મળીને કોર્પોરેટ FD અને બેંક FD બંને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના જ વિકલ્પો છે, માત્ર જોખમ અને રિટર્નનો તફાવત છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે કોર્પોરેટ FD?
બેંક FD માં તમે બેંકો પાસે પૈસા જમા કરાવો છો અને બેંક તેના બદલે તમને વ્યાજ આપે છે. બિલકુલ તેવી જ રીતે કોર્પોરેટ FD માં તમે એક રીતે મોટી-મોટી કંપનીઓને વ્યાજે ઉધાર આપો છો.
ઘણી મોટી કંપનીઓને પોતાનો બિઝનેસ ચલાવવા માટે નાણાંની જરૂર પડે છે, તેથી તેઓ સામાન્ય જનતા પાસેથી ઉધાર લે છે અને બદલામાં બેંક કરતાં વધુ રિટર્ન આપે છે. તેમાં તમે નક્કી કરેલા સમય (1, 2 કે 5 વર્ષ) માટે તમારા પૈસા કંપની પાસે જમા કરાવો છો. કંપની તમને એક સર્ટિફિકેટ આપે છે, જેના પર વ્યાજ સહિતની તમામ વિગતો લખેલી હોય છે. મેચ્યોરિટી વખતે તમને તમારી મૂડી વ્યાજ સહિત પાછી મળી જાય છે.
બેંક FD થી કેટલી અલગ છે કોર્પોરેટ FD?
બેંક FD માં સરકાર સુરક્ષાની ગેરંટી આપે છે. જો કોઈ સ્થિતિમાં બેંક ડૂબી પણ જાય, તો સરકાર તમારા ₹5 લાખ સુધીના નાણાંનો વીમો (ગેરંટી) આપે છે. જ્યારે કોર્પોરેટ FD માં કોઈ સરકારી ગેરંટી હોતી નથી. જો કંપની કંગાળ થઈ જાય, તો તમારા પૈસા ફસાઈ પણ શકે છે. બસ આ જ જોખમના બદલામાં કંપનીઓ બેંક FD કરતાં 1% થી 2% વધુ વ્યાજ આપે છે.
બેંક FD વિ, કોર્પોરેટ FD
| ફીચર | બેંક FD | કોર્પોરેટ FD |
| વ્યાજ દર | સામાન્ય રીતે 6.50% થી 7.80% સુધી | 7.90% થી 9.10% સુધી |
| સુરક્ષાની ગેરંટી | RBI ની DICGC સ્કીમ હેઠળ ₹5 લાખ સુધીનો વીમો | કોઈ સરકારી ગેરંટી નહીં |
| લિક્વિડિટી | 0.5% થી 1% પેનલ્ટી સાથે ગમે ત્યારે ઉપાડી શકાય છે | શરૂઆતના 3 મહિના સુધી લોક-ઈન |
| મૂલ્યાંકનનો પ્રકાર | RBI દ્વારા દેખરેખ રાખવામાં આવે છે | રેટિંગ એજન્સીઓના ભરોસે હોય છે |
કોર્પોરેટ FD ના 3 મોટા જોખમો:
- પૂરેપૂરા નાણા ફસાવાનું જોખમ: બેંક ડૂબવાની સ્થિતિમાં સરકાર તમારા ₹5 લાખ સુધી સુરક્ષિત રાખવાની ગેરંટી આપે છે, પરંતુ કોર્પોરેટ FD માં જો કંપની ડૂબે કે દિવાળું ફૂંકે તો તમારા પૂરેપૂરા નાણાં ફસાઈ શકે છે.
- મોટો લોક-ઈન પીરિયડ: RBI ના નિયમ મુજબ, તમે કોઈ પણ કંપની FD માંથી શરૂઆતના 3 મહિનાની અંદર તમારા પૈસા ઉપાડી શકતા નથી. તેમાં 3 થી 6 મહિનાની અંદર પૈસા ઉપાડવા પર કોઈ વ્યાજ મળતું નથી.
- રેટિંગ પર આધારિત વ્યાજ: કોર્પોરેટ FD માં 9.10% સુધીનું વ્યાજ માત્ર એ જ કંપનીઓ આપે છે, જેમનું રેટિંગ 'A' અથવા 'AA' હોય છે.
સુરક્ષિત કંપનીની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
CRISIL અથવા ICRA જેવી રેટિંગ એજન્સીઓ કંપનીઓની સુરક્ષા તપાસ્યા પછી સર્ટિફિકેટ આપે છે. તેના આધારે તમે અંદાજ લગાવી શકો છો:
- AAA: આ સૌથી સુરક્ષિત છે. તેમાં પૈસા ડૂબવાનું જોખમ નહિવત છે.
- AA અથવા A: આ પણ મોટા અંશે સુરક્ષિત છે, પરંતુ તેમાં થોડું જોખમ રહેલું છે.
- B અથવા C: આ રેટિંગ વાળી કંપનીઓ ખૂબ જોખમી હોય છે. તેમાં પૈસા ડૂબવાનો ખતરો અનેક ગણો વધી જાય છે.
Frequently Asked Questions
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ભારતીયો માટે શા માટે લોકપ્રિય રોકાણ વિકલ્પ છે?
બેંક FD અને કોર્પોરેટ FD વચ્ચે મુખ્ય તફાવત શું છે?
બેંક FD બેંકો દ્વારા મેનેજ થાય છે, જ્યારે કોર્પોરેટ FD NBFCs કે અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા. કોર્પોરેટ FD માં બેંક FD કરતાં પ્રમાણમાં વધુ વ્યાજ મળે છે.
કોર્પોરેટ FD માં રોકાણ કરવાના મુખ્ય જોખમો કયા છે?
કોર્પોરેટ FD માં કોઈ સરકારી ગેરંટી નથી. જો કંપની ડૂબે તો તમારા પૈસા ફસાઈ શકે છે. ઉપરાંત, તેમાં શરૂઆતના 3 મહિનાનો લોક-ઇન પીરિયડ હોય છે.
કોર્પોરેટ FD માટે સુરક્ષિત કંપનીને કેવી રીતે ઓળખી શકાય?
CRISIL કે ICRA જેવી રેટિંગ એજન્સીઓના રેટિંગ તપાસો. 'AAA' રેટિંગવાળી કંપનીઓ સૌથી સુરક્ષિત હોય છે, જ્યારે 'AA' કે 'A' પણ મોટા અંશે સુરક્ષિત ગણાય છે.






















