ગુજરાતમાં હવે જૂની રેશનકાર્ડ સિસ્ટમની જગ્યાએ 'અનાજ ATM', 'ડિજિટલ કૂપન' અને પેક્ડ અનાજ જેવી હાઈટેક સુવિધાઓ અમલમાં આવશે. આ ફેરફારો ભ્રષ્ટાચાર ઘટાડવા અને લાભાર્થીઓને યોગ્ય અનાજ સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે.
ગુજરાતમાં હવે અનાજ રાશન કાર્ડથી નહીં પણ ATM થી મળશે! 15 Feb થી સિસ્ટમમાં ઐતિહાસિક ફેરફાર
Ration Card Update: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અમદાવાદના સાબરમતીથી કરાવશે 'અનાજ ATM' અને 'ડિજિટલ કૂપન' નો પ્રારંભ; હવે દુકાનદારો ઓછું અનાજ નહીં આપી શકે, ચણા-દાળ પણ પેકિંગમાં મળશે.

Grain ATM Ahmedabad: અમદાવાદ (Ahmedabad) અને સમગ્ર ગુજરાતમાં 'સસ્તા અનાજની દુકાનો' (Fair Price Shops) પર થતા ભ્રષ્ટાચાર અને ગેરરીતિઓને ડામવા માટે રાજ્ય સરકારે કમર કસી છે. અનાજ વિતરણ વ્યવસ્થામાં હવે આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ક્રાંતિકારી ફેરફારો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આગામી 15 February થી ગુજરાતમાં વર્ષો જૂની પરંપરાગત રેશનકાર્ડ સિસ્ટમ ધીમે ધીમે ભૂતકાળ બની જશે અને તેની જગ્યાએ હાઈટેક સુવિધાઓ અમલમાં આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહ (Amit Shah) આ નવી 3 મહત્વકાંક્ષી યોજનાઓનો વિધિવત પ્રારંભ કરાવશે.
સૌથી મોટો અને રસપ્રદ ફેરફાર 'અનાજ એટીએમ' (Grain ATM) નો છે. અત્યાર સુધી આપણે પૈસા ઉપાડવા માટે બેંકના એટીએમનો ઉપયોગ કરતા હતા, પરંતુ હવે અનાજ મેળવવા માટે પણ મશીનનો ઉપયોગ થશે. અમદાવાદના 'સાબરમતી' (Sabarmati) વિસ્તારમાં રાજ્યનું સૌપ્રથમ 'અનાજ ATM' શરૂ કરવામાં આવશે. આ મશીનનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે લાભાર્થીઓને તેમના હકનું પૂરેપૂરું અનાજ મળશે. દુકાનદારો દ્વારા વજનમાં થતી કાપકૂપ કે હાથચાલાકી હવે શક્ય નહીં બને. ભવિષ્યમાં 24x7 અનાજ મળી શકે તેવી વ્યવસ્થા ઉભી કરવાનો આ એક સકારાત્મક પ્રયાસ છે.
બીજો સૌથી મોટો ફેરફાર દસ્તાવેજીકરણ અને વિતરણ પ્રક્રિયામાં થવા જઈ રહ્યો છે. હવે લાભાર્થીઓને રેશનકાર્ડ બુક સાચવવાની કે લઈને ફરવાની જરૂર રહેશે નહીં. સરકાર 'ડિજિટલ કૂપન' (Digital Coupon) સિસ્ટમ અમલમાં લાવી રહી છે. જે અંતર્ગત લાભાર્થીના મોબાઈલ પર એક કૂપન આવશે, જેના આધારે જ દુકાન પરથી અનાજનું વિતરણ થશે. આ સિસ્ટમથી બોગસ રેશનકાર્ડ અને 'ડુપ્લિકેશન' (Duplication) પર કાયમી રોક લાગશે અને સાચા લાભાર્થીઓ સુધી અનાજ પહોંચશે.
ગુણવત્તા સુધારવા માટે પણ સરકારે મહત્વનું પગલું ભર્યું છે. ઘણીવાર ગરીબ લાભાર્થીઓને હલકી ગુણવત્તાનું અથવા ભેળસેળ વાળું અનાજ મળતું હોવાની ફરિયાદો ઉઠતી હતી. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે સરકારે નિર્ણય લીધો છે કે હવેથી 'ચણા' (Gram) અને 'તુવેર દાળ' (Tuvar Dal) નું વિતરણ છૂટક કરવાને બદલે સીલબંધ 'પેકિંગ' (Packing) માં જ કરવામાં આવશે. જેનાથી અનાજની શુદ્ધતા અને ગુણવત્તા જળવાઈ રહેશે.
સરકારને લાંબા સમયથી ફરિયાદો મળી રહી હતી કે સસ્તા અનાજની દુકાનો પર ગરીબોને નિયત વજન કરતા ઓછું અનાજ અપાય છે અને બાકીનું સરકારી અનાજ બારોબાર સગેવગે થઈ જાય છે, એટલે કે તેનું 'બ્લેક માર્કેટિંગ' (Black Marketing) થાય છે. ઘણીવાર દુકાનદારો લાભાર્થીઓને ધક્કા ખવડાવતા હતા અથવા સ્ટોક નથી તેમ કહીને કાઢી મૂકતા હતા. આ નવી પારદર્શક સિસ્ટમથી વચેટિયાઓનું રાજ ખતમ થશે.
શરૂઆતના તબક્કે આ યોજનાનો પ્રારંભ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે અમદાવાદથી કરવામાં આવશે. સાબરમતી વિધાનસભા વિસ્તારના રણીપ, ચાંદલોડિયા અને નારણપુરા જેવા વિસ્તારોમાં આ નવી વ્યવસ્થા લાગુ થશે. જો આ પ્રયોગ સફળ રહેશે તો તબક્કાવાર રીતે સમગ્ર રાજ્યમાં 'અનાજ ATM' અને ડિજિટલ કૂપન સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવશે.
આમ, ગુજરાત સરકાર ડિજિટલ ઈન્ડિયાના સ્વપ્નને સાકાર કરવા તરફ આગળ વધી રહી છે. ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકોને તેમના હકનું અનાજ, પૂરા વજન સાથે અને સારી ગુણવત્તામાં મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
Frequently Asked Questions
ગુજરાતમાં અનાજ વિતરણ પ્રણાલીમાં શું મોટા ફેરફારો આવી રહ્યા છે?
અમદાવાદમાં સૌપ્રથમ 'અનાજ ATM' ક્યાં શરૂ થશે અને તેનો મુખ્ય ફાયદો શું છે?
અમદાવાદના 'સાબરમતી' વિસ્તારમાં રાજ્યનું સૌપ્રથમ 'અનાજ ATM' શરૂ થશે. આ મશીનનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે લાભાર્થીઓને તેમના હકનું પૂરેપૂરું અનાજ યોગ્ય વજનમાં મળશે અને દુકાનદારો દ્વારા થતી ગેરરીતિઓ અટકશે.
'ડિજિટલ કૂપન' સિસ્ટમનો શું ફાયદો થશે?
ડિજિટલ કૂપન સિસ્ટમથી લાભાર્થીઓને ભૌતિક રેશનકાર્ડ સાથે રાખવાની જરૂર નહીં રહે. તેમના મોબાઈલ પર આવતી કૂપન દ્વારા અનાજ મળશે, જેનાથી બોગસ રેશનકાર્ડ અને ડુપ્લિકેશન પર રોક લાગશે.
ચણા અને તુવેર દાળની ગુણવત્તા કેવી રીતે સુધારવામાં આવશે?
ગુણવત્તા સુધારવા માટે, ચણા અને તુવેર દાળ હવે છૂટક વિતરણને બદલે સીલબંધ પેકિંગમાં આપવામાં આવશે. આનાથી અનાજની શુદ્ધતા અને ગુણવત્તા જળવાઈ રહેશે.























