મોબાઈલ એપ અને વેબ પોર્ટલ મારફતે ડેટા કલેક્શન, 2027ની વસ્તી ગણતરી હશે સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ

વસ્તી ગણતરી પરંપરાગત કાગળના ફોર્મનો ઉપયોગ કરવાને બદલે મોબાઇલ એપ્લિકેશન અને વેબ પોર્ટલ દ્વારા કરવામાં આવશે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

Source : ABPLIVE AI

 લોકસભામાં મંગળવારે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરતા ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે જણાવ્યું હતું કે સરકારે 2027 ની રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી ડિજિટલ રીતે હાથ ધરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ભારતના ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર બનશે કે વસ્તી ગણતરી પરંપરાગત કાગળના ફોર્મનો ઉપયોગ કરવાને બદલે મોબાઇલ એપ્લિકેશન અને વેબ પોર્ટલ દ્વારા કરવામાં આવશે.

સાંસદ સનાતન પાંડેના પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં મંત્રી રાયે જણાવ્યું હતું કે વસ્તી ગણતરી માટે એક સમર્પિત ડિજિટલ પોર્ટલ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે, જે દેશભરમાં પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ અને સંચાલન કરશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વ્યક્તિઓ તેમની માહિતી ઓનલાઈન દાખલ કરી શકશે, જ્યારે ફીલ્ડ અધિકારીઓ મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા ડેટા એકત્રિત કરશે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, વસ્તી ગણતરીની નિર્ધારિક પદ્ધતિ મુજબ, દરેક વ્યક્તિની જાણકારી તે સ્થાન પર રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે જ્યાં તેઓ મતગણતરી દરમિયાન મળી આવે છે. આ સિસ્ટમ 2027 માં ચાલુ રહેશે. સ્થળાંતર સંબંધિત માહિતી, જેમ કે વ્યક્તિનું જન્મ સ્થળ, છેલ્લું રહેઠાણ, વર્તમાન સ્થાન પર રોકાણનો સમયગાળો અને સ્થળાંતરનું કારણ, પણ ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવશે.

મંત્રીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે વસ્તી ગણતરી શરૂ થાય તે પહેલાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રશ્નાવલી સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચિત કરવામાં આવશે. પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા અને તમામ રાજ્યો અને એજન્સીઓને સમયસર તૈયારીની તકો પૂરી પાડવા માટે આ પ્રક્રિયા ફરજિયાત છે.

ડિજિટલ વસ્તી ગણતરીને લઈને સરકારનું માનવું છે કે તે ડેટા પ્રોસેસિંગને ઝડપી બનાવશે, ભૂલોની શક્યતા ઘટાડશે અને વધુ વિશ્વસનીય અને સમયસર અંતિમ અહેવાલ પ્રદાન કરશે. નિષ્ણાતોના મતે, ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી ભવિષ્યના નીતિનિર્માણ, શહેરી આયોજન, સ્થળાંતર વલણોને વધુ સારી રીતે સમજવા અને સામાજિક-આર્થિક સર્વેક્ષણોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

ભારતની છેલ્લી વસ્તી ગણતરી 2011માં હાથ ધરવામાં આવી હતી અને 2021ની વસ્તી ગણતરી COVID-19 રોગચાળાને કારણે મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. તેથી 2027ની ડિજિટલ વસ્તી ગણતરીને દેશના વસ્તી વિષયક ચિત્રને નવી રીતે સમજવામાં એક મોટી છલાંગ માનવામાં આવે છે.