Guidelines For Cough Syrup: બાળકોને કઈ ઉંમરથી કફ સિરપ આપવી સલામત છે? નિષ્ણાતો પાસેથી જાણો

ભારતમાં એવું વાતાવરણ જોવા મળે છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે બાળક બીમાર પડે, ત્યારે ડોક્ટરની સલાહ લીધા વિના જ લોકો પોતાના અનુભવને આધારે કફ સિરપ સહિતની દવાઓ આપવાનું શરૂ કરી દે છે.

બાળકોને કઈ ઉંમરથી કફ સિરપ આપવી સલામત છે?

Source : IANS

cough syrup safety for children: તાજેતરમાં દેશના મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં કફ સિરપને કારણે બાળકોના મૃત્યુની ઘટનાઓ સામે આવતાં આ વિષય ચર્ચામાં છે. સામાન્ય રીતે, ડોક્ટરની સલાહ વિના જાતે જ કફ સિરપ આપવાની આદત ભારતમાં વ્યાપક છે, જે નાના બાળકો માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગદર્શિકા અનુસાર, બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને ઓવર-ધ-કાઉન્ટર (OTC) મળતી ઉધરસ અને શરદીની દવાઓ આપવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે તેની આડઅસરો ગંભીર હોઈ શકે છે. ભારતમાં પણ સરકારે સુરક્ષાના કારણોસર ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે અમુક ઉધરસની દવાઓના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. WHO પણ 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે કફ સિરપનો ઉપયોગ સાવધાની સાથે કરવાની સલાહ આપે છે, કારણ કે તેના ફાયદા મર્યાદિત છે અને જોખમ વધારે છે.

બાળકોને કફ સિરપ આપવાની યોગ્ય ઉંમર અને જોખમો

ભારતમાં એવું વાતાવરણ જોવા મળે છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કે બાળક બીમાર પડે, ત્યારે ડોક્ટરની સલાહ લીધા વિના જ લોકો પોતાના અનુભવને આધારે કફ સિરપ સહિતની દવાઓ આપવાનું શરૂ કરી દે છે. તાજેતરમાં રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં ઝેરી રસાયણોવાળી કફ સિરપને કારણે બાળકોના જીવ ગુમાવવાની કરુણ ઘટનાઓએ આ ગંભીર બેદરકારી તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.

બાળરોગ નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે નાના બાળકોમાં દવાઓની અસર તેમજ તેની આડઅસરો પુખ્ત વયના લોકો કરતાં વધુ ગંભીર હોય છે. તેથી, માતા-પિતા માટે એ જાણવું ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે કઈ ઉંમરથી કફ સિરપ આપવી સલામત છે.

માર્ગદર્શિકા અને નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય

• યુએસ એફડીએ (US Food and Drug Administration) અનુસાર, બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કાઉન્ટર પર મળતી કોઈપણ પ્રકારની ઉધરસ અને શરદીની દવાઓ આપવી જોઈએ નહીં.
• ભારત સરકાર દ્વારા પણ સલામતીના કારણોસર ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે અમુક ઉધરસની દવાઓના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
• ભોપાલ સ્થિત બાળરોગ નિષ્ણાત ડૉ. સંજય જૈન કહે છે કે મોટાભાગના શરદી અને ફ્લૂના કેસ શરીરમાં પૂરતા આરામ અને નવશેકું પાણી પીવાથી આપોઆપ ઠીક થઈ જાય છે, તેથી સિરપ હંમેશા જરૂરી હોતી નથી. બાળકોમાં મોટાભાગની ઉધરસ એલર્જીના કારણે થાય છે.
• વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના અહેવાલ મુજબ, 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં ખાંસી અને શરદીની દવાઓનો ઉપયોગ સાવધાનીપૂર્વક કરવો જોઈએ, કારણ કે તેના ફાયદા મર્યાદિત છે જ્યારે નુકસાનનું જોખમ વધારે છે.

કફ સિરપના સલામત વિકલ્પો

જો તમારા બાળકને ઉધરસ હોય, તો દવાઓ આપવાને બદલે કેટલાક સરળ ઘરેલું ઉપચારોનો ઉપયોગ કરવો વધુ સુરક્ષિત છે:

• બાળકને પૂરતું પાણી પીવડાવવું.
• સ્ટીમ ઇન્હેલેશન (વરાળ લેવી) આપવી.
• જો બાળક એક વર્ષથી વધુ ઉંમરનું હોય, તો તેને મધ આપી શકાય છે, જે ઉધરસમાં રાહત આપે છે.

નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે કફ સિરપ કે દવાઓનો ઉપયોગ માત્ર ત્યારે જ કરવો જોઈએ, જ્યારે સ્થિતિ ગંભીર હોય અને તે પણ ડૉક્ટરની યોગ્ય સલાહ લીધા પછી જ. નાના બાળકો માટે, ઘરેલું ઉપચાર અને તબીબી દેખરેખ પર આધાર રાખવો એ જ સૌથી સલામત વિકલ્પ છે.

Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતના અભિપ્રાય પર આધારિત છે. આ તબીબી સલાહનો વિકલ્પ નથી. કોઈપણ નવી સારવાર અથવા દવાનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હંમેશા તમારા ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.