One Nation-One Election: ત્રણ સંશોધન બિલ લાવવાની તૈયારીમાં મોદી સરકાર, બંધારણમાં કરવા પડશે 18 ફેરફાર
One Nation One Election: સરકાર વન નેશન-વન ઈલેક્શન લાગુ કરવા માટે બંધારણમાં સુધારો કરવા માટે બે બિલ સહિત ત્રણ બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
One Nation One Election: કેન્દ્રીય કેબિનેટે આ મહિનાની શરૂઆતમાં પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ સમિતિની 'વન નેશન વન ઇલેક્શન' ભલામણોને મંજૂરી આપી હતી. સરકાર હવે આ યોજનાને આગળ વધારવા માટે બંધારણમાં સુધારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સરકાર વન નેશન-વન ઈલેક્શન લાગુ કરવા માટે બંધારણમાં સુધારો કરવા માટે બે બિલ સહિત ત્રણ બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
સૂચિત બંધારણીય સુધારા બિલોમાંથી એક સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓને લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ સાથે કરવા સંબંધિત છે. જેના માટે ઓછામાં ઓછા 50 ટકા રાજ્યોની સહમતિ જરૂરી રહેશે. સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે પ્રસ્તાવિત પ્રથમ બંધારણીય સુધારા બિલ લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની એક સાથે ચૂંટણીને લગતું હશે.
એક સાથે લોકસભા અને વિધાનસભાઓને ભંગ કરવા માટેનું સંશોધન બિલ
ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની ભલામણોને ટાંકીને સૂત્રોએ જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવિત બિલમાં કલમ 82Aમાં સુધારો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. જેમાં 'નિયત તારીખ' સંબંધિત પેટા-કલમ (1) ઉમેરવામાં આવશે. કલમ 82Aમાં પેટા-કલમ (2) ઉમેરવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવશે. જે લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓના કાર્યકાળના અંત સાથે સંબંધિત છે.
આ બંધારણીય સુધારામાં કલમ 83(2)માં સુધારો કરવાની અને લોકસભાના કાર્યકાળ અને ભંગ કરવાને લગતી નવી પેટા કલમો (3) અને (4) દાખલ કરવાની પણ દરખાસ્ત છે. તેમાં વિધાનસભાઓને ભંગ કરવા સાથે સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ તેમાં સામેલ કરવામાં આવી છે અને કલમ 327માં સુધારો કરીને "એક સાથે ચૂંટણી" શબ્દનો સમાવેશ કરી શકાય છે. ભલામણમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ બિલને 50 ટકા રાજ્યોના સમર્થનની જરૂર રહેશે નહીં.
બીજા બિલ માટે 50 ટકા રાજ્યોની સહમતિ જરૂરી છે.
સૂચિત બીજા બંધારણ સુધારા ખરડાને ઓછામાં ઓછા 50 ટકા રાજ્ય વિધાનસભાના સમર્થનની જરૂર પડશે કારણ કે તે રાજ્યની બાબતોથી સંબંધિત છે. આ બિલ દ્વારા સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી માટે મતદાર યાદીઓ તૈયાર કરવામાં આવશે. જેના માટે ચૂંટણી પંચ (EC) એ રાજ્ય ચૂંટણી પંચો (SEC) સાથે સલાહ લેવી પડશે. જે પછી EC આ ચૂંટણીઓ માટે મતદાર યાદી તૈયાર કરશે.
બંધારણીય રીતે ચૂંટણી પંચ અને રાજ્ય ચૂંટણી પંચ અલગ-અલગ સંસ્થાઓ છે. ચૂંટણી પંચ રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ, લોકસભા, રાજ્યસભા, રાજ્ય વિધાનસભાઓ અને રાજ્ય વિધાન પરિષદો માટે ચૂંટણીઓનું સંચાલન કરે છે, જ્યારે SECને નગરપાલિકાઓ અને પંચાયતો જેવી સ્થાનિક સંસ્થાઓ માટે ચૂંટણીઓ હાથ ધરવાની સત્તા છે. લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ સાથે નગરપાલિકાઓ અને પંચાયતોની એકસાથે ચૂંટણી કરાવવાની જોગવાઈ કરવા પ્રસ્તાવિત બીજા બંધારણ સુધારા બિલમાં નવી કલમ 324A દાખલ કરવામાં આવશે.
ત્રીજું બિલ
ત્રીજું બિલ એક સામાન્ય બિલ હશે. જે પુડુચેરી, દિલ્હી અને જમ્મુ-કાશ્મીર જેવી વિધાનસભા ધરાવતા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંબંધિત હશે. જે ત્રણ કાયદાની જોગવાઈઓમાં સુધારો કરશે. જેથી આ ગૃહોની શરતો અન્ય એસેમ્બલીઓ અને લોકસભા સાથે જોડી શકાય. જે પહેલા બંધારણ સુધારા બિલમાં પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો છે.
જે કાયદાઓમાં સુધારો કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે તેમાં નેશનલ કેપિટલ ટેરિટરી ઑફ દિલ્હી એક્ટ-1991, કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ સરકાર અધિનિયમ-1963 અને જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ-2019નો સમાવેશ થાય છે. પ્રસ્તાવિત બિલ એક સરળ કાયદો હશે, જેને બંધારણમાં ફેરફારની જરૂર નહીં પડે અને રાજ્યો દ્વારા તેને સમર્થનની જરૂર નહીં પડે.
ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિએ ત્રણ અનુચ્છેદોમાં સુધારો કરવા હાલના અનુચ્છેદોમાં 12 નવા પેટા-વિભાગો દાખલ કરવા અને વિધાનસભાઓ સાથે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સંબંધિત ત્રણ કાયદાઓમાં ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. 'વન નેશન વન ઇલેક્શન' માટે બંધારણમાં સુધારા અને નવા દાખલાની કુલ સંખ્યા 18 છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
