બાળકોનું આધાર કાર્ડ: ૫ વર્ષ અને ૧૫ વર્ષે શું બદલાવ કરવા પડશે? જાણો UIDAI ના નિયમો વિશે

UIDAI દ્વારા આધાર કાર્ડ અંગેના મહત્વના નિયમો; ૫ વર્ષથી નાના બાળકોના ફિંગરપ્રિન્ટ લેવાતા નથી, તેને 'બાલ આધાર' કહેવાય છે; ૫ વર્ષના થયા પછી બાયોમેટ્રિક ડેટા અને ફોટો અપડેટ કરાવવો જરૂરી.

Aadhaar card update rules 2025: આજના સમયમાં આધાર કાર્ડ ભારતમાં રહેતા દરેક નાગરિક માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતું ઓળખ દસ્તાવેજ બની ગયું છે. શાળા-કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવવાથી લઈને સરકારી યોજનાઓના લાભ મેળવવા સુધી લગભગ દરેક કાર્યમાં આધાર કાર્ડની જરૂર પડે છે. દેશની લગભગ ૯૦ ટકા વસ્તી પાસે આધાર કાર્ડ છે. શું તમે જાણો છો કે નાના બાળકો માટે પણ આધાર કાર્ડ બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ તેમના માટે કેટલાક ખાસ નિયમો અને અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયા નક્કી કરવામાં આવી છે, જેનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.

ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ પ્રાધિકરણ (UIDAI) દ્વારા આધાર કાર્ડ અંગે ઘણા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં બાળકોના આધાર કાર્ડ સંબંધિત નિયમો પણ શામેલ છે. ૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના ફિંગરપ્રિન્ટ લેવામાં આવતા નથી, કારણ કે આ ઉંમર સુધી તેમના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અને આઇરિસ (આંખની કીકી) સંપૂર્ણપણે વિકાસ પામેલા હોતા નથી.

આવા આધાર કાર્ડને 'બાલ આધાર' કહેવામાં આવે છે. બાલ આધાર જન્મ પ્રમાણપત્રના આધારે બનાવવામાં આવે છે અને તેને માતાપિતાના આધાર કાર્ડ સાથે જોડવામાં આવે છે. UIDAI ના નિયમો મુજબ, બાળકોના આધાર કાર્ડમાં ચોક્કસ ઉંમરે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ્સ કરાવવા ફરજિયાત છે:

૧. ૫ વર્ષની ઉંમર પછી અપડેટ: જ્યારે બાળક ૫ વર્ષનું થાય છે, ત્યારે તેના આધાર કાર્ડમાં બાયોમેટ્રિક ડેટા અપડેટ કરાવવો ફરજિયાત છે. આ અપડેટમાં બાળકના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અને આઇરિસ સ્કેન જેવી બાયોમેટ્રિક માહિતી લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, બાળકના હાલના દેખાવ મુજબ તેનો ફોટો પણ અપડેટ કરાવવો જરૂરી છે. ૫ વર્ષની ઉંમર પછી આ અપડેટ ન કરાવવામાં આવે તો બાલ આધાર નિષ્ક્રિય થઈ શકે છે.

૨. ૧૫ વર્ષની ઉંમર પછી ફરીથી અપડેટ: જ્યારે બાળક ૧૫ વર્ષનું થાય છે, ત્યારે ૫ વર્ષની ઉંમરે અપડેટ કરવામાં આવેલી બાયોમેટ્રિક માહિતી અને ફોટો ફરી એકવાર અપડેટ કરાવવા પડશે. આ ૧૫ વર્ષની ઉંમર પછીનું અપડેટ પણ ફરજિયાત છે. આ ઉંમરે શારીરિક અને બાયોમેટ્રિક ફેરફારો પૂર્ણ થતા હોવાથી આ અંતિમ major અપડેટ માનવામાં આવે છે.

આ અપડેટ્સ કરાવવા પાછળનો હેતુ આધાર ડેટાબેઝમાં બાળકના બાયોમેટ્રિક્સ અને દેખાવને સમય જતાં થતા ફેરફારો મુજબ સચોટ રાખવાનો છે. ૫ વર્ષ અને ૧૫ વર્ષની ઉંમરના અપડેટ્સ વિના આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં અટકી શકે છે. વધુ માહિતી અને અપડેટ પ્રક્રિયા માટે તમે UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઇટ https://uidai.gov.in/ ની મુલાકાત લઈ શકો છો અથવા નજીકના આધાર નોંધણી કેન્દ્રનો સંપર્ક કરી શકો છો.