નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરવાથી સ્થૂળતા અને હૃદયની બીમારીઓનું જોખમ વધે છે, જાણો કઈ રીતે પોતાને બચાવશો  

ઊંઘ આપણને સ્વસ્થ રાખે છે. તે આપણા જીવનની ગુણવત્તાને હકારાત્મક અસર કરે છે. જો આપણે ઊંઘના જરૂરી કલાકો પૂરા કરી શકતા નથી, તો તેની અસર આપણા સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડે છે.

તસવીર સોશિયલ મીડિયા

ઊંઘ આપણને સ્વસ્થ રાખે છે. તે આપણા જીવનની ગુણવત્તાને હકારાત્મક અસર કરે છે. જો આપણે ઊંઘના જરૂરી કલાકો પૂરા કરી શકતા નથી, તો તેની અસર આપણા સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડે છે. એવા સમાજમાં જ્યાં શિફ્ટ કામ સામાન્ય છે, નાઇટ શિફ્ટ કામદારોની ઊંઘની પેટર્ન ઘણીવાર ખોરવાઈ જાય છે. તાજેતરના સંશોધનો સૂચવે છે કે નાઇટ શિફ્ટ પેટર્ન ઊંઘની વિકૃતિઓ તેમજ અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.

સંશોધકોએ અલગ-અલગ શિફ્ટમાં કામ કરતા લોકો અને તેમની ઊંઘની પેટર્ન પર સંશોધન કર્યું હતું. સ્લીપ ડિસઓર્ડર અને વર્કિંગ શિફ્ટ વચ્ચેના જોડાણને સમજવા માટે, સંશોધકોની ટીમે 37,000 થી વધુ લોકો પર સંશોધન કર્યું. તેઓએ જોયું કે જે લોકો નિયમિતપણે નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરે છે તેમાંથી અડધાથી વધુને ઊંઘની સમસ્યા હતી. તે અનિદ્રા, સ્લીપ એપનિયા અથવા રેસ્ટલેસ લેગ સિન્ડ્રોમથી પીડાતા હતા. ઊંઘમાં વિક્ષેપને કારણે અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ જોવા મળી હતી.

સર્કેડિયન લય સામાન્ય રીતે ઊંઘને ​​બદલે રાત્રે જાગવાથી વિક્ષેપિત થાય છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે સર્કેડિયન રિધમ્સ પર્યાવરણીય સંકેતોને પ્રતિભાવ આપે છે, મુખ્યત્વે સૂર્યપ્રકાશ. નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરતા કર્મચારીની સર્કેડિયન રિધમ દિવસ દરમિયાન ઊંઘમાં ગોઠવાઈ શકતી નથી. આના કારણે અસંતુલન નોંધપાત્ર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. સંશોધન એ પણ દર્શાવે છે કે વિક્ષેપિત ઊંઘની અસરો ઘણીવાર ઘણા દિવસો સુધી રહે છે. તેનાથી ઘણી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

જે લોકો શિફ્ટમાં કામ કરે છે તેઓ ઘણીવાર કામને કારણે તણાવમાં રહે છે. તણાવપૂર્ણ વર્કિંગ કલ્ચરને કારણે તેમને નર્વસનેસ, ચીડિયાપણું અને ચિંતાનો અનુભવ કરવો પડે છે. સર્કેડિયન લયના સતત વિક્ષેપથી ઊંઘની તીવ્ર ખોટ થાય છે. આ ક્રોનિક થાક, ન્યુરોટિકિઝમ, ક્રોનિક અસ્વસ્થતા અને ડિપ્રેશનનું કારણ બને છે. આ સાથે મૂડ સ્વિંગનો પણ અનુભવ થાય છે.

નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરવા અને હ્રદય સંબંધી વિકારોમાં વિકાસની વચ્ચે એક મબૂત સંબંધ જોવા મળે છે. સરેરાશ, જે લોકો નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરે છે તેમને ઇસ્કેમિક હૃદય રોગનું જોખમ 40% વધારે હોય છે. આ સિવાય શિફ્ટ કામદારો જીવનશૈલીની આદતો વિકસાવે છે જે બાદમાં હ્રદય સંબંધી જોખમનું પ્રમખ કારણ બને છે.

નાઇટ શિફ્ટની સીધી અસર મેટાબોલિઝમ પર પડે છે. આ સામૂહિક રીતે સ્થૂળતા, ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સનું ઊંચું સ્તર, નીચું એચડીએલ કોલેસ્ટ્રોલ,  ગ્લુકોઝ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર તરફ દોરી શકે છે. ટાઈપ 2 ડાયાબિટીસ અને હૃદય રોગના વિકાસ માટે મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમ એક નોંધપાત્ર જોખમ પરિબળ છે. 

કેટલાક અભ્યાસોમાં, નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરતા કર્મચારીઓમાં વધુ મેટાબોલિક વિક્ષેપ નોંધવામાં આવ્યો હતો. આમાં વધારે વજન, સ્થૂળતા, ટ્રાઇગ્લિસરાઈડ્સમાં વધારો અને કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરનો સમાવેશ થાય છે.  શિફ્ટ કર્મચારી દ્વારા ખાવામાં આવેલ ખોરાકની કુલ માત્રા કુલ ઊર્જાના વપરાશને અસર કરતી નથી. ભોજનની આવર્તન અને સમય ઘણીવાર બદલાય છે. આ સિવાય નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ ક્યારેક ઊંઘના અભાવે ચરબી અને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સથી ભરપૂર ખોરાક લેવાનું શરૂ કરી શકે છે. તમે ટૂંકા વિરામ દરમિયાન વધુ વખત નાસ્તો પણ કરી શકો છો.

નાઇટ શિફ્ટને કારણે થતી સમસ્યાઓને રોકવાની રીતો

1. પુષ્કળ પાણી પીવો, પરંતુ સૂવાના કલાકો પહેલા પીવાનું બંધ કરો.
2. દિવસના અંતે સ્વિટ ક્રેવિંગથી બચો.
3. નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરતી વખતે તળેલા, મસાલેદાર અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક ખાવાનું બંધ કરો.
4. તમારા આહારમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ, પ્રોટીન અને ચરબીનું જરૂરી સંતુલન શામેલ કરો. 

ડિસ્ક્લેમર: સમાચારમાં આપવામાં આવેલી કેટલીક માહિતી મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. કોઈપણ સૂચનને અમલમાં મૂકતા પહેલા, તમારે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.