જો પિતા બીજા લગ્ન કરે તો શું બીજી પત્નીને ફેમિલી પેન્શન મળશે? જાણીલો 'સાવકી માતા' અંગે શું છે નિયમો?
Rules For Step Mother Family Pension: સાવકી માતાને ફેમિલી પેન્શનના કિસ્સામાં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે માતાની પરિભાષાનો વ્યાપ વધુ મોટી હોવો જોઈએ. ચાલો જાણીએ કે કોર્ટે આવું કેમ કહ્યું છે.
Rules For Step Mother Family Pension: તાજેતરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે માતા શબ્દના ઉદાર અર્થઘટનની હિમાયત કરી છે. જેથી સાવકી માતાઓને પણ કૌટુંબિક પેન્શન સહિતના લાભો આપતી સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓમાં સામેલ કરી શકાય. ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે કેન્દ્ર અને ભારતીય વાયુસેનાને કહ્યું છે કે નિયમોમાં માતાની વ્યાખ્યાને વધુ ઉદાર બનાવવાની જરૂર છે. જેથી કૌટુંબિક પેન્શન સહિત સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓના લાભો માટે સાવકી માતાઓને પણ તેમાં સામેલ કરી શકાય.
ચાલો જાણીએ કે સુપ્રીમ કોર્ટ શા માટે કહી રહી છે કે માતાની વ્યાખ્યાનો વ્યાપ મોટો હોવો જોઈએ. અને જો પિતા બીજા લગ્ન કરે છે, તો શું બીજી પત્નીને કૌટુંબિક પેન્શનનો લાભ મળતો નથી? ચાલો વિગતવાર સમજીએ.
પતિની મિલકત પર બીજી પત્નીનો કેટલો અધિકાર છે
કાયદા મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિ સરકારી નોકરીમાં હોય અને તેનું મૃત્યુ થાય, તો તેની બીજી પત્ની ન તો કરુણાના આધારે નોકરી માટે હકદાર રહેશે અને ન તો તેને કૌટુંબિક પેન્શન મળશે. પરંતુ જો તેને બાળકો હોય, તો તેમને અધિકાર મળશે. અહીં એ પણ નોંધનીય છે કે જો બાળક છોકરો હોય, તો તેને પુખ્ત વયના થાય ત્યાં સુધી પેન્શન મળશે, જ્યારે બાળક છોકરી હોય, તો તેને લગ્નના સમય સુધી પેન્શનનો અધિકાર મળશે. બીજી બાજુ, જો પિતા પહેલી પત્ની જીવિત હોય ત્યારે બીજા લગ્ન કરે છે, તો બીજી પત્નીને ફેમિલી પેન્શન મળતું નથી. બીજી પત્ની કાયદેસર રીતે લગ્ન કરેલી હોય તો પણ.
બીજી પત્નીને કાયદેસર અધિકાર ક્યારે મળી શકે?
હિન્દુ લગ્ન કાયદા મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિ તેની પહેલી પત્નીના મૃત્યુ પછી બીજી વાર લગ્ન કરે છે, તો તે સ્થિતિમાં, બંને લગ્નની તારીખ અને પહેલી પત્નીના મૃત્યુની તારીખને જોડીને, બીજી પત્નીના બધા અધિકારો બીજી પત્નીને આપી શકાય છે. આ સ્થિતિમાં, બીજી પત્નીને પેન્શન તેમજ અન્ય મિલકતનો અધિકાર મળે છે. છૂટાછેડાના કિસ્સામાં પણ આવી જ પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ તેની પહેલી પત્નીને છૂટાછેડા આપ્યા પછી બીજી વાર લગ્ન કરે છે, તો તેની બીજી પત્નીને તે બધા અધિકારો મળશે જે પત્નીને મળે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શા માટે કહ્યું કે માતાની વ્યાખ્યાનો વ્યાપ મોટો હોવો જોઈએ?
તાજેતરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટ એક મહિલાની અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી. જેમાં મહિલાએ તેની પહેલી પત્નીના મૃત્યુ પછી તેના પતિના બાળકોનો ઉછેર કર્યો હતો. તેથી, તે ફેમિલી પેન્શનની માંગ કરી રહી હતી. ત્યારબાદ જસ્ટિસ કાંતે કેન્દ્રના વકીલને પૂછ્યું કે જો એક મહિનાના બાળકની માતા મૃત્યુ પામે છે અને પિતા ફરીથી લગ્ન કરે છે, તો શું સાવકી માતાને વાસ્તવિક માતા ગણવામાં આવશે નહીં.
પછી તેમણે કહ્યું કે કાયદેસર રીતે તમે તેને સાવકી માતા કહી શકો છો, પરંતુ વાસ્તવમાં તે માતા છે કારણ કે પહેલા દિવસથી જ તેણીએ પોતાનું જીવન તેના બાળક માટે સમર્પિત કરી દીધું છે. ત્યારબાદ વકીલે ભારતીય વાયુસેનાના નિયમોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે સાવકી માતા માતાની વ્યાખ્યામાં શામેલ નથી. ન્યાયાધીશ કાંતે વકીલને સાવકી માતાના પેન્શન અથવા અન્ય કોઈપણ લાભનો સમાવેશ કરવા માટે ઉદાર અભિગમ અપનાવવા કહ્યું. કોર્ટે કહ્યું કે આ હેતુ માટે માતાની વ્યાખ્યાને ઉદાર બનાવવાની જરૂર છે.
ટોપ સ્ટોરી
ટ્રેન્ડિંગ સમાચાર
