ટિકિટ રિઝર્વેશન સિસ્ટમ: 3.02 કરોડ નકલી ID ડિએક્ટિવેટ કર્યા, ટ્રેનોમાં તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ પ્રક્રિયામાં સુધારો

જાન્યુઆરી 2025 થી ભારતીય રેલવેએ તેની ટિકિટ રિઝર્વેશન સિસ્ટમને સુરક્ષિત કરવા માટે મજબૂત સાયબર સુરક્ષા પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે.

ટિકિટ રિઝર્વેશન સિસ્ટમ

Source : તસવીર સોશિયલ મીડિયા

જાન્યુઆરી 2025 થી ભારતીય રેલવેએ તેની ટિકિટ રિઝર્વેશન સિસ્ટમને સુરક્ષિત કરવા માટે મજબૂત સાયબર સુરક્ષા પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે. આ પહેલના ભાગ રૂપે 3.02 કરોડ શંકાસ્પદ યુઝર આઈડી ડિએક્ટિવેટ કરવામાં આવ્યા છે, જેનાથી ફક્ત વાસ્તવિક અને માન્ય ટિકિટ બુકિંગ સુનિશ્ચિત કરે છે. રેલ્વેએ ઓનલાઈન ટિકિટિંગ પ્રક્રિયામાં બોટ્સને કાર્યરત કરતા અટકાવવા માટે એન્ટી-બોટ ટેકનોલોજી લાગુ કરી છે. પરિણામે, વાસ્તવિક મુસાફરો હવે કોઈપણ વિક્ષેપ વગર ટિકિટ બુક કરી શકે છે. PIB અનુસાર, ઓનલાઈન તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગને વધુ સુરક્ષિત કરવા માટે 322 ટ્રેનોમાં અને 211 ટ્રેનોમાં રિઝર્વેશન કાઉન્ટર પર આધાર-આધારિત OTP ચકાસણી સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે. આનાથી બુકિંગ પ્રક્રિયા વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બની છે. વધુમાં, ભારતીય રેલ્વેએ 96 લોકપ્રિય ટ્રેનોમાં તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ પ્રક્રિયામાં પણ સુધારો કર્યો છે. આ ટ્રેનોમાં પુષ્ટિ થયેલ તત્કાલ ટિકિટ મેળવવાનો સમય હવે 95% કેસોમાં વધારી દેવામાં આવ્યો છે, જેનાથી મુસાફરો માટે તત્કાલ ટિકિટ મેળવવાનું સરળ બન્યું છે.

મુખ્ય પગલાં અને તેમના પરિણામો વિશે જાણો:

3.02 કરોડ નકલી/શંકાસ્પદ એકાઉન્ટ્સ ડિએક્ટિવેટ

જાન્યુઆરી 2025 થી, IRCTC એ લગભગ 3.02  કરોડ શંકાસ્પદ અને બોટ-સંચાલિત વપરાશકર્તા એકાઉન્ટ્સને કાયમી ધોરણે નિષ્ક્રિય કર્યા છે. આનાથી ટાઉટ્સ અને સ્ક્રિપ્ટ ઓપરેટરોને નુકસાન થયું છે.

AKAMAI એન્ટી-બોટ સિસ્ટમ લાગુ

વેબસાઇટ અને એપ પર Akamai જેવા વિશ્વ કક્ષાના એન્ટી-બોટ સોલ્યુશન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ સિસ્ટમો માનવ અને બોટ વર્તન વચ્ચે તફાવત કરે છે અને અયોગ્ય વપરાશકર્તાઓને તાત્કાલિક અવરોધિત કરે છે, જેનાથી વાસ્તવિક મુસાફરો માટે બુકિંગ સરળ બને છે.

આધાર-આધારિત OTP ચકાસણી 

4 ડિસેમ્બર, 2025 સુધી 322 મહત્વપૂર્ણ ટ્રેનોમાં ઓનલાઈન તત્કાલ બુકિંગ માટે આધાર-લિંક્ડ OTP ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. પરિણામે, આ ટ્રેનોમાં કન્ફર્મ તત્કાલ ટિકિટ મેળવવાનો સરેરાશ સમય 65% વધ્યો છે.

રિઝર્વેશન કાઉન્ટર પર આધાર OTP

211 ટ્રેનો માટે રિઝર્વેશન કાઉન્ટર પર આધાર-આધારિત OTP ચકાસણી હવે લાગુ કરવામાં આવી છે. આનાથી કાઉન્ટર પર દલાલોની મનસ્વીતા પણ ઓછી થઈ ગઈ છે.

96 સૌથી લોકપ્રિય ટ્રેનો માટે મોટી રાહત 

96 હાઇ-ડિમાન્ડ ટ્રેનોમાંથી 95% માટે કન્ફર્મ તત્કાલ ટિકિટ મેળવવાનો સમય નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. મુસાફરોની એક મોટી ફરિયાદનો હવે મોટાભાગે ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે.

શંકાસ્પદ PNRs પર સાયબર ક્રાઇમ ફરિયાદો

નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર હજારો છેતરપિંડીથી બુક કરાયેલા PNRs નોંધાયા છે અને તપાસ ચાલી રહી છે.

મજબૂત સાયબર સુરક્ષા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

• નેટવર્ક ફાયરવોલ, ઘુસણખોરી નિવારણ સિસ્ટમ, વેબ એપ્લિકેશન ફાયરવોલ અને એપ્લિકેશન ડિલિવરી કંટ્રોલર સહિત અત્યાધુનિક સુરક્ષા સ્તરો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
• સમગ્ર સિસ્ટમ એક સમર્પિત અને ઍક્સેસ-નિયંત્રિત ડેટા સેન્ટરમાં હોસ્ટ કરવામાં આવી છે, જે CCTV અને એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શનથી સુરક્ષિત છે.
• ડેટા સેન્ટર  ISO 27001 પ્રમાણિત છે.
• રેલટેલ રીઅલ-ટાઇમ સાયબર ધમકી દેખરેખ અને ડિજિટલ જોખમ સુરક્ષા સેવાઓ પ્રદાન કરે છે.
• CERT-In એમ્પૈનલ્ડ એજન્સીઓ દ્વારા નિયમિત સુરક્ષા ઓડિટ કરવામાં આવે છે અને NCIIPC દ્વારા ઈન્ટરનેટ ટ્રાફ્રિકનું સતત નિરીક્ષણ  કરવામાં આવે છે.