PM PRANAM scheme: PM પ્રણામ યોજનાથી ખેડૂતોની સાથે રાજ્ય સરકારને પણ મળશે મદદ

રાસાયણિક ખાતરનો ઉપયોગ ઘટાડવા માટે કેન્દ્ર સરકારે પીએમ પ્રણામ યોજના શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ કૃષિમાં રાસાયણિક ખાતરના લઘુત્તમ ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

ફાઈલ તસવીર

Fertilizer Consumption in India: ભારતમાં રાસાયણિક ખાતરોના વધતા ઉપયોગને કારણે ખેતીલાયક જમીન બંજર બની રહી છે. ખેતીમાં વપરાતા આ રાસાયણિક ખાતરો નિઃશંકપણે પાકના ઉત્પાદનમાં અમુક અંશે વધારો કરે છે, પરંતુ તેના કારણે જમીનની ફળદ્રુપ શક્તિ સતત ઘટી રહી છે. આ સમસ્યા માત્ર ગંભીર નથી, પરંતુ તે જૈવવિવિધતા માટે પણ જોખમી છે. આ જ કારણ છે કે હવે કેન્દ્ર સરકારે રાસાયણિક ખાતરોના ઉપયોગ પર અંકુશ લગાવીને પીએમ પ્રણામ યોજના 2022 શરૂ કરી છે.

આ યોજના રાસાયણિક ખાતરો પર સબસિડીના બોજને ઘટાડવામાં મદદ કરશે, તેમજ જૈવિક ખાતરોના વધુ ઉપયોગને પ્રોત્સાહિત કરશે. જૈવિક ઉપાયો જ હવે કૃષિના ભવિષ્યને બચાવી શકે છે. તે જ સમયે, રાસાયણિક ખાતરોના વપરાશના નવીનતમ ડેટાએ દરેકને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે.

રાસાયણિક ખાતરનો ઉપયોગ ઘટાડવા માટે કેન્દ્ર સરકારે પીએમ પ્રણામ યોજના શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ કૃષિમાં રાસાયણિક ખાતરના લઘુત્તમ ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. સાથે જ સરકારનો પ્રયાસ છે કે ખેડૂતો ખાતર વિના ખેતી તરફ આગળ વધે. આ યોજનાની ખાસ વાત એ છે કે ખાતર પર સબસિડીની બચત કરીને રાજ્ય પણ સમૃદ્ધ બનશે.

50 ટકા સુધીની સબસિડી બચત  થશે

કેન્દ્ર સરકાર દર વર્ષે કંપનીઓને રાસાયણિક ખાતર પર કરોડો રૂપિયાની સબસિડી આપે છે. જેના કારણે કેન્દ્રને નુકસાન થાય છે, ખેતીની જમીનને નુકસાન રાસાયણિક ખાતરથી અલગ છે. રાસાયણિક ખાતરોથી જમીનની ફળદ્રુપતા પણ ઓછી થાય છે.

કેન્દ્ર સરકારે યોજનાની મદદથી આ સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. સબસિડીની બચતના 50 ટકા એ જ રાજ્યને આપવામાં આવશે, જેનાથી સબસિડી બચશે. આ નાણાંનો ઉપયોગ તે પોતાના જિલ્લાના વિકાસ માટે કરી શકે છે.

2021માં 1.62 લાખ કરોડની સબસિડી આપવામાં આવી હતી

સરકારનો દરેક પ્રયાસ સબસિડી ઘટાડવાનો છે. વર્ષ 2021માં રાસાયણિક ખાતરો પર 1.62 લાખ કરોડની સબસિડી આપવામાં આવી હતી. વર્ષ 2022માં તે 2.25 લાખ કરોડ થવાનો અંદાજ છે, જે પાછલા વર્ષ કરતાં 39 ટકા વધુ છે. સરકારનો પ્રયાસ છે કે કેન્દ્રના પૈસા જે ખાતર કંપનીઓના ખાતામાં જાય છે. જેના કારણે રાસાયણિક ખાતરનો ઉપયોગ પણ વધી ગયો છે. આના ઉકેલ માટે, રાજ્ય સરકાર પોષક જૈવિક ખાતરોને પ્રોત્સાહન આપીને તેના ખાતામાં ખાતર પર સબસિડી મૂકી શકે છે.

છેલ્લા 3 વર્ષથી રાસાયણિક ખાતરોની સમીક્ષા કરવામાં આવશે

રાસાયણિક ખાતરોની સમીક્ષા છેલ્લા 3 વર્ષની રહેશે. વાસ્તવમાં કેન્દ્ર સરકાર જોશે કે એક વર્ષમાં રાસાયણિક ખાતરનો ઉપયોગ ઓછો થયો છે, છેલ્લા 3 વર્ષમાં યુરિયાના વપરાશની સ્થિતિ શું હતી. તેના આધારે રાસાયણિક ખાતરનો ઓછો કે વધુ વપરાશ ગણવામાં આવશે. નિષ્ણાંતો આ યોજનાને જૈવિક ખાતરોના ઉપયોગની દિશામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ માની રહ્યા છે.